• BIST 107.172
  • Altın 270,746
  • Dolar 5,7154
  • Euro 6,3260
  • Trabzon 14 °C

Dr. Celalettin Algan’ın şiirleri ‘SEBİL’ adlı kitapta toplandı

Dr. Celalettin Algan’ın şiirleri ‘SEBİL’ adlı kitapta toplandı
Kendisi de diş hekimi olan Nizamettin Algan ağabeyi Doktor Celalettin Algan’ı anlattı…

  Trabzonlu bir Doktor Celalettin Algan… O sadece bir doktor değil, yıllarca Afrika’da zor şartlar altında çalışmış, üstelik bunu tamamen kendi isteğiyle yapmış bir insan. 22 Haziran 2005 yılında aramızdan ayrılan Celalettin Algan’ın şiirleri ve basında hakkında çıkan yazılar oğlu Akın Algan tarafından ‘Sebil’ adlı bir kitapta toplandı. Trabzonlu şair-yazar Ahmet Özer, Celalettin Algan’ı şöyle anlatır: “Kara Afrika’ya hayat veren Türk, Celalettin Algan: Şairdi, Doktordu, İnsandı.” Onu daha yakından tanıyabilmek için ağabeyi Nizamettin Algan’dan dinledik. İşte Dr. Celalettin Algan’la ilgili bilinmeyenler…
 İLK BAŞVURU KABUL EDİLMEDİ
Dr. Celalettin Algan’ın Afrika’ya gidiş hikayesi nasıl başladı?
Ağabeyim 1959 yılında göğüs hastalıkları üzerine ihtisasını yaparken Dünya Sağlık Örgütü’nün broşürü geçmiş eline. İçinde bir de başvuru formu vardı. Ağabeyim istenilen bilgileri doldurdu. Şu yılda mezun oldum. Şu kadar yıl hekimlik yaptım. Şu an da ihtisas yapıyorum gibi bilgiler. ‘Hem ihtisasıma devam edip hem Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde çalışmam mümkün müdür?’ diye yazdı en sonuna ve gönderdi. Karşı tarafın cevabı olumsuz oldu. Çünkü sadece ihtisasını bitirmiş olanları kabul ediyorlarmış.
 SONRA ONLAR ARADILAR
Daha sonra neler yaşandı peki?
Dolayısıyla ağabeyim bu işten vazgeçmek zorunda kaldı. İhtisasını bitirdi, arkadaşları tayin isterken abim iki sene tayin istemedi. İstanbul’da çalışmaya devam etti. Bir gün o dönemin göğüs hastalıkları ile ilgili genel müdür yardımcısıyla karşılaşmış. Kendisi ağabeyimi ziyaretine gitmiş. Ziyaret sırasında ağabeyime neden tayin istemediğini sormuş. Ağabeyim de, mevcut sistemi beğenmediğini dolayısıyla tayin de istemediğini söylemiş. Müdür yardımcısı ağabeyimi Ankara’ya çağırmış, birkaç gün sonra Ankara’ya gitti. Ağabeyime, kendisi adına Türkiye’deki verem savaş hekimliklerini teftiş etmesi önerisinde bulunmuş. Ağabeyim iki sene bu şekilde çalıştı. İki sene sonra ağabeyim Dr. Celalettin Algan’a Dünya Sağlık Örgütü’nden bir yazı geldi. İhtisasının bitmiş olduğunu ve şu an ki görevini öğrenmişler. Dünya Sağlık Teşkilatı’ndan görev talebiniz devam eder mi? diye sormuşlar yazıda. Ağabeyimin cevabı da ‘evet’ oldu. Daha sonra onu Dünya Sağlık