• BIST 118.400
  • Altın 162,419
  • Dolar 3,7705
  • Euro 4,6284
  • Trabzon 9 °C

Selimiye’nin kubbesi, Ayasofya ve Sinan

Selimiye’nin kubbesi, Ayasofya ve Sinan
Bu bir Yük.Müh.MİMAR Necdet Kırhan Yazıcı yazısıdır!

        Mimar Sinan’ın 86 yaşında iken tasarımını yaptığı ve ustalık eseri olan Selimiye Camisi Osmanlının ve günümüz dünya mirası başyapıtlarından biridir. 2011 yılında, UNESCO Dünya Mirası Listesine eklenmiştir.
     Selimiye Camii. 1569-1575'te Sultan II.Selim'in emriyle yaptırılmıştır. Araziye oturması için Uzun bir süre bekleyen Temelden sonra inşaat 6 yıl sürmüştür.
     Bizans’ta  İmparator Lustinianus (527-565) İstanbul da büyük bir kilise yaptırmak istemiş, çağın ünlü mimarlarından Miletos’lu İsidoros ve Tralles`i Anthemios’a günümüze ulaşan Ayasofya’yı yaptırmıştır. Bu eser de Bizans ve dünya başyapıtlarından ve biridir.
     Osmanlı islam mimarisi örnekleri Osmanlı topraklarında yükselmeye başladıkça medeniyetler arası rekabetin uzantısı olarak.  ‘’Ayasofya kubbesi gibi büyük bir kubbe İslam Devleti’nde yapılmamıştır diyenler, Müslümanlara karşı galebemiz vardır.”   Şeklin de yorumlar ortaya çıkmıştır. Selimiye inşa edilince, Selimiye ve Ayasofya’nın mimarisi ve mühendislik özellikleri, bu tartışmaların, kıyaslamaların içerisine çekilmiştir.
     Özellikle Selimiye’nin kubbesi tasarlanırken Acaba Mimar Sinan Ayasofya’nın kubbesi ile gerçekten yarıştı mı? Bu konu merak edilmiştir.  

