• BIST 97.894
  • Altın 145,758
  • Dolar 3,5755
  • Euro 3,9991
  • Trabzon 18 °C

Trabzon dün Kayseri idi... Ya bugün?

Hasan Kurt

Trabzon’un sosyal, siyasal ve ekonomik alanda dünden bugüne neden gerilediğini, en çarpıcı bir şekilde TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu açıkladı.
Hisarcıklıoğlu, açık açık ‘şu şu nedenlerden ötürü Trabzon dibe vurdu’, demedi ama anlattığı bir olay Trabzon’un neden dibe vurduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.

Çeyrek yüz yıl öncesinde Trabzon’da onca fabrika vardı. Bu fabrikalardan biri Yavuz ve Karakullukçu ailesinin kurdukları Bosaş’tı. Galvanizli Boru, saç, profil demir üretim tesisleri.

Hisarcıklıoğlu, o günlerde orta sınıf bir tüccar, işadamı. İşyeri Ankara ve Kayseri’de. Trabzon’a Bosaş’tan mal almaya, sipariş vermeye geliyor. Bosaş’tan alacağı malı Kayseri’de, Ankara’da işleyecek ve satacak.
Dün Kayseri’den, Ankara’dan yurdun dört bir yanından Trabzon’a sanayi ürünü almaya geliniyordu. Bugün ise tersi oluyor. Kayseri ve diğer kentler üretimde tavan yaptı, Trabzon ise var olanları kaybetti ve geri gitti. Trabzon’a bırakın yurt içini yurt dışından ürün geliyor. Yalnız Trabzon’a mı, Türkiye’nin dört bir yanına!

Bosaş ve diğer benzer tesisler art arda kapandı veya batıya taşındı. Trabzon ve çevresindeki bu tesislerde binlerce kişi çalışıyordu. Hepsi işinden oldu!
Bunca tesis kapanırken, bir kaçı büyük fedakarlıkla ayakta kalmaya başardı. Bunlardan biri Hekimoğlu, diğeri Kat-Küt ameliyat ipliği fabrikası! Trabzon’da şu anda faaliyette bulunan ve mobilya sektöründe yüzlerce kişiye işveren Gündoğdu, fındık sektörünün öncülerinden Oltanlar, Özgün Gıda ve diğerleri aslında Trabzon’dan gitmediklerine belki de pişmanlar!

Bir kentin gelişmişliği, refahı, sosyal hayatının iyi olması onca konut yapılması ile değil o kentteki işletmelerin fazlalığı ile ölçülür. Yani üretimle!
Bugün Trabzon’dan birkaç milyar dolarlık ihracat yapılması demek, ihraç edilen ürünlerin bu kentte üretilmesi anlamı taşımıyor. Bu ihracatçılar memleket sevgisinden Trabzon’u merkez olarak kullanıyorlar.

***

Trabzon Osmanlı ve Cumhuriyetin ilk yıllarında da üretim merkezi idi. Trabzon’da çok sayıda fabrika vardı. Köylerde her tür sebze ve tarım ürünü üretiliyordu. Ya bugün? Köylerde eline kazma alan, tarlasına bağına bakan yok! Şehirde de durum daha kötü!

Siz son yıllarda Trabzon’da üretime dönük bir tesis kurulduğunu duydunuz mu? Belki bir iki örnek verebilirsiniz. O kadar!

DOKA şu projeyi destekliyormuş, AB fonlarından şu katkı sağlanıyormuş, Tarım, Sanayi Müdürlüğü vs.nin projeleri, destekleri hikaye! Kağıt üzerinde destek!

Yok TOKİ konut yapmış, yok Karayolları yol yapmış, yok özel sektör şu kadar inşaat yapıyor. İyi güzel yapıyor da, Trabzon’da üretime yönelik bir tesis kuruluyor mu? Bu konuda ciddi bir destek var mı? 750 bin nüfuslu Trabzon’da özel sektörde kazananların sayısı bini bulmaz… Ki, bunların çoğu da kiradan, devletten aldığı işlerden üç beş kuruş kazanır. Çok azı üretim ve ticarette kar yapar! Bir de sağlık sektöründekilerin durumu iyi!

Diyeceksiniz ki, Trabzon’da bu kadar daire nasıl satılıyor? Bu kesimin yanı sıra bir de istimlaktan gelen paralarla, sektör dönüşüyor.

***

Turizmin, eğitimin Trabzon’a katkısı yok mu, diye sorabilirsiniz. İki sektör de elbette bir hareketlilik getiriyor. Ancak, bu iki sektörden gelen paranın ancak onda biri Trabzon’da kalıyor. O da bir yekün teşkil etmiyor.

Sonuç olarak; Trabzon sosyal, siyasi ve ekonomik olarak maalesef her geçen gün geriye gidiyor. Trabzon’u ayağa kaldırmak için başta siyasiler olmak üzere kentin sivil toplum örgütlerinin tüm alternatifleri değerlendirerek, ortak bir çalışma içerisinde hareket etmeleri gerekir. Bu da yetmez, bireysel veya şirket olarak kolları sıvayanların önünün açılmasına katkı sağlamak zorundadırlar. Trabzon üretmedikten sonra ayağa kalkamaz!
 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.