• BIST 107.202
  • Altın 145,263
  • Dolar 3,5161
  • Euro 4,1312
  • Trabzon 25 °C

RAYLI SİSTEMLE TRAFİK SORUNU ÇÖZÜLÜR MÜ?

Prof.Dr. Atakan AKSOY

  YENİLİKÇİ UYGULAMALAR İLE TOPLUMUMUZU MUTLU KILMAK EN ÖNEMLİ HEDEFİMİZ OLMALIDIR.

  GELİŞMİŞ DÜNYA; ÇOK ÇEŞİTLİ ASFALT KAPLAMA TÜRLERİNİ ÇOK ÇEŞİTLİ AMAÇLARLA UYGULUYOR.

  ARTIK, RUTİN UYGULAMALARIN YANISIRA, YENİLİKÇİ UYGULAMALARIN ÇOK DAHA FAZLA ALANDA VE ETKİN UYGULANMASI GEREKMEKTEDİR.

 “YENİLİKÇİ ÇÖZÜMLERLE GELECEK İÇİN” SÖYLEMİ, HAYATA GEÇİRİLMEK İÇİN SÖYLENMİŞ İÇİ DOLU BİR SÖYLEMDİR.

Deneyimsiz bir göz; yol kaplamasını, asfalt ya da beton bir tabaka olarak sadece algılayabilir. Fakat ürünlerin, tekniklerin ve iyileştirmelerin çok çeşitli türleri vardır ve bu konular kaplamanın çatlamasını önlemekte, suya karşı kaplamayı korumakta ve gürültü seviyelerini azaltmakta kullanılmaktadırlar. Mevcut birçok üstün teknoloji bulunmaktadır. On yıl önce bulunduğumuz yerin çok ilerisi bir durumdayız. Bu nedenle bu avantajlar kullanılmaktadır. Yol yüzey ürünlerinde çeşitli yenilik başlıklarından söz edilebilir. Bu yenilikler yol inşaatlarının geleceğini belirleyecektir.

gürültü-perde.jpg

 

GÜRÜLTÜ AZALTAN ASFALTLAR: Bazı fayda-maliyet analizleri, gürültü azaltan asfaltların imalatının gürültü perdesi inşa etmeye göre daha rantabl olduğunu göstermektedir. Gürültü azaltan asfalt kaplamalar, katkıyla üretilmekte olup sıcak karışım asfaltların şartname değerlerini sağlamaktadır. Konut yerleşim alanları için kullanımları ideal olmaktadır.

noise.jpg

ÇEVRE DOSTU İMALAT: Endüstrinin çeşitli kollarına yayılan yeşil teknolojilere yoğunlaşmanın sonucu olarak, asfalt kaplamalar çevreye daha az zarar verecek şekilde üretilmeye çalışılmaktadır. Ilık asfalt karışımlar, sıcak karışımların tüm kriterlerini sağlamaktadır. Düşük sıcaklıkta imal edilmekte oldukları için imalat süresince koku, duman, petrol tüketimi ve emisyonlar azalmaktadır. Karbon salınımı asfalt plentlerinde %20 oranında azalmaktadır.

renkli-asf2.jpgrenkli-asfalt.jpg 
RENKLİ ASFALT KAPLAMALAR: Renkli asfalt kaplamalar estetik ve özel uygulamalar için tercih edilmektedir. Renkli asfaltlar, hızlı bir şekilde kendi kendini gençleştiren, yenileyen kaplamalar için tercih edilen bir yöntem olmaktadır aksi takdirde kaplama problemleri eski, can sıkıcı, karanlık ve gri konum oluşturmaktadır. Asfalt kaplama, başlıca iller arası karayollarında ve kenar kentlerin caddelerinde görülmektedir. Şimdilerde asfalta eklenmiş olan renk ile oluşturulan renkli kaplama, parklarda, yürüyüş yollarında ve bisiklet yollarında da geniş oranda kullanılmaktadır.  Doku ilavesi ve damgalı yüzey biçimleri konuya cazibe katmaktadır. Renkli asfaltlar, aynı zamanda karışıma güvenilirlik katmak için iyi bir yoldur. Asfalt kaplamalar, ticari gelişim bölgeleri ve konutsal alanlar için etkin uygulamalardır. Bu uygulamalar büyük değer katarlar ve desenli beton, tuğla ve taş kaplamalara göre çok daha maliyet etkindir. Renk birkaç farklı yolla asfalta katılabilmektedir. Bunlardan bir tanesi doğal olarak renklendirilmiş agrega (mıcır) kullanımıdır ve normal trafik altında asfalt bağlayıcı aşındığında renk özüne dönüşmeye başlar. Katkılar asfalt bağlayıcıya katılabilir. Demir, cüruf, geri kazanılmış cam asfalta kırmızı, yeşil, sarı, kahverengi ve portakal rengini verir. Renk ilavesinin diğer bir yöntemi yüzeyin cadde mürekkebi veya asfarenk ie kaplanmasıdır. Bu ürünler boşluklara penetre olurlar ve asfalt kaplamaya yapışırlar. Bu yöntemde uygulanan birçok renk bulunmaktadır. Güvenlik ulaşımın en önemli konusudur. Renkli asfaltlar güvenlik bakımından önemli kolaylıklar sağlamaktadır. Otobüs duraklarını ayırt etmek, yaya geçitlerini tanımlamak, bisiklet yollarını asfalt kaplamanın bir kısmı olarak dönüştürmek, renkli asfalt uygulaması ile oldukça kolaylaşmıştır. Renkli asfaltlar, çevrenin emniyetli bir biçime dönüştürülmesinde büyük katkı yapmaktadırlar.

