• BIST 97.533
  • Altın 145,687
  • Dolar 3,5750
  • Euro 3,9909
  • Trabzon 18 °C

Pezevenk bir vali gelinceye kadar!

Pezevenk bir vali gelinceye kadar!
Oltaya Vuranlar...

Eğitimci, araştırmacı, tarihçi, Hüseyin Albayrak, Trabzon ile ilgili onca eser hazırlayan bir isimdir. Hüseyin Albayrak ağabeyimizin hazırladığı  ‘Tarih içinde Trabzon Valileri’ adlı yapıtına ara sıra göz atarım.

Albayrak, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi valilerini kitabına aldı. Bu valiler içerisinde en renklisi Vali Kadri beydi.

Vali Kadri bey, 1902 tarihinde genç yaşta vefat etti. Ölümü oğlu Hüseyin Kadri bey tarafından Dahiliye nazırına bildirilmiş. Dahiliye nazırı da, Vali Kadri beyin Trabzon’a önemli hizmetler yaptığını belirtmiş ve münasip yere defnedilmesi ve bir de masrafları Padişah tarafından karşılanmak üzere türbe yapılmasını emretmiş.

Vali Kadri beyin cenazesi müthiş kalabalık olmuş. Trabzon’da yabancı elçiler, papazlar, mülki erkan, Rum ve Ermeni öğrenciler tüm Trabzonlular bugünkü Atapark’a akın etmiş. Vali Kadri bey, Gülbahar Hatun Camisinin kuzeyine defnedilmiş.  Daha sonra da Padişah  2. Abdulhamit  450 altın lira göndermiş ve Kadri beyin mezarı türbe olmuş!

Yıllar sonra 1930’lu yılların sonlarına doğru  bir başka Trabzon Valisi Tahsin Uzer, Atapark’taki Kadri beyin türbesini ve mezarlığı yıkmış, kaldırmış..

Bugün Hüseyin Albayrak’ın ‘Tarih içinde Trabzon valileri’ adlı kitapta Kadri beyle ilgili kayda geçen olaylardan, hikayelerden bazılarını köşeme aldım.

İşte yaşanmış o hikayeler;

Tütün kaçakçısının azizliği!

Valiliği zamanında tütün kaçakçılığıyla şöhreti dillerde dolaşan birisi Kadri beye bir gün haber göndermiş..

- Beni takip ettirmekten vazgeçsin. Ben istersem onun gözü önünde tütün kaçakçılığı yaparım. O farkına bile varmaz.

Bu haberden birkaç gün sonra Kadri bey, Bakıoğlu kahvesinin önünde ( şimdiki Uzunsokak’ta, Zeytinlik caddesine çıkarken sağ köşede bulunan ve şehrin ileri gelenlerinin takıldığı ünü bahçeli meşhur kahve) otururken önünde bir cenaze alayı geçer. Cenazeye hürmeten vali Kadri bey de vatandaşla birlikte ayağa kalkar ve alay bütün kalabalığı ile önlerinden geçip gider.

Ertesi gün o meşhur kaçakçıdan Kadri beye şu haber gelir.

- ’Dün önünüzden geçen tabutta ölü yoktu. Sizin bile hürmetle ayağa kalktığınız tabut bile kaçak tütün ile dolu idi.

Kadri bey, tahkikat yaptırır. Hakikaten böyle olduğunu anlayınca, kızar ve daha şiddetle mücadeleye koyulur…

Vali ve Kömürcü

Bir gün Kadri bey yolda giderken sırtına bir çuval kömür yüklemiş. Perişan kıyafetli bir köylüye rast gelir. Yanına çağırarak sorar,

- ‘Baba bu kömürden bari bir şey kazanabiliyor musun, geçimini temin edebiliyor musun?’

Köylü zaten içi yanmış bir adamdı. Derdini dökecek birini arıyordu.

-Ah halimi sorma efendim, der… Kadri bey isminde birini buraya vali diye göndermişler. Herif tütün kaçakçılarına aman vermiyor. Biz de şimdi böyle on okka kömür satıp beş on para kazanmaya çalışıyoruz.

Köylü sözlerine devam ederek, valinin anasına babasına bir hayli sövüp saymış!

Bunun üzerine Kadri bey köylüye, ‘Beni dinle ben Kadri beyi tanırım. Hakikaten sövülmeye layık, der ve sonra köylünün önüne bir altın bırakarak oradan ayrılır.