ayasofya-kubbesi.jpgselimiye-kubbesi.jpg
      Selimiye’nin kubbesi yapılan araştırmalardan öğrendiklerimize göre farklı ölçülerde yaklaşık farklı değerler olsa da Selimiye kubbesinin çapının Osmanlı uzunluk ölçü sistemine göre 990 boğuma eşittir. 990 sayısı Osmanlı ebcet hesabında Allah isminin karşılığı olan 66 sayısının 15 katıdır. Ali isminin karşılığı olan 110 Sayısının ise 9 katıdır. Kubbenin yüksekliği ise 1320 boğumdur. Bu sayıda 66 sayısının 20 kat 110 sayısının ise 12 katıdır. Böylece Mimar Sinan Kubbenin çapını 990 boğum yani bu günkü ölçülerle 31.305 mt yüksekliğini ise 1320 boğum yani bu günkü ölçülerle 41,70mt. Tasarladı. Böylece Osmanlı Camii mimarisinde önemli bir yeri olan,  mekânın bütünlüğünü sağlayan tekil yapısı ve tevhid simgesi olarak Selimiye’nin zirvesinde yer alan kubbe ’de Allah adını ve Hz.Alin’in adını sonsuza dek zikretmek istemiştir.
 Mimar Sinan’ın Allah ismini mimari tasarım içerisinde ebcet hesabıyla matematik ve ölçü olarak zikretmek şeklindeki arzusu, Selimiye Camisi kubbe boyutlarını belirlediği gibi, Caminin yüksekliğini de belirlemiştir.
       Ayasofya’nın kubbesi hakkında bildiklerimize göre, kubbe tamamlandıktan sonra 4 defa çökmüş ve önemli ölçüde hasar görmüştür. Kubbenin yıkılmasının nedenleri arasında payanda duvarlarının yetersizliği, kubbenin yayvan lığı dolayısıyla oluşan yan kuvvetlerin karşılanamayışı ve fil payelerin zamanla düşey doğrultuda yaptığı sapmalar kubbenin çapının büyümesine zamanla çatlayıp yıkılmasına neden olmuştur. Yapılan onarımlarda ise tamamlanan kubbe bir öncekine göre devamlı daha büyük olmuştur. Ayasofya’nın kubbesinin orijinal çapı fil payelerin düşey doğrultusu göz önüne alınarak yapılan hesaplarda çap 31.612 mt.dir. Bu çapa göre kubbenin orijinal çevresi 99.31 mt.dir.  Bu ölçü Bizans ölçülerine göre 318 Bizans ayağıdır. Bu sayının Latin ebcet hesabına göre Hz. İsa’nın karşılığı olduğunu biliniyor. Bu sayı tesadüf değildir, çünkü Ayasofya’nın vaftizhane kubbesi çevresinde benzer ölçüler kullanılmıştır.
      Bütün bunlar Ayasofya’nın kubbesinin orijinal çapının 31.612 mt. Olduğunu düşündürmektedir. Bu ölçü ile Selimiye’nin 31,305 mt. olan kubbesi arasında ki fark sadece 31cm dir. Bütün bunları bilen Mimar Sinan isteseydi Selimiye’nin kubbe çapını 30,7 cm daha büyük yapabilir, dahası istese idi bu küçük farkı daha büyük yapıp, Ayasofya’nın kubbe çapına yetişebilir veya onu geçebilirdi. Fakat Bu durumda, Mimar Sinan Ayasofya’nın kubbesinden daha büyük kubbe yapmak uğruna Selimiye’yi yorumlayan düşüncelerinden, Allah’ın adını anan tevhid düşüncesindeki ciddiyet ve gayretinden vaz geçmiş olacak idi. O istese idi tarihe bu büyük yarışı kazanmış bir mimar olarak geçebilirdi. Fakat istemedi ve bundan daha değerli olan bir şey yaptı. 
    Doğru söz konusu olduğunda ciddiyet ve doğru olana saygının gereği yanında, kişisel kibir ’in ne kadar gereksiz olduğunu gösterdi. Böylece, bu mütevazı duruşun, olağan üstü büyüklüğüyle, zamanın sonuna kadar uzanan, her medeniyetten bütün insanlığa ders alacağı büyük mesajını vermiştir. 
      Zaten Mimar Sinan bilinen duası da bu düşüncemizi kanıtlamaktadır. Dua şöyledir. (‘’Umut Ederim ki zamanın sonuna ve kıyamete kadar yaptıklarıma göz gezdirecek temiz yürekli insanlar, çabamdaki ciddiyet ve gayreti öğrendiklerinde, insaflı bir gözle bakıp, beni hayır ve dua ile anarlar İnşallah") 
      Mimar Sinan Ustamızın mütevazı duasına, yürekten âmin diyerek dua ve saygıyla anıyoruz.
     

Etiketler: ,
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Beyaz Saray'dan Afrin açıklaması23 Ocak 2018 Salı 09:48
  • 2 D22 Ocak 2018 Pazartesi 12:00
  • TECAVÜZCÜLER22 Ocak 2018 Pazartesi 11:58
  • İşçi servisi eve çarptı: 4 ölü, 2 yaralı22 Ocak 2018 Pazartesi 10:05
  • ABD'li Bakan'dan flaş Türkiye açıklaması22 Ocak 2018 Pazartesi 10:02
  • Reyhanlı ve Kilis'e roketli saldırı!21 Ocak 2018 Pazar 20:29
  • "Arkamızda Amerika var diyerek..."21 Ocak 2018 Pazar 20:27
  • Rusya'dan Afrin açıklaması: Türkiye'yi çıldırttılar!21 Ocak 2018 Pazar 18:05
  • Bitlis'te çığ felaketi: 5 şehit, 14 yaralı21 Ocak 2018 Pazar 18:00
  • Türkiye Afrin'i ev ev biliyor!21 Ocak 2018 Pazar 11:40
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.