• BIST 107.041
  • Altın 143,530
  • Dolar 3,5635
  • Euro 4,1526
  • Trabzon 23 °C

Doktor Rıza Rüstem’den!

Doktor Rıza Rüstem’den!
Hasan Kurt yazdı...

Aşağıdaki yazı, yüz küsür yıl önce yazılmış. Hekim Dergisini karıştırırken gözüm bu yazı ilişti. Hekim Dergisini Mustafa Çulfaz hazırlamış, Kenan Sarıalioğlu yönetimindeki Serander yayıncılık yayına hazırlamış ve baskısını üstlenmişti.

Dün akşam saatlerinde Genel Yayın yönetmeni Erkan Şahinbaş’a, ‘yazı istiyor musun’ dedim.  Erkan hazır cevap, ‘Abi köşeniz boş’ dedi.

Ne yazayım diye düşünürken gözüm dolaptaki Hekim adlı yapıta ilişti. Hekim’i birkaç kez okumuştum.  Yüz küsur yıl önce Trabzon’da yayımlanan Hekim Dergisine, Kerkük’ten Diyarbakır’a, Samsun’dan Hopa’ya kadar onca sancaktan, vilayetten doktorlar, eczacılar yazı yazıyor halkı aydınlatıyordu. Dergi Osmanlıca yazılmıştı. Doktor Rıza Rüstem de derginin yazarlarından. Dr.Rüstem o tarihlerde; su, çay, kahve ve kakao üzerine bir yazı yazmıştı. Hemen kitabı önüme aldım ve Doktor Rıza Rüstem’in o gün yazdıklarını köşeme aldım. İşte Dr.Rıza Rüstem’in 1900’lü yılların başında su, çay, kahve, kakao, şerbet ile ilgili yazdıkları; o gün ile bugünü siz mukayese edin.

Su ne vakit içilmelidir?

Hıfzısıhha nokta-i nazarından suyun içilecek zamanını bilmek elzemdir. Aç karnına su içmek iyi değildir. Yemek arasında içilirse az ve yudum yudum içilmelidir. Yemekten kalktıktan sonra su içmek, kaynayan bir tencereye soğuk su dökmeye benzer. Çünkü, midede yemekler hazır olmaya başlamıştır. Bu esnada sıcak mideye soğuk su dökülürse, tencerede yemek pişmesi geciktiği gibi midede dahi hazım durur. Midenin vazifesi güçleşir. Bu fena usul birkaç defa tekrar olursa mide bozuklukları, hazımsızlıklar başlar. Yemekten sonra midede hazım keyfiyeti en az iki saat devam eder. Onun için yemekten kalktıktan sonra hiç olmazsa iki saat suya sabretmelidir.

Kahve

Bilirsiniz ki kahve ufak çekirdeğe benzer bir meyvedir. Bu, kavrularak dövülür veya değirmende çekilir. Bade, suda kaynatılıp içilir. Memleketimizde pek ileri gitmiş, her evde kullanılması adet hükmüne girmiş olun bu meşrup hakkında birkaç kelime söylemeden geçemeyeceğim:

Kahve, az miktarda içilirse faydalıdır. Yemeklerden sonra içilen bir fincan şekerli kahve, yemeği hazmettirir, zihne açıklık, kalbe kuvvet verir. Aynı zamanda gıda gibi de tesir eder. Sabahları içilen bir bardak sütlü kahve güzel bir gıdadır. Fakat biz bununla kalmıyoruz. Zaten biz her işimizde ifrat ve tefritten kurtulamayız. Bir işe başlarsak son derecesine varmak isteriz. Bazı çok uğraşılması lazım gelen bir işte de gayet tembel davranırız.