Bu garip tavırlı adam köylünün tuhafına gider. Oradaki dükkancılardan sorup, bunun Kadri bey olduğunu öğrenince, kömürü hemen oraya bırakarak, köyüne kaçar. Sonradan Kadri bey, bu adamı buldurur ve ona her ay bir altın lira verir!

Ağanın kulağının çekilmesi

Hopa kazasından bir ağa, Kadri beye şu telgrafı çeker..

- ‘Bizim köyün imamı, 17 seneden beri ahaliye beratsız namaz kıldırıyor, hakkında takibat-ı kanuniye icraası…’

Vali tahkikat neticesinde ağanın imama usulsüz bir nikah meselesi teklif ettiğini, imamın haklı bulunduğunu anlayarak,

Agaya şöyle bir cevap yazmış,

- ‘Hopa’da… Ağa’ya, madem ki böyle avanak ahaliyi buldunuz, 20 senede sen kıldır, yoksa seni celbeder, terbiyeni verdiririm.’

Kadri beyin öfkesi

Vaktiyle İstanbul’dan maaş-ı umumi için telgrafla talep edilen parayı Vali gönderdikten sonra, usul harici olarak yine para talep edilir.

Vali şu cevabı verir; ‘Talep edilen miktarda paramız varsa da evvelce gönderilen para mevcudu sandık olarak mı, yoksa hariçten tedarik edilmek suretiyle midir, bu cihetleri düşünmeyip tekrar para talep etmenize teessüf olunur. Eğer gönderilirse bayramda verilecek maaştan memurin ve mütekaidin mahrum kalır’ şeklinde bir telgraf gönderir.

Gelen cevapta, ‘Gönder’ diye emir olunur.

Vali hiddetlenir ve şu cevabı yazar;

- ‘Mabeyn-i hümayün cenab-ı melukuta başkitabet celilesine.

Para denilen bok, bu vilayette yok!

Pezevenk bir vali gelinceye kadar!

Kadri bey zamanında, Trabzon’un aşağı tabakasından bir heyet vali Kadri beyi ziyaret ederek, şehirde bir ‘genelev’ açmak isteği ile dilekçelerini sunarlar. Kadri bey dilekçeyi alır, okur, hiçbir şey demeksizin, dilekçenin arkasına, ‘Pezevenk bir vali gelinceye kadar hıfz-ı kaleme’ diye yazar ve altını imzalayın gelen ekibin sözcüsüne gereği için kaleme teslim etmesini söyler.

Gelenler okur yazar olmadıklarından vali Kadri beyin ne yazdığını bilmeden dilekçeyi büyük bir umutla vilayet kalemine götürüp ilgiliye teslim ettiklerinde, dilekçeyi okuyan katip bunları büyük bir hışımla kovar…

Ta ki Kadri bey 1902 yılında vefat edince aynı ekip daha önce dilekçelerinin olduğundan bahisle isteklerini tekrarlarlar. Gelen vali söz konusu dilekçeyi kalemden istetip de Kadri beyin yazdıklarını okuyunca, ‘ Pezevenk vali ben miyim’ diyerek o da daha büyük bir hışımla gelenleri kovar ve dilekçeyi de yırtıp atar.

  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Diğer Haberler
  • Kaşüstü’nde yapılacak Kavşak sorunu çözmez!21 Ocak 2016 Perşembe 06:47
  • Türkiye’de muhalefet iktidara çalışıyor!20 Ocak 2016 Çarşamba 06:47
  • Asım Aykan’ın reçetesi!19 Ocak 2016 Salı 06:47
  • Yeni Cumhuriyet yeni rejim!18 Ocak 2016 Pazartesi 06:46
  • Devlet Bahçeli nereye koşuyor?02 Aralık 2015 Çarşamba 06:47
  • İşgal yılları Trabzon S.P.Mintslov’un günlüğü! (1916-17)26 Eylül 2015 Cumartesi 14:58
  • Trabzon-Maçka'da Bir Prometeus: İlyas Karagöz19 Eylül 2015 Cumartesi 09:54
  • Kral Sarayından Kızlar Manastırına!16 Eylül 2015 Çarşamba 13:35
  • Efsaneler kenti Trabzon!08 Eylül 2015 Salı 14:17
  • Tarihi doğru okumak ve Trabzon’un Hatunları!03 Eylül 2015 Perşembe 09:00
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.