• BIST 83.116
  • Altın 147,045
  • Dolar 3,7714
  • Euro 4,0470
  • Trabzon 7 °C

Fatih Sultan Mehmet hangi hamamda yıkandı?

Fatih  Sultan Mehmet hangi hamamda yıkandı?
Hasan Kurt yazdı...

Yazının başlığını okuyan, mutlaka bana göndermede bulunacaktır. ‘Hasan Kurt, işi gücü bıraktı, Fatih’in Trabzon’da hangi hamamda yıkandığı konusunda ahkam kesiyor’, diyeceksinizdir. Kimileri de daha farklı söylemlerde bulunacaktır.

Kim ne söylerse söylesin.

Başkaları rivayet, hikaye, masal anlatıyor inanıyorsunuz. Ben, bazı tarihi olayları temel bilgiler üzerinden biraz abartıya kaçarak anlatmama neden inanmıyorsunuz. Yazdıklarımın aksini yerli ve yabancı kaynaklar gösterilerek ispat etsinler, ‘Değerli okurlarım, tarihi olayları çok abartılı ve hayal mahsulü olarak aktarıyorum, özür diliyorum’ diyeceğim. Hodri meydan!

***

Ortahisar’da Kommenler döneminde bir hamam olduğunu çokları bilmez.  Ortahisar sırtlarında Kral Sarayının kuzeyinde bugünkü Gazipaşa ilköğretim okulu ile Tanjant Yolu arasında olan hamamın kalıntıları 1940’lı 50’li yıllara kadar orada idi.  Hamama nereden su gelirdi, bilmiyorum. Muhtemelen ya sarnıçtan kullanılırdı ya da Kindinar’ın yukarılarından.

Trabzon tarihi ile ilgili araştırma ve yazıları ile tanınan ve bu konuda hakkını yemeyeyim çok sayıda eser ortaya koyan Mehmet Akif Bal, birkaç gün önce sosyal medyada Ortahisar’da yıkılan çifte direkli hamamın yerinin fotoğrafını yayımladı ve altına da, ‘Göz göze yıkıldığı 1998’den beri harap haliyle duran, Trabzon Ortahisar’daki çifte hamam. Fatih’in, Yavuz’un ve Kanuni’nin burada yıkandığı rivayet olunur. Fatih’in fethettiği, Kanuni’nin doğduğu şehirden, tarihi manzaralar. Bu arada hamamın ocağına incir de dikilmiş’ diye yazdı.

Mehmet Akif Bal, Tanjant Yolundaki eski Zeytinlik Camisinin imamının oğludur. Abisi Muhittin Bal’ı yıllar öncesinden tanırım.  Rahmetli baba Bal ile, cami yıkılmadan önce işadamı Metin Samancı’nın ofisinde tatlı bir sohbetimiz olmuştu. Hoca, bize nasihat verirken ben de kendisine hocam, ‘Ezan okunuyor, sen şu camide namaz kıldırmak için devletten maaş alıyorsun. Görevini yapmıyorsun’ demiştim. Bana kızmıştı. Nur içinde yatsın.

Muhittin ve Mehmet Akif’in, muhafazakarlıkları tahminim o ki, babadan gelme idi.  Mehmet Akif için bir şey diyemem ama Muhittin kardeşimiz muhafazakarlığını Trabzon’da da Ankara’da da iyi değerlendirdi! Bir ara AKP’den Trabzon’da vekil adayı bile oldu. Muhittin de Mehmet Akif de,  hilesi hurdası olmayan, dürüst, temiz ve çalışkan iki kardeşimizdir.

Ballar; Bayburt kökenli Araklılı olması gerekir. Gerçi, Mehmet Akif ve Muhittin Araklılı olduklarını söylüyorlar.

***

Neyse gelelim Ortahisar’da yıkılan çifte direkli hamama.

O hamama bundan 40 küsur yıl önce gitmiştim. Zağnos’ta dere yolu üzerindeki hamamda yer mi yoktu yoksa hamam tadilatta mıydı, tam hatırlamıyor. Devamlı gittiğimiz dereyolu üzerindeki hamama değil de o gün sabahın erken saatinde Ortahisar’ın Pazarkapı’ya inen bayır yolunun sağında duvara yaslanmış o küçük hamama gitmişti.  Hamama hatırladığım kadarıyla üç dört basamakla çıkılıyordu. Hamam dikdörtgen şeklinde idi. Hatırladığım kadarıyla 6-7 metre eninde 10- 12 metre uzunluğunda idi. Hamamın bugünkü yol seviyesinde de odun- kabuk yakılan fırını vardı. O tarihlerde hamam, şehir suyu kullanıyordu. Şehir suyu şebekesi olmadan önce hamamların bazıları kuyu ve kaynak suyu kullanırlardı. Bazılarında ise sarnıç vardı.

