• BIST 97.726
  • Altın 146,210
  • Dolar 3,5844
  • Euro 3,9885
  • Trabzon 17 °C

Kayıkçılar Kahyası Yahya!

Hasan Kurt

Hafta sonları arada bir de olsa Trabzon tarihi ile ilgili okuduğum, araştırdığım ve bana aktarılan bilgileri harmanlayıp yazıyorum.

Yazılarımı çokları ilgi ile takip ederken, lise ve üniversite öğretmeni kimi tarihçiler de beni tarihi bilmemekle ve saptırmakla suçlarlar.

Evet ben tarihçi değilim. Tarihçi olmamam, tarihi konularda yazmamak anlamı taşımaz. Çünkü tarihe meraklıyımdır. Edindiğim bilgileri, araştırmalarımı aktarmak kadar güzel bir işi olabilir mi? Bunu yaparken yanlış ve hata yapmıyor muyum? Elbette yapıyorum! Zaten, tarih genelde hata ve yanlışlarla dolu değil mi?

Xxx

Geçenlerde gazetemizin ‘yerin kulağı’ köşesinde, Mustafa Suphi’yi Sürmene açıklarında denize atan kayıkçılar Kahyası Yahya’nın torunlarını benim tanıdığım şeklinde bir cümle yer aldı.

Çok sayıda kişi aradı ve merhum Yahya’nın torunlarının kim olduğunu sordu.

Trabzon tarihinde çok sayıda siyasi cinayet işlenmiş! Yahyalar, Ali Şükrüler, Topal Osmanlar daha yeni! Osmanlı döneminde, hatta Trabzon İmparatorluğu dönemlerinde de siyasi cinayetler oldu.

KTÜ’den bir öğretim üyesi arkadaş Kayıkçılar Kahyası Yahya ile ilgili bir çalışması olduğunu belirtti ve benden yardım istedi. Benim verdiğim bilgiler, kulaktan kulağa aktarılan, duyuma dayanan bilgiler. Gerçi bu tür bilgiler de araştırmacılar için önemlidir.

Eskiden limanlara, rıhtımlara büyük gemiler yanaşamazdı. Tahliye açıkta yapılırmış. Tahliye için de küçük ve orta boy tekneler kullanılırmış. Bazı rıhtımlara ise tekneler rahatlıkla yanaşırmış.  Mesela Moloz’daki eski rıhtım!

Trabzon Limanında yükleme ve boşaltma yapan kayıkçıların bir de Kahyası vardı. Kahya, yükleme boşaltmayı düzenler, parayı toplar. Devlete verir, kayıkçılara, personele vs. dağıtır, geri kalanı da cebe indirir. Kahyalar, öyle sıradan hamalbaşı falan değil hatırlı, forslu ve güçlü kişilerdi. Ayrıca idare tarafından da atandığı ve korunduğu söylenir.

Trabzon Limanının Kayıkçılarının Kahyası Yahya’nın aslen Ege taraflarından olduğu söylenir. Babası oralardan gelmiş. Yahya, Çömlekçi mahallesinde caminin 50 metre arkasında Sağıroğlu otele 100 metre mesafedeki bir evde doğmuş. Yahya’nın evi öyle sıradan ev de değil. Evde kubbeli hamam bile var.

Yahya’nın Çömlekçi ve Değirmendere tarafında epey de mülkü varmış.

Trabzon’a 1800’lü yıllarda epey göç olmuş. Mesela Mahmut Goloğlu’nun, Ergenekon davasından tutuklu eski 1. Ordu Komutanı Çetin Paşa’nın ailesi de o yıllarda Trabzon’a gelmiş. Bizim aile de aynı yıllarda bu kente gelmiş!

Xxx

Burada Kayıkçılar Kahyası Yahya’nın, İttihat ve Terakkiciliğini vs. yazacak değilim. O işi bizim Veysel Usta veya KTÜ tarih bölümünden hocalara bıraktım.

Kahya Yahya’nın mezarı Boztepe’de Ali Şükrü beyin mezarının yanında. Mezar, öyle Ali Şükrü veya bizim Faruk Özak’ın babası Haydar Hafız’ın babasının mezarı kadar bakımlı değil. Mezarın etrafı kara taşla çevrilmiş. Bazı kısımlarda taşlar yok.

Bir ara Kahya Yahya’nın yakınları, Boztepe’deki mezarı düzenlemek istemişler. Ancak, birileri engellemiş!

