• BIST 110.932
  • Altın 175,003
  • Dolar 4,0605
  • Euro 4,9845
  • Trabzon 14 °C

KISMİ UZLAŞMA MÜMKÜN MÜDÜR?

Mustafa Güler

Nezdinde inceleme yapılan mükellefler incelemenin başlangıcından inceleme ile ilgili son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen süre içerisinde her zaman uzlaşma talebinde bulunabilirler.
İnceleme elemanlarınca yapılacak “uzlaşmaya davet” hallerinde ise, davet yazısının mükellefe tebliğ tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde uzlaşma talebinde bulunulabilir.
Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi, yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine dilekçe ile yapılır. Uzlaşma talebine ilişkin dilekçenin taahhütlü posta ile gönderilmesi de mümkündür.
Mükellefler, verginin matrah farkları itibariyle bölünebildiği durumlarda uzlaşma görüşmesi sırasında matrahın bir kısmı için de uzlaşma talebinde bulunabilirler.
Bu durumda tutanağın açıklama bölümünde, inceleme raporunda tespit edilen matrah farklarından hangilerinde uzlaşma talep edildiği ve bunlara ilişkin olarak uzlaşmaya varılan vergi ve ceza miktarları belirtilir.
Uzlaşma görüşmesi sırasında uzlaşma talebine konu edilmeyen veya üzerinde uzlaşılamayan matrah veya matrah farkları için mükellef adına vergi tarhiyatı yapılmak üzere inceleme raporu vergi dairesine gönderilir.
Uzlaşma talebi, ihbarnamede yazılı vergi ve cezanın tamamı için yapılır. Ancak, vergi ve cezaya muhatap olan mükellefler verginin matrah farkları itibari ile bölünebildiği durumlarda (bu husus inceleme raporlarında ayrıntılı olarak ele alınır) bu vergi ve cezaların bir kısmı için uzlaşma görüşmesi sırasında kısmi uzlaşma talebinde bulunabilirler.
Tarhiyat öncesi uzlaşma görüşmesinin kısmi uzlaşma ile sonuçlanmış olması halinde uzlaşılamayan kısım için tarhiyat sonrası uzlaşma talep edilemez.
Maliye Bakanlığının 2011 yılında yayınladığı “Vergi Dairesince Yapılan Tarhiyatlarda Mükellefin İdari Başvuru Yolları” rehberinde konuya ilişkin aşağıdaki örneğe yer verilmiştir.
Örnek: Mükellef (A)’nın 2009 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen tarhiyat öncesi uzlaşma talepli raporda 100.000 TL Kurumlar Vergisi matrah farkı tespit edilmiş ve buna isabet eden 20.000 TL vergi tarh edilmesi ve 20.000 TL ceza kesilmesi istenilmiştir. Raporda, matrah farkının 70.000 TL tutarında ki kısmının mükerrer amortisman gideri hesaplanmasından, 30.000 TL tutarındaki kısmının ise örtülü kazanç dağıtımında bulunulmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mükellef uzlaşma görüşmesi sırasında dilerse sadece mükerrer amortisman gideri hesaplanmasından kaynaklanan 70.000 TL tutarındaki matrah farkına isabet eden 14.000 TL (70.000 x % 20) tutarındaki vergi ve 14.000 TL tutarındaki ceza için kısmi uzlaşma talep edip diğer kısım (6.000 TL vergi ve 6.000 TL ceza) için ise dava açma veya ceza indirimi haklarından birisini kullanabilecektir.
Kısmi uzlaşma kavramı mevzuatımızda yer almakla birlikte uygulamada çok sık karşılaşılmamakta, hatta çoğu zaman vergi daireleri tarafından dikkate alınmamaktadır. Buradaki temel sorun uzlaşma toplantılarında idare ile mükellef arasında yapılan görüşmelerde vergi ve ceza bakımından ayrıma gidilmeksizin toplam tutar dikkate alınarak nihai teklif sunulmasıdır. Bu durum yasa ve yönetmeliklerde açık şekilde belirtilen mükellefin kısmi uzlaşma hakkını sınırlandırmakta ve hakkın kullanılmasına engel olmaktadır.
Mükellef vergi inceleme raporu ile eleştirilen konuların bir kısmını kabul edebileceği gibi bir kısım tarhiyatlarda ise idarenin haksız olduğunu düşünebilir ve dava konusu yapmak niyetinde olabilir. Bu nedenle kısmi uzlaşmanın mükellefin yasal hakkı olduğu unutulmamalı, tarhiyat öncesi veya sonrası uzlaşma toplantılarında kısmi uzlaşmanın tatbik edilmesi yasal bir zorunluluk olarak uygulanmalıdır.
Bakanlıkça yayımlanan Rehberde yer verilen örnek ve Kanun gerekçesi dikkate alındığında kısmi uzlaşmaya engel bir durum bulunmamaktadır. Önemli olan husus verginin matrah farkları itibari ile bölünebilmesidir. Bu durumda mükellef kısmi uzlaşma talebinde bulunabilir. Uygulamada çok işlerliği bulunmayan bu düzenlemenin mutlaka işlerlik kazanması gerekir.

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.