Evlerimizde, kahvehanelerimde kahve içmek adet olmuştur. Bir eve misafir gidilse hemen kahve uzatılır. Eğlenmek, vakit geçirmek için gazinoya otursanız çenenize kahve dayanır. Yemekten evvel, sonra bakılmayarak mütemadiyen içilir. Bu suretle kullanılan kahve insana, bilakis zarar verir. Mideyi bozar, kalpte çarpıntı yapar. Günde 30 fincan kahve içerek mideyi telve çanağına çevirmekte mana yoktur. Evlerde misafire ikram olarak verilen kahve usulü, kaldırılsa da yerine başka bir şey; bir şeker ikram edilse sıhhaten daha muafık olur. Çünkü, misafirin belki karnı açtır. Belki o gün birkaç yere uğramak mecburiyetindedir. Üst üste kahve içerek zavallının hatır için midesi bozulur.

Kahvenin tiryakiliği pek fenadır. Mangal başında cezvesi daima dolu duran, bir fincan bitmeden tazesini dolduran ihtiyarlar nadir değildir. Şu h0alin sıhhat nokta-i nazarından fevkalede zararı vardır.

Hülasa, faydasını görmek üzere kahve içmek istiyorsanız, sabahları bir sütlü kahve ile yemeklerden sonra ufak bir fincan şekerli kahve içiniz. Bundan fazlası muzırdır.

Alışıp tiryakisi olmak tehlikesi bulunduğundan bence hiç içmemek daha muaffıktır.

Çay

Çay, kurutulup kavrulduktan sonra suda kaynatılarak içilen bir nebi yapraktır. Bu da vücuda tesir cihetiyle kahveye benzer. Fakat daha hafiftir.

Çay, güzel bir meşruktur. Yine itidalden ayrılmamak şartıyla içilmesi iyidir. Aynı zamanda harareti keser. Yazın bir dondurma yerine bir bardak çay, insana daha ziyade ferah verir. Her şeyin çoğu muzır olduğundan çay da çok içilirse kahve kadar değilse de yine de zararlıdır. Sabahları sütlü çay içilirse hoş bir kahvaltı edilmiş olur.

Kakao

Bir nevi ağacın meyvesinden yapılan bir tozdur ki, kavrulup çekilmiş kahveye benzer. Bu tozu biraz şeker ve süt ile yoğurup çikolata yaparlar. Onun için buna çikolata tozu dersek herkes anlamış olur. Bu da kahve gibi pişirilip içilir. Gıdalı bir meşrup olduğu için sabahları kahvaltı ile beraber birer kadeh içilmek faydalıdır.

Şerbetler, şuruplar

Meyveler sıkılarak yapılır. İçinde şeker, su birde meyve suyu vardır. Sıcak havalarda hararet kesmek için içilir. Çok içilmemek ve çok soğuk olmamak şartıyla muzır değil bilakis faydalıdır. Şu kadar var ki sokaklarda, ötede beride satılanların kimisi muzir boyalarla boyalı, kimisi de pis yapılmış olduğundan şurup veya şerbet içmek insan kendi eliyle yapmalıdır.

 

 

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • CHP’nin yeni misyonu AKP’ye örtülü destek mi?22 Ocak 2016 Cuma 06:47
  • Kaşüstü’nde yapılacak Kavşak sorunu çözmez!21 Ocak 2016 Perşembe 06:47
  • Türkiye’de muhalefet iktidara çalışıyor!20 Ocak 2016 Çarşamba 06:47
  • Asım Aykan’ın reçetesi!19 Ocak 2016 Salı 06:47
  • Yeni Cumhuriyet yeni rejim!18 Ocak 2016 Pazartesi 06:46
  • Devlet Bahçeli nereye koşuyor?02 Aralık 2015 Çarşamba 06:47
  • İşgal yılları Trabzon S.P.Mintslov’un günlüğü! (1916-17)26 Eylül 2015 Cumartesi 14:58
  • Trabzon-Maçka'da Bir Prometeus: İlyas Karagöz19 Eylül 2015 Cumartesi 09:54
  • Kral Sarayından Kızlar Manastırına!16 Eylül 2015 Çarşamba 13:35
  • Efsaneler kenti Trabzon!08 Eylül 2015 Salı 14:17
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.