Asfalt kaplama ekonomik, emniyetli, durabil ve geri dönüşebilir bir uygulamadır. Bakım söz konusu olduğunda, asfalt en çabuk ve en kolay tamir edilen bir uygulamadır. Renkli asfaltlar yeni ve yenilikçi uygulamalardır ve basit güncel kaplamaya göre renkli asfaltlar ile kaplamalar daha göz alıcı, pazarlanabilir bir durum sunmaktadır.  

Renkli asfalt kaplamalar, geniş kamu alanlarında ve dört kollu kavşaklar, yuvarlak kavşaklar ve yaya geçitleri gibi tehlikeli kesişim bölgelerinde artan bir oranda kullanılmaktadır. Önceki uygulamalarda, renkli asfalt kaplamanın esas rolü, sıklıkla özellikle bir estetik karakter kazandırmaktı. Günümüzde renkli asfaltlar, çevreyi daha güvenli hale getirmek, görüş mesafesini artırmak, yolun elemanları ile birlikte daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Renkli kaplamalar trafiğe maruz kalmaktadırlar. Renkli kaplamalar, iklimden kaynaklanan gerilmelere maruz kalmaktadır. Bu bakımdan renksiz kaplamalarla benzer mekanik özellik göstermelidirler. Talep edilen renkler, özel malzemeler kullanılarak hazırlanmaktadır. Bu malzemeler arasında renkli mızırlar, pigmentler ve renksiz şeffaf bağlayıcılar sayılabilir. Bu bakımdan tasarım çalışmaları gerçekleştirilmelidir.

geri-dönüşüm.jpg 

ASFALT GERİYE DÖNÜŞÜM (RAP) VE ÇEVRE DOSTU KATKILAR: İmalatçıların uyguladıkları diğer bir konu, çevresel bakımdan kaplamaları daha sürdürülebilir kılmaktır. Bu anlamda karışımda geri dönüştürülmüş malzemeler kullanılmaktadır. Örneğin, bütünüyle yenilenebilir plent malzemesi ana yollarda ve ayrıca yürüme ve bisiklet yollarında kullanılmaktadır. Karbon salınımı azaltılmakta, katkılarla daha düşük sıcaklıklarda imalat yapılmaktadır.

1970’li yıllarda enerji krizi ile yeni teknolojiler gelişmeye başladı.1990’larda SHRP, SUPERPAVE programı ile RAP tasarımına katıldı. RAP; maliyet etkin kaplamadır. NAPA-%30-40 arasındaki RAP katılma oranını yüksek olarak tanımlıyor, RAP bağlayıcılarının yüksek rijitliğinden dolayı bu oranlardan sonra sınırlama geliyor. Yüksek oranda RAP kullanıldığında, üretici çok yumuşak bir asfalt kullanımı yönünde zorlanıyor. Bu durumda karışımda işlenebilirlik bakımından sorun oluşmaktadır. Daha yüksek RAP katma oranı sorgulanmaktadır. RAP’ın yakılması ve RAP malzemeyi bağlayıcısız agrega olarak değerlendirme söz konusudur. BLACK ROCK etkisi önemli olup, parçalı karışım oluşmaktadır. RAP ve orijinal karşım arasındaki karışım –blending-tam olarak tanımlanmış değil, ne kadar RAP katılmalı konusu araştırılmalıdır. %100 karıştırmak mı, hiç karıştırmamak mı, ya da arada bir değer mi kullanmak mı? Arada bir değer mantıklı olacaktır. %10-30 arası RAP geleneksel karışıma yakın performans vermektedir. Çevresel konular daha yüksek RAP kullanımı yönünde baskı oluşturmaktadır. Daha düşük enerji doğal kaynakların kullanımı, ekonomik yararlar konuyu sürdürülebilir kılmaktadır. Önemli ölçüde maliyet kazanımı, enerji tasarrufu, bakım ve rehabilitasyondan oluşan atıkların bertaraf konusunda çevresel yararlar, yol kalınlığı bakımından geometrik düzgünlük bakımından faydalar söz konusudur. %60 oranında denebilir. RAP performansı önceki RAP homojenizasyonuna bağlı olup, iyileştirme katkı uygulama biçimlerine bağlıdır. Köpük asfalt kullanımı RAP endüstrisine büyük kolaylık sağlamaktadır. Maksimum kullanım oranı, Batch plentler için %50, drum plentler için ise  %60-70 verilmektedir. Mikrodalga teknolojisine bağlı özel plentlerde gaz emisyonları sınırlandırıldığı için %100 RAP üretilebiliyor. Köpük teknolojisi ile iyileştirilmiş RAP karışım granüler kalker temel yerine kullanılabilir.

