• BIST 104.123
  • Altın 145,809
  • Dolar 3,4910
  • Euro 4,1702
  • Trabzon 24 °C

"Osmanlı’dan Cumhuriyet’e TRABZON LİSELİ SİMALAR"

Hasan Kurt

İstanbul Vefa Lisesi öğretmenlerinden, araştırmacı, yazar Mehmet Akif Bal, geçenlerde ‘Osmanlı’dan Cumhuriyete TRABZON LİSELİ SİMALAR ve Trabzon Lisesi’nden hatıralar’ adlı eserini gönderdi. Bal, eser için bir yıl kadar önce benden de Trabzon Lisesinde okuyan biri olarak yazı istemişti. Bal, eserine benim yazılarımı da almış.
Bal’ın, bu güzel eseri tam 1264 sayfa. Trabzon Lisesi’nin tarihinin, lisede eğitim ve öğrenim görmüş çok sayıda ünlü-ünsüz ismin yer aldığı eserde, lisede okuyanların bazılarının hatıralarına da yer vermiş.
Bal’ın, Trabzon Lisesinde okumamasına rağmen, Trabzon Lisesini yazması gerçekten övgüye değer bir iş. Trabzon Lisesi 1887 yılında eğitim ve öğretime başlamış. Bugüne kadar binlerce mezun vermiş bir okul. Trabzon Lisesinden her mezun olan veya lisede okuyan hemen herkes kendi adının da kitapta yer almasını arzu eder. Hatta kimileri ‘falancı var da ben niye yokum’, diye tepki de verebilir. Bal’ın muhtemelen en zorlandığı olay, bu konu olmuştur. Bal, eserin son bölümünde ikinci baskıya ek yapılacağını söyledi ki doğrusunu yaptı.

***

Mehmet Akif Bal, sunuş yazısında, ‘Çalışmayı üç ana bölüm üzerine kurdum. Giriş kısmında Trabzon Lisesi’nin geniş bir tarihçesini yazmaya çalıştım… Birinci bölümde, Trabzon Lisesi’nde öğrenim görmüş ve Liseden mezun olmuş her kademedeki ve her kulvardaki önemli isimlerin biyografilerine yer verdim… İkinci bölümde ise, Trabzon Lisesi’nde iz bırakmış hocalara, idarecilere, lise binası ile ilgisi olmuş Trabzon eşrafına yer verdim’ diyor.
Bal; anılarını yazıp gönderenlere, katkı verenlere teşekkür etti.

***

Mehmet Akif Bal; eserin giriş bölümünde Trabzon Lisesi öncesinde Trabzon’da eğitimi inceledi. 1 milyon nüfuslu ve 4 livadan oluşan ( Trabzon, Canik, Lazistan ve Gümüşhane sancakları) Trabzon vilayetinde Müslüman ve Gayri Müslimlerin okullarının sayısını verdi. Trabzon vilayetinde 1903 yılında 60 medresede 3111 öğrenci okumakta imiş. Bu sayının 490’u Trabzon Sancağındaki medreselerde okumakta idi. Gayri Müslümlerin okul ve öğrenci sayısı bunun birkaç katı idi. Rum, Fransız, İtalyan, Amerikan okulları vs. 1884 tarihinde Trabzon’da Rumların bir Lisesi olduğu halde Türklerin Rüştiye’si (ortaokul) vardı.
Bal; Ahmet Birinci’nin ‘Şeyhü’l Mebusin Ali Naki Efendi’ adlı eserini kaynak göstererek, 1880 yılında Nemlizade Hikmet Efendi öncülüğünde, Ali Naki bey tarafından şimdiki Cumhuriyet Mahallesi’nde Reşid Efendi’nin evinde Mekteb-i Hamidi adlı bir okul kurulduğunu, bu okulun 1887 yılında Trabzon Lisesi ile birleştiğini belirtiyor.
Bal; eserde, Trabzon Lisesinin yapılış ve eğitim öğretime başlayış sürecini, Rus işgali sırasında Lisenin eğitime ara verdiğini anlatıyor. Eserde, Kavakmeydan olarak bilinen bölgenin tarihine de yer verilmiş.

***

Bal, eserinin birinci bölümünde Trabzon Lisesi’nde okuyan ünlüleri ve tanınan kişileri alfabetik sıraya göre sıralamış. Bu kişilerin hemen hepsinin kısa hayat hikayelerine, yaptıklarına da yer verilmiş. Lise’nin hafızalarda iz bırakmış müdür ve öğretmenleri de unutulmamış. Mehmet Akif’in bu derlemesi, Trabzon Lisesi’nde dünden bugüne okuyanlar, okuyanların yakınlarının evinde, işyerinde bulunması ve fırsat buldukça göz atması gereken bir yapıt.
Trabzon Lisesi mezunu ve mezunları adına, bu güzel yapıtı hazırlayan Mehmet Akif Bal’ı kutluyorum.

***

Gazeteci- yazar Atilla Aşut,  sosyal medyada eser ile ilgili  ‘YOLU TRABZON LİSESİ'NDEN GEÇEN ARKADAŞLARA’ başlığı ile şu mesajı verdi.

“Trabzon Kitaplığı” dizisiyle Trabzon’un toplumsal tarihi açısından önem taşıyan çalışmalara imza atan akademisyen yazar Mehmet Akif Bal’ın son yapıtı, “Osmanlıdan Cumhuriyete Trabzon Liseli Simalar ve Trabzon Lisesi’nden Hatıralar” adıyla yayımlandı. Büyük emek ürünü olan bu kapsamlı çalışmada, yüzlerce Trabzon Liseli’nin ve kentte iz bırakmış öğretmenin biyografileriyle anılarını bulacaksınız.

Ciltli olarak satışa sunulan büyük boy 1264 sayfalık kitapta ayrıca yüzlerce özgün belge ve fotoğraf yer alıyor.

Yolu Trabzon Lisesi’nden geçmiş tüm arkadaşlara bu değerli çalışmayı önemle salık veriyorum.

Kitabın sağlanabileceği yerler şöyle:
İstanbul Sahaflar Çarşısı Beşir Kitabevi, 0212. 519 34 48.
İstanbul Taksim Eren Yayınevi, 0212. 252 05 60
Trabzon Derya Kitabevi, (0462) 326 85 90

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.