• BIST 96.400
  • Altın 144,302
  • Dolar 3,5616
  • Euro 4,0009
  • Trabzon 14 °C

Sertifikalı tellak ve hamam sefası!

Sertifikalı tellak ve hamam sefası!

Çocukluğumuzda tercih ettiğimiz hamamların başında Gülbahar Hatun Mahallesi’nde Zağnos dere içine giden sokakta, bugünkü SSK Lojmanlarının alt tarafındaki hamam ile Ortahisar’dan Maraş caddesine inerken sağ taraftaki küçük hamam gelirdi. Erdoğdu’da Askeri kışlanın alt tarafındaki hamama genelde askerler giderdi. Bu iki hamamda sonradan yıkıldı.

İki hamamda mahalleye evimize yakın olduğu için tercih edilirdi.

Eskiden evlerde dört dörtlük yıkanacak hamam yok denecek kadar azdı.

Bizim evin ikinci katında 2 metreye 2 metre ebadında küçük bir oda vardı. Odacığın köşesinde küçük bir soba, üzerinde büyükçe bir tencere vardı. Alt kattan üst kata su taşınırdı. Bir tarafta sıcak su diğer tarafta kaynamış su. Aşlama yapılırdı! Rahmetli dedem, sonradan üst kata su çektirmişti!

O dönemlerde evlerin tamamında olmasa bile büyük çoğunluğundaki sistem benzer şekilde idi.

Trabzon’un nüfusu bugünkünün 5’te veya 10’da biri olmasına rağmen kentte epey hamam vardı. İnsanlar evlerinde yakınamadıkları için hamamlara giderdi.

Köylerde durum daha da kötü idi!

Köy evlerinin bir odasında bir metrekarelik yıkanma yerleri vardı.

Bazı evlerin yanında kuyular vardı. Bazı evlerin sarnıçları! Bu evler şanslı idi. Çoğu evlerde su yoktu. Yakın bir ırmaktan ve gözeden su alınırdı. Tenekelerle, Güğümlerle su taşınırdı. Sarnıç, kuyu suları kaynatılarak hayvanlara verilirdi!

O dönemler, insanlar gerçekten büyük eziyet çekerdi.

Bizim köydeki evlerin hepsi kenttekine oranla bu konuda daha yeterli idi. Köydeki evde büyük kazan vardı. Su sıkıntısı da yoktu!

Bu yazdıklarımın bir bölümünü yaşadım, bir bölümünü de çevremdeki büyüklerden dinledim.

Trabzonspor eski yöneticilerinden işadamı Mahmut Ören’in babası Avukat rahmetli Münir Ören, Trabzon’un bir dönemlerini yaşayan bir büyüğümüzdü.

Rahmetli Ören; Ortahisar’da Tanjant Yolu- Bahçecik kavşağı bölgesinde eskiden büyükçe bir Hamam olduğunu söylemişti.

Buradaki hamam büyük bir ihtimalle, Trabzon İmparatorluğu döneminden kalma idi.

Hamam, sonraki yıllarda yıkıldı ve yerine binalar yapıldı.

Şu anda, Bakırcılar çarşısında evlerin arasında, üstten kubbesi görünen küçük bir hamam var.

Bir ara Trabzon’u tanıtıcı broşürlerde bu hamam yer alırdı. Turistlerin ellerinde broşür hamamı aradıklarını görmüştüm.

Orada hamam olduğunu, o çevredeki birkaç esnaf ve az sayıdaki Trabzonlu dışında kimsenin bildiğini sanmıyorum.

Trabzon’da çok sayıda tarihi hamam zamanla yok oldu.

 

Meydan Hamamı

 

Önceki akşam Meydan Hamamı’nda idim. Oğlum ısrar etmeseydi, gidecek değildim.

Meydan Hamamına birkaç ay önce de gitmiştim. Meydan Hamamı’nın yeri, yanılmıyorsam rahmetli Hakkı Kazaz’ın! Hakkı amca, kısa bir süre önce 90 küsur yaşında vefat etmişti.

Hakkı Kazaz’ın babası Hüseyin Kazaz Efendi, Rus işgalinden sonra Trabzon’un ilk Belediye Başkanı idi.

Hüseyin Kazaz Efendi, Başkanlığı Hrisantos’tan devralmıştı.

Hüseyin Kazaz Efendi, 1920’li yılların sonunda Meydandaki o adayı Trabzon Elektrik Şirketi’nin sahiplerinden aldığı söyleniyordu.