 

lower-heating.jpg

 

Bitüm ve doğal mıcır (agrega) üretiminden kazanım nedeniyle karışım maliyetlerinde azalma, dolgu oluşturma maliyetlerinde azalma, taşıma maliyetlerinde azalma, temel tabakalarında kullanıldıüğında yapısal kalitenin artması, ılık asfalt teknolojisi ile uyumu, deformasyon direncindeki artış, karbon salınımının azalması gibi nedenlerle son derece maliyet etkin bir konudur. Alt temel ve temel tabakaları için üstün malzemelerdir.

poroz2.jpg

BİLGİSAYAR MODELLEME: Yapıların tasarımında bilgisayar modellemenin çok daha fazla kullanılması, mükelleflere fayda getirmekte olup karayollarının daha iyi performans göstermesini sağlamaktadır. Örneğin bir üstgeçidin bilgisayar modellemesi çok daha etkin yapılmakta, düşünceler anında tasarlanmakta ve maliyet yönüyle sorgulanmaktadır.

lower-heating.jpg

SU TASARRUFU SAĞLAYAN KAPLAMALAR: Poroz asfalt ya da geçirimli beton kullanarak su tasarrufu sağlayan kaplı yüzeyler, yağış suyunun yüzeyin içerisine alınarak bir toplama alanında biriktirilmesini sağlamaktadır. Bu tür kaplamalar, park alanlarında etkin bir biçimde kullanılmakta ve kazanılan su saha sulama işlerinde kullanılmaktadır. Belediyeler için suyu arıtmak çok pahalı işlemlerdir. Sulama işi temiz suyla başarılı olamamaktadır.

 kalici-kap.jpg

 

KALICI KAPLAMALAR: Kalıcı kaplamalar, 20 yıl ömürlü geleneksel kaplamalara göre kıyaslandığında, 50 yıl ömür esasına göre tasarlanmaktadır. Dayanım ve durabilite süper performans sağlayan bileşim katkılarından ve inşaat aşamasından önce kaplamayı modelleme ve analiz yapabilme konularından kaynaklanmaktadır. Ana karayolu otoyol hatlarında uygulanmaktadır.

 

TAM DERİNLİKLİ YENİLEME-İYİLEŞTİRME: Genellikle geleneksel kaplamaların tamiri ve bakımı eski asfalt kaplamanın kaldırılması ve depolanmak üzere saha dışına taşınmasını kapsamaktadır. Tam derinlikli yenileme bir onarım tekniğidir. Eski olan asfalt karışım alttaki çakılla karıştırılır ve sonuçta asfalt/çakıl birleşimi yeni bir yol temel tabakası olarak kullanılır. Asfaltın çakıl içerisine karıştırılması ile daha kaliteli bir temel malzemesi oluştuğu kanıtlanmıştır. Eski asfaltın sahadan kaldırılması ile çevresel faydalara ve maliyet kazanımına neden olmaktadır. Ayrıca kullanılacak yeni agrega miktarını da azaltmaktadır. 

İŞBİRLİĞİ: İşbirliği konusu bir ürün ya da bir yol inşaat tekniği değildir. Fakat yolların kalitesini etkileyen bir konudur. Endüstriyel partnerler, yol inşa eden grup, her yönetim kademesinde insanlar, danışılan mühendisler arasında iş birliği çok önemlidir. Bilgi paylaşımı, en iyi pratiklerin yapılması önem taşır. Sonuçta yenilikler ve daha iyi nihai ürünler oluşmaktadır.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.