• BIST 92.709
  • Altın 211,733
  • Dolar 5,4835
  • Euro 6,1905
  • Trabzon 11 °C

Biri Trabzon’da idi diğeri hala Torino’da!

Hasan Kurt

Trabzon’da yaşayanlar ve Trabzon’dan göçenlerin hemen hepsi eski Trabzon özlemi ile yanıp tutuşurlar. Trabzon’un eski fotoğrafları ile hasret giderirler. Trabzon, tarihi bir kent, kuruluşu M.Ö.’sine dayanır.

Trabzon’daki tarihi mekanların birkaç kiliseden dönme cami ve 20. yüzyılda yapılan birkaç ev dışında tamamı, bu bölgede asırlar önce yaşayanlardan kalma.

Trabzon’da 1958 yılında yıkılan, yıktırılan tiyatro binasının yapımına 1907 yılında karar verilmiş. Padişahın da görüşü alınarak, Meydan Parkının güneybatısında o günlerde ambar olarak kullanılan baraka yıkılmış arsa haline getirilmiş. Belediye, bu arsayı üzerinde tiyatro binası yapmak ve 10 yıl süreyle işletmek şartıyla Bedros Pilosyan ve Arenmine Esyan adlı iki Ermeni’ye tahsis etmişti. Opera binası birkaç yıl içerisinde tamamlanmış, Rus işgali sonrası ise işleticileri Trabzon’u terk etmişler. Bina, Vali Cemal Azmi Beyin baskısı ve isteğiyle İttihat ve Terakki Cemiyetine verilmiş. Bina 3-4 yıl metruk olarak kalmış, 1922 yılında da Belediye’ye geçmişti.

20180707_185533.jpg

Trabzon’da 110 yıl önce yaptırılan Opera binasının bir benzeri, İtalya’nın Torino kentinde. Torino’daki muhteşem bina özenle korunmuş, Trabzon’daki ise yerle bir edilmiş.

Trabzon’da yalnız bu yapı değil, bu yapıdan binlerce yıl önce yapılan onca mabet, köprü, dehlizler, kale surları, kral sarayı vs. var ve çoğu talan edilip yıkılmış.

Vazelon ve Kuştul Manastırları!

Trabzon’un yalnız merkezi değil çevresi de tarihi mekanlarla dolu. Bunlardan biri Vazelon diğeri Kuştul Manastırıdır.

Vazelon Manastırı, Maçka’ya 20 km. uzakta.  Geçenlerde yolumuz Vazelon Manastırı’nın bulunduğu bölgeye düştü. Vazelon’u yıllar önce görmüştüm.  Dağa rampa edilmiş binanın dış duvarları ayakta idi. Duvarlar o kadar güçlü yapılmış ki bunca tahribata rağmen hala ayakta. Manastırın içinde ağaçlar ve diken gafulları… Zaten iç bölümde korkarak geziniyorsun. Çünkü her an bir yerden taş düşebilir.

vazelon-001.jpg

Vazelon Manastırı da yıllarca, yaylacıların ve definecilerin uğrak yeri olmuş. Duvarların içindeki fresklerin anası ağlatılmış. Kazınmış, dökülmüş.  Buna rağmen yapı gerçekten muhteşem!

Vazelon’un yapılış tarihi tartışmalı olsa da araştırmacılar M.S. 270 ve 310 tarihleri arasında yapıldığında hemfikirler. Dağın doğuya bakan kayalık kısmında mağara olduğu ve yapının da mağaranın önünde yapıldığı belirtiliyor.  Manastırın Yahya Peygambere adak olarak yapıldığı kaydediliyor.  Manastırın, Roma İmparatoru Jüstinyen (MS 525-565) tarafından onarıldığı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde de korunduğu bilinir.

Maçka eşrafından Şükrü Eyüboğlu, Vazelon Manastırı’nın Sümela ve Kuştul Manastırlarından daha önemli olduğunu belirterek, “Yaptığım tüm araştırmalarda Vazelon’un, bölgenin en güçlü manastırı olduğunu tespit ettim. Araştırmacılar da aynı görüşte. Maçka’mızda böyle bir eser var ve bu esere maalesef sahip çıkamıyoruz. Vazelon, bildiğim kadarıyla en son 19. yüzyılda onarılmış. O gün bu gün onarmak bir yana yıkılmasına seyirci kalınmış. 5-6 yıl önce Vazelon’un onarılacağı açıklanmış. Maçkalılar olarak Vazelon ve Kuştul Manastırı’nın onarılıp, turizmin hizmetine sunulmasını bekliyoruz” dedi.

Maçka çevresindeki Sümela, Vazelon ve Kuştul Manastırları gerçekten ülkemiz ve bölgemiz açısında çok önemli tarihi eserler. Bu üç eser Avrupa’nın herhangi bir ülkesinde olsa, o ülke bu eserlerle milyonlarca dolarlık döviz girdisi sağlar. Türkiye’mizde ise bu ve benzer eserler maalesef kaderine terk ediliyor.  

kral-sarayi-001.jpg

Yıllardır Ortahisar’ın güneyindeki Kral Sarayı harabelerinin gün yüzüne çıkartılması, bölgenin tamamen istimlak edilmesi ve orada Eski Saray gibi bir yapı yapılarak turizmin hizmetine sunulması gerektiğini yazdım. Ne hükümet ne de belediye, duymazdan geldiler. Ortahisar Belediyesi, Kral Sarayı harabelerini ortaya çıkarmayı değil de Ortahisar’ın altında akvaryumu gündeme getirdi. Büyükşehir Belediyesi ise dolgu alanına çevrede sayısız cami olmasına rağmen 70-80 milyona mal olacak cami yaptırmak için kolları sıvadı. Akvaryum da, cami de yapılsın. Ama öncelik Vazelon’un, Kuştul’un onarılması, Kral Sarayı harabelerinin ortaya çıkarılması, 1958 yılında yıktırılan Opera Binasının benzerinin yapılması olmalı. Trabzon’un öncelikli ihtiyacı cami değil, tarihi mekanların gün yüzüne çıkartılmasıdır.

 

  • Yorumlar 2
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.