O tarihlerde Trabzon’a elektrik Akçaköy’den (Visera) geliyordu. (Trabzon’un ilk elektrik üretim tesisleri -Visera santrali- bir yıl kadar önce, hükümet tarafından satıldı ve Orasını bildiğim kadarıyla Erzurumlular aldı) Şirket, Trabzon’da sattığı elektriğin parasını toplayamadığı için mi yoksa başka nedenlerden mi? ekonomik olarak sıkıntıya düşmüş ve meydandaki o bölgeyi Hüseyin Efendi’ye satmış.

Meydan Hamamı’nı işletenler, Hamamı silbaştan yenilemişler.

Hamamın, her tarafı pırıl pırıl!

Hamam’ın; Sulahan’ın karşısında Maraş Caddesi’ndeki kapısından içeri girdiğimizde, avluda birkaç tellak oturuyordu.

Tellaklardan biri ‘hoşgeldiniz’ dedi ve soyunma yerini gösterdi.

Birkaç dakika sonra iç bölüme geçtik.

Hamamlarda eskiden ‘Sauna’ yoktu. İnsanlar genelde Hamamın tam ortasındaki ‘göbektaşı’nda ter atarlardı.

Şimdilerde her hamamda saunasından, duşuna kadar her şey var.

Önce, saunaya girdik. 5-10 dakika kaldıktan sonra çıktık. Sonra, bir süre dinlendik.

Hamam boştu. Bir süre sonra gençten bir tellak geldi.

‘Abi, kese olacak mısınız’ dedi.

Meydan Hamamı’ndaki yeni düzenlemede, kese bölümü de yapılmış.

Hamamın ikinci bölümüne geçtik ve yerden 50-60 cm yükseklikte, bir metre eninde, iki metre boyunda mermerin üzerine önce yüz üstü yattık, sonra sırt üstü.

Tellak, elinde kese ile bir yandan keselerken bir yandan da sorularımızı cevaplandırıyor.

-‘Nerelisin? Adın ne?’

‘Kayseriliyim. Adım Mehmet’

-‘Mehmet, Kayseri’den Trabzon’a özel olarak mı geldin?’

‘Hamamı işleteni tanıyordum. Çağırdı, geldim’

-‘Kaç yıldır kese yapıyorsun. Bu işi nerede öğrendin?’

‘Abi, benim sertifikam var. Ben, kursa gittim. Antalya’da kurs bitirdim. Devletin resmi kursunu bitirdim. Bize, kese nasıl yapılır, onu öğrettiler. 7- 8 yıldır bu işi yapıyorum.’

-‘Antalya’da turistik otellerde tellallık bırakılır da Trabzon’a gelinir mi?’

‘Abi, neden gelinmesin. Biz, müşterinin yerlisine yabancısına, bayına, bayanına bakmıyoruz. Ekmek parasının peşindeyiz’

-‘Hamamda kimse yok. İnsanlar hamama gelmiyor mu?’

‘Gelmez olur mu? Bizim burası gündüzleri kalabalık, akşamları da tenha olur. Aşağıdaki hamamda ise terstir’

-‘Tellaklığın ustalığı nasıl oluyor. Eline, bez parçası alıyorsun, deriye sürtüyorsun’

‘Abi olur mu? Sürtmenin de kuralı var. Deriyi zedelemeyeceksin, keselediğin insanı rahat ettireceksin’

Kese faslı bitti. Telleğa teşekkür ettik. Dış avludaki dinlenme bölümüne geçtik.

Meydan Hamamı’ndaki bir saatlik  ‘Hamam keyfini’ yazı konusu yaptık.

Hamam’a gitmeyi unutanlara tavsiye ederiz.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Kaşüstü’nde yapılacak Kavşak sorunu çözmez!21 Ocak 2016 Perşembe 06:47
  • Türkiye’de muhalefet iktidara çalışıyor!20 Ocak 2016 Çarşamba 06:47
  • Asım Aykan’ın reçetesi!19 Ocak 2016 Salı 06:47
  • Yeni Cumhuriyet yeni rejim!18 Ocak 2016 Pazartesi 06:46
  • Devlet Bahçeli nereye koşuyor?02 Aralık 2015 Çarşamba 06:47
  • İşgal yılları Trabzon S.P.Mintslov’un günlüğü! (1916-17)26 Eylül 2015 Cumartesi 14:58
  • Trabzon-Maçka'da Bir Prometeus: İlyas Karagöz19 Eylül 2015 Cumartesi 09:54
  • Kral Sarayından Kızlar Manastırına!16 Eylül 2015 Çarşamba 13:35
  • Efsaneler kenti Trabzon!08 Eylül 2015 Salı 14:17
  • Tarihi doğru okumak ve Trabzon’un Hatunları!03 Eylül 2015 Perşembe 09:00
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.