• BIST 97.713
  • Altın 143,932
  • Dolar 3,5669
  • Euro 4,0007
  • Trabzon 14 °C

Milli Mücadele’de Trabzon!

Milli Mücadele’de Trabzon!
Oltaya Vuranlar...

Önceki akşam, Ozan Yavuz adlı genç bir okurum, ’Hasan abi, Milli Mücadele’de Trabzon’ adlı kitabı bulamıyorum. Hangi kitapçıya gitsem, yok diyorlar. Nereden temin edebilirim’ diye bir mesaj attı.

Genç okura, İş Bankası Kültür Yayınlarında yer alan kitabı Maraş caddesinde İş Bankasının altındaki kitap satış yerinden temin edebileceğini söyledim.

Milli Mücadele’de Trabzon adlı kitapta Rus işgali öncesi ve sonrasında bölgede meydana gelen olayların hemen hemen tamamını okuyabilirsiniz. Güzel bir eser.

Bugün biraz da kolaycılığa kaçarak bu eserden bazı bölümleri köşeme alacağım.

Pontus Devleti kurulması fikri, tasarısı 19.yüzyılın ilk yarısına kadar uzanır.
Özel konu ile ilgili kaynaklarını da belirterek şöyle yazıyor;

‘Etniki Eterya’nın doğuşu Yunan ayaklanması ve ardından bir Yunan devletinin kurulması, bu fikrin, tasarının başlangıç yıllarını oluşturur. Yine tazminatla başlayan dönem, özellikle 1856 Islahat Fermanı önemli aşamaları oluşturmuştu. 1877-1878 Osmanlı Rus savaşında, Karadeniz Bölgesi Rumlarından bazıları düşmanla işbirliği yaptıklarından kalkıp Rusya’ya gitmişler, bir süre sonra tekrar dönmüşlerdir. Türkiye toprakları üzerinde ilk Pontus içtimagahı İnebolu’da halkın Manastır adını verdiği bir tepede Amerika Rum gözmenlerinden rahim Klematios tarafından tesis edilmiş, ilk Pontus Cemiyeti ise 1904 yılında Merzifon Amerikan Koleji’nde gizli olarak kurulmuştu. 1908 yılında Samsun’da Müdafai Meşrute, daha sonra ‘Mukaddes Anadolu Rum’ cemiyetlerinin kurulmasıyla Pontus teşkilatı genişletilmiş, Batum’dan İnebolu’ya kadar olan Karadeniz bölgesi dahilinde bir çok şubeler oluşturulmuştu. İkinci Meşrutiyetin ilanı ile İstanbul’daki Rum Ortodoks Patrikhanesi de faaliyetlerini arttırmış, Trabzon’da Yunanlılık propagandası başlamıştı. Meşrutiyetin ilanını takiben Yomra, Maçka, Tonya, Şarli nahiyelerinde Müslümanların dinden çıkmaya başladıkları görülmüş, yapılan incelemede bunun, oralarda Ortodoksların her tarafta, her köyde papaz, kilise ve manastırlarının bulunmasına karşılık, İslamiyeti halka telkin edecek en ilkel bir kurumun olmayışından kaynaklandığı anlaşılmıştı. Bu durum üzerine halkı bilgisizlikten kurtarmak ve onlara öğretmek amacıyla Trabzon vilayetinin her tarafına okullar açma yoluna gidilmiş, yalnız Maçka’da 50’den fazla okul açılmıştı. Pontus cemiyeti 1909 yılında Trabzon Metropoliti yoluyla Atina’daki küçük Asya cemiyetinin emrine girmiş, ertesi yıl

‘Pontus’ adlı bir risale yayımlayarak faaliyetini daha da genişletmiş, Trabzon’daki Yunan Konsolosluğu 18 Nisan 1912 de Trabzon metropolitine gönderdiği bir yazıyla Yunan Kralı 1. Georgios’un isim günü olan 23 Nusan’da metropolitkhaneye mahsus Aya Gregorios Kilisesinde ayin yapılmasını istemişti.

Birinci Dünya Savaşı’na kadar Rum Pontus devletinin kurulması bir fikir halindeyken, savaşla birlikte ilk defa Rusya’nın ve Rusya’daki Yunan siyasi memurlarının girişimleriyle çetecilik hareketi şekline dönüştürülmüştü…………

Trabzon’da Yunanlılık ve Pontus hareketi özellikle Rus işgali sırasında açığa çıkmıştı.. Kısmen silahlı olan Rum köylüleri tamamen silahlanarak Rus subaylarının komutasında Müslümanları öldürmeye, köylerini yağmalamaya ve yakmaya başlamışlardı. Rumlar her köyde Müslüman ve Rumlardan oluşan Rum cemaatleri oluşturmuşlar, her kasabada oluşturdukları heyetlerde Rumların çoğunlukta olmasına özen göstermişlerdir……..

Pontus meselesi Mondros mütarekesi’nden sonra da aynı güçler tarafından, aynı yöntemlerle ortaya atılmış, sömürgeci devletlerin çıkarlarına hizmet ettiği sürece canlı tutulmaya çalışılmıştır….

4 Mart 1919’da İstanbul’da yayımlanmasına başlanılan Pontus adlı Rumca gazetenin ilk sayısında Trabzon vilayetinde bir Rum Cumhuriyeti’nin kurulması amacıyla çıktığı ilan edilmiş….’

Sonra ne mi olmuş…

Bundan sonrasını Sebahattin Özel’in Milli Mücadele’de Trabzon adlı eserini okuyarak öğrenebilirsiniz. Gerçi başka kitaplar da var. Ama Özel’in kitabı daha derli toplu ve kaynaklı!

***

Tarihte yaşanan olaylar, çekilen çileler, savaşlar; bugün ve yarın için bir derstir. Bugünkü gençliğin büyük bölümü okumuyor, araştırmıyor, incelemiyor. Bu ülke insanı önce kendi tarihini okuyacak. Atalarının yaşadığı zorlukları, sıkıntıları bilecek. Bu ülkenin, bu Cumhuriyetin hangi şartlarda kurulduğunu öğrenecek.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Kaşüstü’nde yapılacak Kavşak sorunu çözmez!21 Ocak 2016 Perşembe 06:47
  • Türkiye’de muhalefet iktidara çalışıyor!20 Ocak 2016 Çarşamba 06:47
  • Asım Aykan’ın reçetesi!19 Ocak 2016 Salı 06:47
  • Yeni Cumhuriyet yeni rejim!18 Ocak 2016 Pazartesi 06:46
  • Devlet Bahçeli nereye koşuyor?02 Aralık 2015 Çarşamba 06:47
  • İşgal yılları Trabzon S.P.Mintslov’un günlüğü! (1916-17)26 Eylül 2015 Cumartesi 14:58
  • Trabzon-Maçka'da Bir Prometeus: İlyas Karagöz19 Eylül 2015 Cumartesi 09:54
  • Kral Sarayından Kızlar Manastırına!16 Eylül 2015 Çarşamba 13:35
  • Efsaneler kenti Trabzon!08 Eylül 2015 Salı 14:17
  • Tarihi doğru okumak ve Trabzon’un Hatunları!03 Eylül 2015 Perşembe 09:00
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.