• BIST 90.529
  • Altın 213,595
  • Dolar 5,3738
  • Euro 6,0725
  • Trabzon 11 °C

ANLAYAN VARSA BERİ GELSİN!

Özlem KORKMAZ

Türkiye’nin Rusya’ya olan sebze-meyve ihracatına ‘uçak’ düştü, her şey tepetaklak oldu.
O çok büyük yankı uyandıran ‘uçak krizinin’ ardından Türkiye’ye ambargo koyan Rusya, ta ki Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ilişkilerde yumuşama sağlayan adımlarının ardından ambargoyu kısmen kaldırdı.
Yapılan ikili görüşmelerin ardından başta domates olmak üzere sebze-meyve ihracatına kısmen de olsa ambargo kalktı.
Bu kez hiç beklenmedik bir gelişme yaşandı, Rusya sınırlı sayıda Türk ihracatçısına belirlenen listeler doğrultusunda izin verdi.
Aaa, o da ne? Mesela sadece 3 firmaya Rusya’ya domates ihracatı için izin çıktı.
Bir de bakıldı ki bu firmalar, daha önce Rusya’ya hiç gitmemiş… Ne Türk üreticileri ile bir bağı, ne depolama, paketleme tesisleri, ne TIR filoları, kısacası hiçbir şeyleri, ihracat yapabilecek yeterlilikleri yok.
Sonradan açıklandı ki bu firmalar; daha önce sebze-meyve ihracatında şampiyon olmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın elinden plaket almış, ihracat işinde duayen sayılan, aralarında Trabzon merkezli olanlar da bulunan dev firmalarımızın kapısını aşındırmaya başlamış.
Çünkü karşı tarafa ihracat yapabilecek çapta olmadıklarını en çok kendileri biliyorlar.
Kimin nesidir, kimin fesidir, sektörde kimsenin bilmediği bu etkisiz ama yetkili firmalar, TIR başına 2-3 bin dolar komisyon verilmesi teklifiyle; yıllardır Rusya’ya ihracat yapan oralarda tesisler kuran, işçi çalıştıran, Türk ihracatına büyük katkılar sağlayan firmalarımızın karşısına dikilmişler.
Yani asıl işi başka firmalar yapacak, kendileri suya sabuna dokunmadan TIR başı komisyon yiyecek.
Daha önce bunlar yazıldı, çizildi ve kanaatimce hiç ahlaki olmayan bir uygulama ortaya çıktı.
Bu ülkeye 1990’lı yıllardan beri Rusya’ya yaptığı ihracatla döviz kazandıran, ekonomiye büyük katkıları olan firmalarımız maalesef devre dışı bırakıldı.
***
İhracatçıların tepkileri üzerine her iki ülkenin Tarım Bakanlıkları arasında görüşmeler süregeldi. 3 firmaya ilave olarak 1 Şubat’tan itibaren 5 firmanın daha Rusya’ya domates ihracatına izin çıktı.
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği(DKİB) Başkanı Ahmet Hamdi Gürdoğan’ın açıklamalarını dün Kuzey Ekspres’te okuyunca şaşırdım.
Ne diyor Gürdoğan…
Bu ilave edilen 5 firmanın da adı-sanı duyulmamış… Yani ihracat yeterliliği olmayan 5 firmaya daha Rusya kapılarını açmış…
Gürdoğan’a bakılırsa suçlu Ruslar, ama gerçekte öyle mi?
Ben anlamış değilim…
Anlayan varsa da beri gelsin.
Rusya kendi aşağına kurşun sıkar mı diye düşünmeden edemedim.
Bu konuda soracağımız sorular oldukça basit…
Rusya taa Çin’den bile domates ithal ediyor, yıllık toplam 450-500 bin ton domates ithalatı olduğu söyleniyor. Ruslar, Türkiye’den domates ithalatına kısıtlama getirirken sağlıklı ürün vurgusu yapılıyordu. Peki, Rusya yanıbaşındaki Türkiye’den domates ithalatını tercih etmiyor da niçin daha uzak ülkelerle anlaşmalar yapıyor? Orada bir domates karteli mi oluşmuştur. Bunun cevabını ancak Rus yetkililer verebilir.
Bizim için daha önemli olanı; Rusya, Türkiye’den firmaları belirlerken neyi, nasıl ölçüt alıyor? Nasıl oluyor da hiçbir yeterliliği, altyapısı olmayan, adı-sanı duyulmamış firmalar o listeye giriyor? Bizim bildiğimiz Türk Tarım Bakanlığı 150 firmaya daha ihracat izni çıkarılmasını istemişti Ruslardan. Ama 1 Şubat’ta izin çıkan firma sayısı 5. Yani topu topu 8 firma… Ve bunların ihracat yeterlilikleri olmadığını bizim ihracatçı birliklerimiz söylüyor, açıklıyor.
Rusların, Türkiye’ye gelip ihracat için izin istenen 150 firmayı gelip tek tek inceleme, denetleme, rapor tutma şansı bize göre yok.
Adamlar herhalde 150 firma arasında ‘tombala’ çekmiyor. Kuvvetle muhtemel listenin baş taraflarına yazılmış firmalara itibar ediyor, bizim Tarım Bakanlığımızın görüşü doğrultusunda o firmaları belirliyor.
DKİB Başkanı Gürdoğan, ‘Sorumlu Rusya’ diyor ama ben işin içinden çıkamadım… Tarım Bakanı Eşref Fakıbaba, bu konuda mutlak bir açıklama yapmalıdır…
***

Netice-i kelam; Gerçekten Rusya’ya sebze-meyve ihracatına yıllarını veren başını Trabzon merkezli olanların çektiği firmalarımızın birikimleri, tecrübeleri boşa gidiyor. Bu işe tepkiler sürüp gideceğe de benziyor. Olan bölgemiz ve ülkemiz ihracatına olacak, oluyor maalesef… Bilmem yanılıyor muyum?!
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trabzon’a son gelişinde ihracatçılarımıza 2020’ye kadar ‘5 milyar dolar’ ihracat hedefi koymuştu. Bölgemiz ihracatında çok önemli bir yer tutan sebze-meyve sektörü olmadıkça bu hedefe ulaşmak çok ama çok zor gözüküyor.
Benden söylemesi…

   

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.