O hamama çifte direkli hamam denilmesinin sebebinin tahminim o ki, hamamın kubbesinin doğu kısmı arka duvardan destek alması, batıdan iki direkle desteklenmesi idi. Bu konular, tarihçilerin ve arkeologların işi.  Hamamı Trabzon valisi Zağnos Paşa yapmıştı. Trabzon’un fethinden herhalde 5- 6 yıl sonra. Zağnos Paşa Trabzon’da 1467 ile 1469 yılları arasında iki yıl valilik yapmıştı.

Zağnos Paşa için kimi tarihçiler Arnavut, kimileri Rum, kimileri de Türk diye yazar.

Zağnos Paşa’nın kaç eşi olduğunu net bilemiyorum. Okuduğum kadarıyla bir hanımı Fatih Sultan Mehmet’in kız kardeşi idi. Zağnos Paşa’nın kayınpederi Padişah Fatih Sultan Mehmet.  Zağnos Paşa’nın bir diğer eşinin babası da kraldı. Zağnos Paşa işi biliyormuş!

Trabzon İmparatoru David’in güzel kızı Prenses Anna da, Zağnos Paşa’nın eşi idi.

Zağnos Paşa, Trabzon’un fethinin ertesi günü mü Prenses Anna ile evlendi yoksa Trabzon’a vali atandığı zaman mı? Bu konuda net bilgim yok. Aslında net bilgi olması da çok önemli de değil.

Tarihte yaşanan bazı olayların net kaynağı olmadığı için olaylar rivayetle aktarılır ve biz de bu rivayetlere, hikayelere, masallara ne yazık ki inanırız!

Zağnos Paşa, Trabzon’daki valiliği sırasında işte bu hamamı yaptırdı. Paşa ve daha sonra Trabzon’da valilik yapan Yavuz Selim, Sultan Süleyman bu hamam da yıkandılar mı?

Rivayet o ki, yıkanmışlar!

Ben de diyorum ki, çifte direkli hamamda değil Kral Sarayının hamamında yıkandılar. Yani, yukarıda yerine tarif ettiğim hamamda. Fatih Sultan Mehmet de Kral David’den şehrin anahtarını aldığı gecenin sabahında Kralın hamamında yıkandı.

Gerçi bu konuda da net bilgi yok. Mahmut Ören’in babası rahmetli avukat Münir Ören, benim Saray hamamı dediğim hamamda, Saray efradının yıkandığını, Kralın saray içerisinde mutlaka küçük de olsa bir hamamı olabileceğini söylemişti.

Bu arada Trabzon’da Fatih’in yıkandığı bir başka hamam daha Hacı Kasım Mahallesindeki Hacı Kasım Hamamı olduğunu tahmin ediyorum. Fatih,  Yenicuma’nın Kindinar’a (Bahçecik) bakan sırtlarında, Yeni Cuma Kilisesinin önünde çadır kurup, Trabzon’u kuşattığı 40 günde mutlaka yıkanmıştır. Nerede yıkanacak en yakın hamam da. En yakın hamam da Hacı Kasım Hamamı. Bu hamama Fatih hamamı adı verilmesinin nedeni de herhalde Fatih’in orada yıkanmasıdır.

Bugünlük bu kadar yeter!  

Bu arada sevgili Mehmet Akif Bal’a Trabzon tarihi ile ilgili çoğu azıcık yanlı da olsa verdiği bilgiler ve ortaya koyduğu eserlerden ötürü teşekkür ediyorum.

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • FARKINDA MIYIZ?17 Ocak 2017 Salı 12:07
  • Günün gazete manşetleri16 Ocak 2017 Pazartesi 04:43
  • 90 milyar doları yönetecek Trabzonlu!14 Ocak 2017 Cumartesi 10:20
  • Trabzon Vakfı'ndan şok karar!13 Ocak 2017 Cuma 10:48
  • "Anayasa Mahkemesi teslim alınmıştır"11 Ocak 2017 Çarşamba 10:16
  • YUMUŞAK İNİŞ09 Ocak 2017 Pazartesi 13:03
  • Mevlid okuttu davadan kurtuldu!09 Ocak 2017 Pazartesi 09:00
  • Turizm dedikleri, Arap’tır bekledikleri09 Ocak 2017 Pazartesi 07:06
  • Yüzlerce uçak seferi iptal!07 Ocak 2017 Cumartesi 09:02
  • Şırnak'tan acı haber: 2 şehit!07 Ocak 2017 Cumartesi 03:09
  • YERİN KULAĞI
    • Trabzonspor Akyazı’ya taşınmalı!
    • Kemeraltı’nda çöpe gidecek para!
    • AKP’li vekillerin dal-çık bayramı!
    • Balta'nın pantolonu yırtıldı mı?
    • Usta’nın en iyi transferi Yanal’ı göndermektir!
    • Utku ve Hasan Bozoğlu!
    • Soylu’ya BJK forması!
    • Altuntaş’ın torpili!
    • ASKF’de kutlama!
    • Konsey toplantısı!
    1/20
    Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.