Örgütü’nün merkezi olan İsviçre’ye çağırdılar. Bunu benimle o zamanlar paylaştı. Ben de, “ağabey bırak ne işin var orada. Sen şimdi iki senedir genel müdürle çalışıyorsun” dedim. O dönemlerde Trabzon’daki hastanenin Başhekimi Makbule Dıblan’dı, onun tayini çıkmıştı. Ben de “ağabeyime onun yerine sen tayininin iste gel” dedim. Ama ağabeyim bunu da kabul etmedi ve İstanbul’a gitti oradan da İsviçre’ye.
 EN MUHTAÇ YER RUANDA
Afrika’da hangi ülkeye gitti?
Oradaki hikâyesini anlattı bir keresinde bana. Oraya giderken bir sürü evrakı da yanına almış. Demişler ki; bunlara gerek yok, biz bunları biliyoruz. Ciddi olup olmadıklarını sormuş hatta ağabeyim. Sonra nerede görev yapmak istediğini sormuşlar. ‘Hizmete en muhtaç olan yere’ demiş.  Ruanda’yı seçmiş. 20 sene çalıştı Afrika’da. 1965’te gitti, 1985’te emekli olup döndü.
 ONU ANLATMAK ZOR
Nasıl bir insandı Celalettin Algan?
Çok ince bir insandı, şairdi dolayısıyla ince bir ruha sahipti. Onu anlatmak zor... Hakkında yazılanları okuyarak daha iyi anlayabiliriz ancak. Orada kaldığı süre içinde büyük çapta başarılar elde etti. Yazılarda da var. Düşünün o dönemlerde imkansızlıklar içerisinde, elemanları yetersiz. Şoförüne aşı yapmayı öğretti. Aşı kampanyaları düzenleyerek Ruanda’nın bütün köylerini gezdi. Afrika’da beş-altı ülkede görev yaptı. En son Madagaskar’da 1985’te görevini tamamladı.
 BEYAZ ADAM BİZİ YİYECEK!
97b97c11-dc2f-4198-a0ed-c8f4513cce52.jpgRuanda’da enteresan bir anısı var; Bir gün bir köye gitmiş, aşı yapmak için. İnsanlar kuyrukta. Bir çocuk sürekli ağlıyormuş ve annesinin bacaklarının arasına saklanıyormuş. Merak edip sormuş çocuğun neden ağladığını. Tercüman çocuğun söylediğini aktarmış. Çocuk, ‘beyaz adam geldi, yiyecek bizi!’ diye korktuğu için ağlıyormuş meğer.
 EVRAKLARINI İNCELEYELİM!
Türkiye’ye döndükten sonra neler yaşandı?
Belçika’ da evi vardı. Orada yaşadı bir süre. Arada Türkiye’ye de geliyor. Ağabeyim Afrika’da çalıştığına dair elinde bir sürü doküman vardı. İhsan Doğramacı ile de tanışıklığımız var. İhsan Doğramacı ağabeyime, “evraklarını getir bakanla bir görüşelim” diyor ve ağabeyimin Türkiye’ye geldiği bir gün İhsan Doğramacı sağlık bakanından randevu alıyor. Bakana olup biteni anlatıyor. Bakan da ağabeyimin evraklarını soruyor; “evrakların yanındaysa özel kaleme bırak, inceletelim” diyor. İşe bakın, Dünya Sağlık Örgütü bir sürü inceleme yapmış, bir sürü formül bulmuş, onları uygulatmış, sonuçları sisteme girmiş, sen diyorsun ki özel kalem bırak, incelensin. Abimde hiç dosyayı bırakmadan oradan çekip gidiyor.
 
