• BIST 81.558
  • Altın 145,450
  • Dolar 3,7556
  • Euro 3,9812
  • Trabzon 11 °C

“Küçük” İnsanların “Avukatı...”

Şener Eyüboğlu

Bugün köşemde Hans Fallada’nın “Küçük Adam Ne Oldu Sana” romanını konu edindim.

Hikaye 1930’larda, Almanya’da, işsizliğin arttığı, sol arayışın yaygınlaştığı, gerginliğin çatışmalara yol açtığı, buna karşın faşizmin güçlenmeye başladığı ortamda geçer.

Bir işçi kızla küçük burjuva gencin aşkı ve evliliği temelinde ekonomik, siyasi, toplumsal karmaşanın sıradan insanların hayatını nasıl altüst ettiğini görürüz.

Roman kimi elyazmalarının bulunmasından sonra 2011’de yeniden düzenlenerek il kez tam metin olarak basıldı.

Almanya’nın ardından da hemen tüm dünyada ve bu arada Ahmet Arpad’ın usta işi çevirisiyle Türkçede yayımlandı.

                                               ***

Anna ve Otto Quangel kendi hallerinde bir çift.

Tek çocukları Nazi ordusunda asker.

Bir gün yaşamlarını değiştirecek acı haber gelir.

Oğulları savaşta ölmüştür.

Yüreği yanan anne Quangel, mektuptaki “Oğlunuz vatan uğruna canını vermiş bir kahraman, cesur bir askerdi” yolunda sözlere isyan eder:

“Örnek askermiş, kahramanca şehit olmuşmuş... Yalan, her şey yalan.

Bunlara, lanet olası savaşa sizler neden oldunuz!”

Baba Quangel oğlunun ölümüne tepki olarak küçük kartpostallar hazırlamaya karar verir.

Amacı halkı Nazi vahşetine karşı uyarmaktır.

Karısı da katılır ona.

İlk kartpostallarına “Führer oğlumuzu öldürdü” yazarlar.

Çabalarının amacına ulaşacağından emin değildirler.

Ama iki kişi de olsalar boyun eğmeyeceklerdir.

Kartı alan kişilerin çoğunun hemen polise götüreceği kesindir.

Yine de ister istemez okunacaktır ve insanlar herkesin Führer’in peşinden gitmediğini, ona karşı çıkan, direnenler olduğunu göreceklerdir.

Toplumda, büyük bir korku hakimdir.

Gerçekten de çiftin iki yıl boyunca hazırlayıp dağıttığı yüzlerce kartın tamamı polise ulaştırılır.

Yaptıkları önceleri önemsemez ama sonunda yakalanıp Gestapo’nun eline düşerler.

Sorgulamalar sırasında Otto’ya;

“Arkasına partiyi, orduyu, SS ve SA’yı almış Führer’le savaşmanın bir farenin fille savaşmasına benzediğini” söyler polis komiseri.

Öyledir.

Dar gelirli, yapayalnız, yaşlıca bir ana baba, körlemesine Hitler’in peşinden gidenlerden ayrılmış, kendilerini Nazi devletinin dev çarkına karşı umutsuz bir savaşın içine atmışlardır.

Ama bir süre sonra fil fareden rahatsız olmuş, uykuları kaçmıştır ya..!

                                               ***

Küçük” insanların “avukatı” olarak tanımlanan Fallada, Nazilerin tehlikeli saydığı bir yazardı.

Zor bir hayatı oldu, baskı gördü, parasızlık çekti ama yazarlık vicdanı hep diri kaldı (Bizim sözde yazarlara ne kadar benziyor değil mi?).

1946’da savaş bittiğinde kısa süre içinde yazdığı ve ölümünden az önce basılan “Herkes Tek Başına Ölür”ü Berlinli işçi bir karı kocanın 1940-1942 arasında sürdürdüğü yasadışı eylemin Gestapo dosyalarındaki kayıtlarına dayanarak kurguladığını söylemişti.

Roman, baskıcı düzenler tarafından ezilen küçük insanın ahlaki zorunluluk ve insan haklarına sahip çıkmak adına elinden gelen her şeyi yapması gerektiğini savunuyor.

Öte yandan, küçük çıkarlar, duygusal şartlanmalar ve verilen yalan sözlerle büyülenen sıradan çoğunluğun zulmün egemenliğini nasıl kabullenip desteklediğini, insani duygularını nasıl olup da yitirdiğini çok iyi anlatıyor...

 

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
YERİN KULAĞI
  • Altuntaş’ın torpili!
  • ASKF’de kutlama!
  • Konsey toplantısı!
  • Sizi bu hale nasıl getirdiler?
  • MHP sürpriz yapabilir!
  • Antalya’da sabah sporu!
  • Metin Kara’yı topa tutacak!
  • TBMM’deki oylama MHP’nin geleceğini belirleyecek!
  • DSİ 22. Bölge’de neler oluyor?
  • Asım Aykan Trabzon’a ne verdi!
1/20
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.