Yahya, Mustafa Suphi’yi denize attıktan sonra,  yaklaşık bir yıl iyi bir yaşam sürdü. Gerçi zaten ekonomik durumu da iyi idi. Altında özel arabası, şoförü,  Soğuksu’da yazlık köşkü, Çömlekçi’de büyük bahçeli ev..

Rahmetli Ahmet Nemli, Kostaki’nin Konağını Kostaki’den 1917 yılında İstanbul’da babasının satın aldığını söylemişti. 1917 Trabzon’un işgal yılları!  Nemlioğlu Kaptan, Konağı ya işgal yıllarında ya da işgalden sonra satın aldı! Nemlioğlu bu konağı daha sonra 1940’lı yılların sonunda Onganlara satmıştı.

Rahmetli Ahmet Nemli,  babadan kalan çok sayıda tarihi eseri Koç ailesine verdiğini söylemişti!

xxx

Trabzon’un özellikle gayrimüslimlerinin yazlıklarının bulunduğu bölgenin iki üç ismi var. Soğuksu, Telsiztepe ve Polita! Üç isim de hemen hemen aynı bölge!

Bölgedeki en görkemli yazlıklardan biri bugün Atatürk Köşkü olarak kullanılan Gabayani’nin köşkü, diğeri bir km. daha aşağıda Polita kavşağının güneybatısındaki Kostaki’nin Konağıdır.  Kostaki’nin Konağı’nın bulunduğu alan tıpkı Ortahisar gibi dolgudur.  Ve o alan Köşkün en güzel yeridir!

Gabayani ve Kostaki yazlıklarına gitmek için Polita yolunu kullanırlarmış. Bir gün Kostaki ile Gabayani’nin arabaları Polita kavşağının biraz yukarısında karşılaşır. Yol verme veya başka nedenle bağırma, çağırma olmuş. Gabayani kızmış ve bugün Köşke çıkan Kisarna tarafındaki yolu yaptırmış.

Kahya Yahya, Köşk’teki yazlığından Trabzon’a inerken Köseoğlu kahvesinin (Bugünkü İsmet Paşa İlköğretim okulunun karşısı) yüz metre kadar yukarısında muhtemelen Polita yolunda Topal Osman’ın adamları tarafından çapraz ateşe tutularak öldürülür!

Yahya’nın kırmızı renkli arabasında çocuklarının Fransızca öğretmeni ve bir de şoförü vardı. Saldırıda Fransızca öğretmeni ve Yahya hayatını kaybetti.  Şoför ise dere tarafına doğru kaçtı.

Yahya’nın arabasını kardeşleri daha sonra Trabzon Limanına atmışlar.  1950’li yıllarda Trabzon limanındaki kumu boşaltmak için İstanbul’dan bir tarak gemisi gelmiş. Kahya Yahya’nın aracını Limandan çıkarmış. Aracı daha sonra hurdaya göndermiş.  Anlatılanlar ve yazılanlar bu şekilde.

Xxx

Yahya öldürüldüğünde biri erkek biri de kız olmak üzere iki çocuğu vardı. Kızı Süreyya’nın Turgut ve Tuna adında iki oğlu var.  Avukat Turgut ile ticaret yapan Tuna İstanbul’da yaşıyorlar.. Yahya’nın oğlu Osman bir Yunanlı ile evlenmiş.  Osman’ın çocuğu yok.

Yahya’nın kardeşleri ve oğlunun soyadı Karaosmanoğlu. Bu soyadı muhtemelen Soyadı kanunundan sonra aldılar. Belki de ailenin lakabı Karaosmanoğullarıdır.

Kahya Yahya’nın Zekeriya, Mustafa ve Nebiye adında üç kardeşi var.  Zekeriya, Trabzon Liman İşletmesini kuran kişi olarak bilinir. Zekeriya’nın çocuğu, Mustafa’nın da erkek çocuğu olmamış.

Kahya’nın aile bilgilerini bana aktaran Mustafa Eskici, Kayıkçı Kahyası Yahya’nın kardeşi Mustafa Karaosmanoğlu’nun kızı Handan hanımın oğlu.. Mustafa Karaosmanoğlu da Trabzon Limanında makinistti.

Handan hanım Eskici ailesine gelin gitmiş. Eskiciler Sürmene eşrafından. Kahya’nın kızkardeşi Nebiye hanım Karayollarında çalışan Aziz Aktulga ile evli idi.

Kahya Yahya ile ilgili şimdilik bu kadar!

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.