• BIST 106.239
  • Altın 161,321
  • Dolar 3,8713
  • Euro 4,5671
  • Trabzon 15 °C

Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi

Prof. Kemal Üçüncü

Doğu Karadeniz Bölgesi 5000 yılık kadim bir tarih, zengin bir flora ve faunaya sahip olmakla birlikte bu zengin kültürel ve doğal mirasa lâyık olduğu biçimde sahip çıkamamaktadır. Tarihsel miras bilinçsizlik yüzünden rant zübüklüğü yüzünden tahrip edilmiştir. Kentlerin tarihsel silueti nobran ve kimliksiz yapılarla, yatırımlarla yok edilmek üzeredir. Bunları yapıp çizenler de mimar ve mühendistir vurgulamak lazım.

Bugüne kadar hiçbir vali ve belediye başkanı bu konuda bizlerden görüş alma gibi bir yola başvurmadı. Zira bizim bürokratlarımız kodluğa yaykıldığı zaman her konu hakkında bir fikir beyan ederler.

Demek ki yanlış bir bilinç ve eğitim, politikaya sahibiz.

Marka şehirler günümüzde ticari ve sanayi aktiviteleri ile değil sosyal ve kültürel kimlikleri ile temayüz etmektedirler.

Doğu Karadeniz Bölgesinin kültürel varlığını bir bütün olarak bilimsel bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Envanter çalışması yapılmayan bir kültürel mirasın müzelenmesi, kültür turizmi, eko turizm ve kültür ekonomisi uygulamalarının planlanması ve uygulanması mümkün değildir. Aksini kim söylüyorsa yalandır, dünyada bu yaklaşımı ciddiye almazlar.

Bölgemizde ve ilimizde maalesef bu konularda konunun uzmanı kişilerin hiçbir sözü dinlenmez eşraf ve bürokrasi doğaçlama, deneme yanılma yoluyla bir şeyler yapmaya çalışırlar.

Pek çoğunun iyi niyetinden kuşkum yok lakin uzman değiller konuyu bilmiyorlar. Bu yüzden önemli sayılabilecek kaynaklar heba edilmektedir.

Yapılması Gerekenler

Her bulunduğum ortamda, komisyonlarda, toplantılarda, konferanslarda bunu savundum, yazdım söyledim. Google dede şahit,. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri yazdığında konu anlaşılır. Vaktiyle yazdım: “Trabzon için en doğru perspektif İsveç’in Skansen müzesi gibi bir Kültür parkın düzenlenmesidir. Sayın valilere, belediye başkanlarına, ilgililere bir gidip gezmelerini öneririm. Benzerleri Rusya’da pek çok kuzey Avrupa ülkesinde var. Açık ve kapalı mekanların, tematik müzelerin olacağı, etnografik yaşamın ve halk teknolojilerinin, bölge flora ve faunasının, doğa tarihinin yer alacağı geniş bir mekan. Hatta bu alan Moloz’daki yerel pazarla bütünleştirilmelidir. Olmuyorsa, böylesi bir pazara orada imkan tanınmalıdır. Kapalı mekanlarda tiyatro, konser salonu, kent belleği arşivi,  giyim kuşam, fotoğraf, resim, mutfak, el sanatları, tarım ve hayvancılık, oyuncak müzeleri olmalıdır. Kitap satış yerleri, kafeler, plastik sanatlar için sergi ve satış alanları keza. Ekolojik oyuncuklarının sertifikalı olarak üretildiği yerler olmalıdır.

Bilenlere sorulmalıdır. En basitinden Trabzon’daki giyim kuşam kültürünü, kaç çeşit ekmek ve peynir üretildiğini bilen var mı? En muhafazakârlarımızdan cevap vermeye başlayalım.

Ayrıca yöresel ekonomik değeri olan el sanatları orada hem satış yapmalı hem de ziyaretçileri hatıra olarak üretim süreçlerine katarak tanıtacakları sunumlar oluşturulmalıdır. Belediyenin canlı bitki ve çiçek satan bir ünitesi burada hizmet vermeli. Bölge ve ülke sanatçıları için eserlerini cüzi fiyatlarla sergileyebilecekleri, sunabilecekleri etkinlikler planlanmalıdır. Karadeniz havzası, Türk dünyası gibi temalarla sanat bienalleri, festivaller, heykel, resim çalıştayları planlanmalıdır.

Kent beleği arşivinde bölge ile ilgili olan bütün arşiv malzemesi, işitsel ve görsel materyaller toplanarak bir araya getirilmeli, bir proje çerçevesinde de yayınlanmalıdır. Kültür park yaşayan bir kültürel alan olmalı. Öğrenciler ve okullar için bir belli derslerin yapılabileceği, kültürle temas edilebilecek bir alan olur.

Bu işlerle ilgilenen mimar ve arkeolog arkadaşlara da bir çağrım var: Lütfen arkadaşlar doğaçlama gidiyorsunuz, müze planlamak, kültür ekonomisi, kültür envanteri çalışmak sizin uzmanlık alanınız değildir. Yalan yanlış bilgilerle uzmanlık alanınız olmayan bir konuda kamuyu yanlış yönlendiriyorsunuz. Baştan aşağı mermerle kaplı bir parkı dünyanın neresinde görebilirsiniz. Taştan bile ağaç fışkıran bir coğrafyada bu coğrafyayla alakası olmayan peyzaj bitkilerinin kompozisyonda yer alması nasıl bir estetik anlayıştır. Ne gelenekselle uyuşur ne modernle, tam adını söylemeyelim.”

“Somut Olmayan Kültürel Miras” kurulu yapıyorlar hepsi bir rençper rahatlığıyla oturmuş en son konunun yegane uzmanı halk bilimciye telefon ediliyor. Daveti de yapmayacaklar lâkin  artık o kadar mizaha kendileri bile tahammül edemiyor azizler. Eleştiriyoruz ya gazetelerde!

MHP’nin Kültürel Miras Projesi

Siyasi partilerimizden MHP’nin bu konuya sahip çıkmasından memnun olduk. MHP Trabzon Projesi şu şekilde dile getirildi :“Kültür Ekonomisi ve Yönetimi Master Planı çıkartacağız. Bölge kültür envanteri tescil edilmesini temin ederek, sertifikalandıracağız. Kültür Turizmi ve Ekoturizme ağırlık vermek suretiyle, doğal ve kültürel varlıkların UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine alınmasını sağlayacağız. Trabzon’u “Sağlık Turizmi" açısından bir cazibe merkezi haline getireceğiz. Kruvaziyer turizmini teşvik edeceğiz. Bölgemize özgü el sanatları ürünlerinin tescil ve sertifikalı olmasını sağlayacağız. Trabzon'u Ulusal ve Uluslararası Kongre Turizmine açacağız. Özetle; Trabzon'u turizmde bir dünya markası yapacağız."

Projenin her alanda takipçisi olacağız.

Trabzon’da bütün zamanların en ciddi ve bilimsel kültür projesidir. Bütün sayfalarını “topa kim tekme attı, nasıl yan döndü vurdu”, “kedi kaçtı köpek kovaladı” gibi çok ciddi meselelerle işgal eden Trabzon basınının bu haberi tartışmamasına, uzmanların görüşleriyle değerlendirmemesine hiç şaşmadım.

Takipçisi olacağız.

 

 

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.