KENDİ ŞEHRİ TANIMIYOR ONU
Aile olarak neler hissediyorsunuz?
Dr. Celalettin Algan ağabeyim olduğu için iftihar ediyoruz, ancak Türkiye’de ve kendi bölgemizde Trabzon ve Maçka’da çok fazla tanınmıyor, bilinmiyor. Bu bizi üzüyor. Ağabeyim hiçbir zaman ‘Ben’ demeyi sevmeyen bir insandı. Kendi şehri ona vefasızlık yaptı. Büstü Trabzon Meydan Parkı’na konulmuştu fakat Volkan Canalioğlu’nun kayınpederi diye kaldırdılar. Onun yüzünden diğer heykeller de kaldırıldı. Maçka’nın bana göre iki büyük değeri var; biri İsmet Zeki Eyüboğlu diğeri de Celalettin Algan.
 
Celalettin Algan Kimdir?
15 Şubat 1926 tarihinde Maçka'nın Yeşilyurt köyünde doğdu. 1939'da Maçka ilkokulunu, 1940'ta Trabzon Kemerkaya Ortaokulu'nu ve 1946'da Erzurum Lisesi'ni bitirdi. 1946 yılında bir sömestre İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne devam etti. 1953 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. 1953-1954 yıllarında Cide Hükümet Tabibi ve Sağlık İdaresi Baştabibi, 1954-1955'te İnebolu Sağlık İdaresi Baştabibi, 1955-1956'da Akçaabat Sağlık Merkezi Tabibi, 1956-1957'de Trabzon Hükümet tabibi, Trabzon Belediye tabibi olarak görev yaptı. 1957'de İzmir Bademli'de Sahra Sıhhiye Hizmet Okulunda eğitim gördükten sonra 1958 yılında 66.Piyade Tümeni Topçu Kumandanlığında tabiplik yaptı. 1959-1960 yıllarında İkizdere Sağlık Merkezi Baştabibi ve İkizdere Hidroelektrik Santrali İnşaat Şantiyesi anlaşmalı SSK hekimi olarak görev yapan Celalettin Algan, 1960-1964 yıllarında Heybeliada Sanatoryum ve Haseki Hastanesi İç Hastalıklar Kliniğinde asistan olarak çalıştı. 1964'te İstanbul milletlerarası Tevfik Sağlam Verem Savaşı Olgunlaşma ve Gösteri Merkezi'nde kurs gördü.
1965'te B.C.G Kampanyası Göğüs Hastalıkları mütehassısı kadrosu ile yurtiçindeki Verem Savaş hastane ve dispanserlerinin teşhis ve tedavi metotlarının standardizasyon ve koordinasyonu ile görevlendirildi.
1968'de Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO)'nın Zaire'nin Kinshasa kentinde düzenlenen Çiçek hastalığının Erakdikasyon Kursuna, 1969'da WHO'nun Kongo'da Brazaville kentinde düzenlediği Verem Savaş kursuna. Yine WHO'nun Malezya'nın Kuala Lumpur kentinde 1977 yılında düzenlediği Genişletilmiş Aşı Programı Bölgelerarası Planlama ve Yönetim Kursu'na ve nihayet Kongo'nun Brazaville kentinde WHO tarafından 1978 yılında düzenlenen Halk Sağlığı Hizmetlerinin Organizasyonu ve Yönetimi kursuna katıldı. WHO'da çeşitli görevler aldı. 1965-1970 yılları arasında WHO'nun Ruanda Ulusal Verem Savaşı Ve Çiçek Hastalığı Eradikasyonu Projeleri şefi, 1971-1975 yılları arasında da WHO'nun Senegal Ulusal Temel Sağlık Servislerinin Geliştirilmesi Projesinde Epidemiyolojist, 1975-1984 yılları arasında WHO'nun Afrika Bölge Müdürlüğü'nde Bulaşıcı Hastalıklar Bölge Danışmanı. 1984-1986 yılları arasında WHO'nun Madagaskar ve Fransız Hükümetleri nezdindeki temsilcisi, Madagaskar Reunion Adaları Misyon Şefi, 1991 Şubat-Mart'tan itibaren WHO'nun Ankara Bürosunda danışman olarak görev yaptı. 1976'da Dünya Sağlık Teşkilatı Çiçek Eradikasyonu Nişanı, 1986'da Madagaskar'dan 'Officier de 1'Orde National''unvan ve nişanları verildi.
TIP mesleğine hizmetleri yanında, şairliğiyle de dikkat çekti. Lise ve üniversite yıllarında şiir ödülleri kazandı. 1950 yıllarında İstanbul'da yayımlanan Şadırvan ve Beş Sanat dergilerinde, Trabzon'da başta Hamsi dergisi olmak üzere çeşitli dergi ve gazetelerde şiir ve yazıları yayınlandı. Evli ve üç çocuk babası olun Dr. Celalettin Algan, Fransızca ve İngilizce biliyordu. Algan, 22 Haziran 2005 tarihinde vefat etmiştir.

                                                                                Röportaj: Fatma YAVUZ

  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Diğer Haberler
    Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.