• BIST 88.258
  • Altın 145,965
  • Dolar 3,5936
  • Euro 3,8018
  • Trabzon 13 °C

BÜTÇEDEN ANLADIĞIMIZ

Ö. Faruk Altuntaş

   2014 yılı bütçe görüşmeleri tamamlanmak üzere. Devlet bütçesi,  toplumun tüm kesimlerinin yaşamlarını birinci derecede etkilemesine rağmen toplumun ilgi alanının dışında kaldı. Yeterince tartışılmadı, tartıştırılmadı; dolayısıyla anlaşılmadı.

         Bu yılki bütçe görüşmelerinin bir ilginç özelliği, Sayıştay raporlarının Meclis’e sunulmasına AKP Hükümetinin “lüzum” görmemesi oldu. Devletin yaptığı harcamalar, her tartışmada rakiplerine sandığı gösteren AKP Hükümeti tarafından Meclis’ten ve halktan gizlendi. Muhalefetin bütün itirazlarına rağmen, yapılan harcamaların hesabı halkın seçtiği vekillere verilmek istenmiyor.

         Bütçeler, gelirlerin ne oranda, kimlerden toplanacağını ve ne oranda kimlere harcanacağını, hangi hizmetlerin ne ölçüde karşılanacağını ya da karşılanmayacağını gösterirler. Bu özellikleri nedeniyle, demagojik söylemin dışında, hükümetlerin gerçek amaçlarını ve sınıfsal tercihlerini yansıtırlar.

         Bakan ve anlamak isteyen göz, çarpıtmaya fırsat vermeyecek biçimde gerçeği olanca çıplaklığı ile orada görebilir. Tabii ki anlamak isteyenler için.

         Geçmişe dönüp baktığımızda, gerek AKP döneminde, gerekse AKP’den önceki dönemlerde bütçelerin sermaye grupları ve IMF direktifleri doğrultusunda hazırlandığını; emekçilerden vergi olarak toplanan kaynakların, çeşitli biçimlerde özel sektöre aktarıldığını; aksi iddia edilse de borç ve faiz ödemelerine yine ağırlıklı bir payın ayrıldığını; kamu kaynaklarının özelleştirmeler yoluyla başta hısım-akraba ve cemaat grupları olmak üzere yerli ve yabancı sermaye gruplarına peşkeş çekildiğini görmekteyiz.

                                                           ***

         2014 yılı bütçesi toplam gelirinin 403,2 milyar lira, giderinin ise 436,3 milyar lira olduğu görülmektedir. Kısaca bütçede 33,2 milyar lira açık öngörülmektedir. Bu rakamlar, aksini iddia etse de AKP Hükümetinin borçlanmaya önemli ölçüde kaynak aktaracağını ve zam yapacağını göstermektedir.

         Nitekim AKP Hükümeti, hiç de mahcup davranmayarak gerektiğinde zam yapmaktan kaçınmadı. Elektrikten, benzine-mazota ve tekel ürünlerine varıncaya kadar bir sürü ürüne zam üstüne zam yapıldı. Bu sayede, Avrupa’nın en pahalı benzin ve mazotunu, Avrupa’nın en fakir halkı tüketir oldu.

         Bütçede, kriz içinde bulunan vatandaşa çıkış için bir olanak tanınmazken, rantiyeciye ayrılan faiz harcaması geleneksel ağırlığını koruyor. 52 milyar lira düzeyindeki faiz harcaması dikkat çekiyor. AKP Hükümeti, enflasyon oranını ve borç faizlerini düşürmekle öğünüyor, ancak her hafta bir milyar lira civarındaki parayı faiz olarak rantiyeye ödediğine hiç değinmiyor.

         AKP Hükümetinin iktidar olduğu 2002 yılından beri rantiye grubuna faiz olarak aktardığı kaynağın toplamı 500 milyar lirayı geçti. Önümüzdeki yıllarda yapılacak faiz ödemesinin de yıllık 50 milyar lira civarında olması şimdiden planlanmış bulunuyor.

                                                            ***

         Tekrar çift rakamlı noktalara ulaşan işsizliğe karşı bir çözüm önerilmiyor. Ürününü çoğu kez maliyetin de altında elinden çıkarmak zorunda kalan çitçiye bir çözüm önerilmiyor.    

         Oysa kayıtlı rakamlara göre işsiz sayısının yaklaşık 3.5 milyonu geçtiği, her yüz gençten ortalama 25’inin işsiz olduğu ülkemizde, yatırımlara yeterli pay ayrılmaması yeni bütçede emekçiler ve işsizler için bir iyileştirme düşünülmediğini, işsizliğe çözüm aramak gibi bir niyetin olmadığını gösteriyor.

         2014 yılı bütçesinin bir diğer önemli özelliği vergi adaletsizliğinin sürüyor olması ve mali yükün dar gelirli kesim üzerine yıkılmış olmasıdır.

         Sermaye kesiminden doğrudan alınan kurumlar vergisinin payı sadece % 8,9 olurken, toplumun geniş kesimlerinin tüketim üzerinden ödediği KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerin oranı % 70’leri bulmaktadır. 

         AKP’nin hazırladığı bütçede dikkati çeken bir diğer özellik, istihbarat ve güvenlik kuruluşları ile Diyanete ayrılan payın aşırı derecede artmış olmasıdır. Diyanet işlerine ayrılan pay 5,442 milyar lira ile 11 bakanlığı geçmektedir. İçişleri Bakanlığının bütçesine 3,550 milyar lira ayrılırken, Milli Savunma Bakanlığına 21,815 milyar lira, Emniyet Genel Müdürlüğüne 16,557 milyar lira, Jandarma Genel Komutanlığına 6,156 milyar lira ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığına 1,058 lira ayrılmaktadır.

         Kısaca yeni bütçeden emekçilere, dar gelirlilere, işsizlere, çiftçilere ışık yakılmıyor, yükselebilecek itirazlara karşı bu kesimlerin zapt-u rapt altına alınması amaçlanıyor.    

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
YERİN KULAĞI
  • Bakan Soylu’nun kahvaltısı!
  • Fabrikaya yol sürgünü mü?
  • ‘Salih bey çok çalışıyor!’
  • Oltan Vakfı ve Şehir Müzesi!
  • Sinan Zengin’e Çubukçu freni!
  • Ülkücüler fire vermez!
  • 400 milyonluk hayal!
  • Hayır ve eveti neye göre vereceğiz!
  • Sağıroğlu neden cevap vermedi?
  • Yarı Maraton’u kim düzenliyor?
1/20
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.