• BIST 93.616
  • Altın 209,603
  • Dolar 5,3413
  • Euro 6,0898
  • Trabzon 10 °C

Erdal İnönü babası İsmet İnönü kadar değerli miydi?

Prof. Dr. Yahya Sezai TEZEL

Duygularımızla düşünmeye çalışmanın ürettiği bir kültür içinde eroinman gibi dağıtıyoruz
Berati Arısoy adında SBF'de okumuş bir arkadaş, Erdal İnönü'nün ölüm yıl dönümü vesilesi ile dedi ki;
Ruhu şadolsun... Babası kadar değerli bir insandı.
Ben de cevaben dedim ki:
Sayın Arısoy, babası kadar değerli bir insandı ifadeniz gereksiz ve anlamsız. Erdal Bey'i Bozburun'daki evimde bahçemi merak ettikleri için tanıma fırsatı buldum. Eşi Sevinç hanımla birlikte ayaküstü bahçeyi gezmek fikri beş saatlik bir sohbet misafirliğine dönüştü. Ömrümün en güzel, en haz aldığım anılarından biridir bu sohbet. Her ikisi de, siyasi değerlendirme dışında kalırsak, zarif, erdemli, esprili insanlardı. Türkiye'nin ilk zengin armatör ailelerinden Rizeli Sohtorik'lerin kızı Sevinç Hanım, Erdal Beyin başına gelmiş en güzel hadisedir. İsmet İnönü'nün oğlu olarak doğmuş olmadan sonra. İsmet İnönü'yü ve Erdal İnönü'yü baba oğul olarak tanımak için aralarındaki yayınlanmış olan mektuplaşmayı okumamız gerekir. Bu mektupları okumak öğrencilik yapan oğlu olan her babanın boynunun borcu olmalıdır. Erdal Bey'in unutamadığım esprisi, bir kampanya sırasında otobüsün üstünden konuşurken, aşağıdan "ölürüm senin için Paşa'nın oğlu" diye bağırdığında "ölme ölme bir oy bir oydur" diye cevap vermiş olmasıdır.
Erdal İnönü'nün siyasetçi olarak katkısı ne oldu? Espriyi, kendisiyle dalga geçebilmeyi, gülümsemeyi soktu siyasi kültürümüze. Bu önemli bir katkıdır. Ama katkısı kadardır. Erdal Beyin ideolojik olarak kafası karışıktı. Fizikçiydi. Belki çok iyi bir fizikçiydi. Ama siyasi tarih, siyaset felsefesi, siyasi fikirler tarihi birikimi karışıktı ve zayıftı. ODTÜ rektörlüğü sırasında İlhan Tekeli gibi Marksistlerle arkadaşlığının izleri kaldı anılarda. Yusuf Arıak, Nilüfer Arıak ve Semih Eryıldız'dan dinlediğim bir olay vardır. ODTÜ'de CHP'li öğrencilerle "devrimci" öğrenciler arasında büyük bir arbedenin yaşandığı bir gün, bir arkadaşı Erdal Bey'e kavga nasıl bitti diye sormuş. Erdal Beyin "devrimci"leri kastederek "bizimkiler kazandı" dediğinin şahididir Yusuf, Nilüfer ve Sehim kardeşlerim.

Yıllarca Bozburun'a tatil için geldiler. Korel Göymen ve çok güzel bir hanımefendi olan eşi Güldal Göymen'e Bozburun'u ben tanıtmıştım. Bizim arabamızın olmadığı bir tarihte, muhtemelen 1977 yazında, onların Wolkswagen kaplumbağalarına Nisa, Gülbahar ve bebek Ahmet'le sığarak gitmiştik Bozburun'a. Güldal'ın harika bir insan olan hekim babası Suat Bey biz Amerika'da iken köyü sevmiş bir arsa almış, ev yaptırmış ve Güldal köyde Akvaryum adında bir restoran açmıştı. 1980'lerde Erdal Bey ve Sevinç Hanım sık sık yazları tatil için Bozburun'a geldiler Korel ve Güldal'la arkadaşlıkları nedeni ile. Karadan ulaşımı olmayan ve bir Alman hanımefendinin yaptığı ve işlettiği Sabrina's Haus'ta kaldılar. Erdal Bey Başbakan Yardımcısı olduğunda özel kalem müdürü olarak bir Marksisti görevlendirdi. 68 kuşağından ‘Sör’ lakabı ile bilinen Uğur Büke'yi. Erdal Bey Korel Göymen'i Ankara sonra ve İstanbul Büyük Şehir Belediye başkanı adayı yaptı. Korel Göymen iki seçimi de kaybetti. Korel Marksist midir? Hayır. Ama Marksist kadronun fellow traveller'ı olarak yaşadı siyasi hayatını. Tek ve gerçekten büyük ayırt edici özelliği "büyüklerini asla üzmeyecek cici ve terbiyeli çocuk" olmasıdır. Ben bunu hiç başaramadım. Hiç bir zaman "büyüklerini üzmeyen terbiyeli ve cici çocuk" olamadım. Yaradılışım beni bu kabiliyetten mahrum kılmıştı. Korel hayatta en yakından tanıdığım insanlardan biridir. Ve galiba birbirimizi pek sevmesek de iki Bozburun'lu olarak arkadaşlık yapmayı hale sürdürmekteyiz.

***

Vesaire vesaire. Sayın Arısoy, ben bu notu niye yazmak ihtiyacı duydum. Çünkü o kadar çok temelsiz laflar ediyoruz ve o kadar çok şehir efsaneleri, masallar anlatıyor ve sonra bunlara inanıyoruz ki Türkiye'de ne oldu ne bittinin tarihi analizi imkansız hale geliyor. Erdal İnönü değerli bir insan mıydı? Fizikçi ve siyaset dışındaki kişiliği ile evet. Babası kadar değerli bir insan mıydı? Asla. Hayır. Türkiye'de CHP'nin siyasi enkazı üstünde yeni ve dayanıklı bir siyasi yapı inşa edilmesine katkısı oldu mu? Hayır olmadı.
İnsanlar duyguları ile tarihi analiz yapamazlar. Duyguları ile matematik problemlerini çözemeyecekleri gibi.

 

Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.