• BIST 107.206
  • Altın 143,369
  • Dolar 3,5533
  • Euro 4,1312
  • Trabzon 22 °C

TTH…

Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu

Ulusal kalkınma konusunda elbette ki pek çok şey söylemek mümkündür. Bu konuda gazete köşelerinin kaldırabileceği içeriğe uygun olarak sadece genel düşüncelerin iyi niyetle dile getirilmesi mümkün olabilir. Ulusal kalkınma; pek çok politik tercihin bir bileşkesi olarak şekillenen hayati bir konudur. Bu anlamda konu ile ilgili yetkinlik sahibi olanların, ülkenin gelişmesi ve toplumsal refahın artması açısından, enerji, eğitim, çevre, ulaşım, tarım, ticaret, iletişim, sağlık, gıda vb. alanlarda yapılması gerekenleri ya da öncelik verilmesi gereken noktaları dile getirmesinden daha doğal bir şey olamaz.

Ülkemizin, dünyaya göreceli olarak ortalama kalkınma hızının daha yüksek olması bütün toplumun yararınadır. Oldukça geniş bir içeriğe sahip olan ulusal kalkınma konusunda rahmetli İsmail Cem’in “Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi” adlı eserinde de dile getirdiği gibi; “…Türkiye’nin asıl meselesi kalkınmayı sağlayacak birikimlerin yokluğu değil, yanlış yönde ve biçimde, kalkınmaya önder olamayacak sınıf ve zümrelerin önderliğinde kullanılmış olmasıdır. Birikimleri harekete geçirecek dinamiklerin yeterli olmayışıdırTürkiye'de bin yıllık bir kültürün süzgecinden geçmiş insan birikimi de vardır, hatta sermaye de. Mesele bunların yanlış kullanılmasından, ya da hiç kullanılmamasından doğuyor. Yani un da vardır, yağ da vardır, şeker de. Ancak, helvanın yapılması için uygulanan tarif hatalıdır...”. Oldukça dikkate değer olan ve üzerinde durulması gereken bu tespit ve diğerleri üzerine ömrüm yettikçe okuyucular ile paylaşımda bulunacağım. Ancak biz yine bu köşenin sınırlarını zorlamadan TTH konusuna dönelim.

TTH; herhangi bir sivil toplum örgütü ya da siyasi bir harekete ait kısaltma değildir. Bir marka olmadığı gibi, herhangi bir ülkenin adı da değildir. TTH; bize yani Trabzon’a ait bir coğrafi işaret olup, “Trabzon Telkariye ve Hasırı”nın kısaltılmış adıdır. Geçenlerde Trabzon Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı sevgili arkadaşım Ali Yazıcı’nın basında yer alan değerlendirmelerinden anlaşıldığına göre; Trabzon hasır bileziği için TTH işareti tescillenmiş olup, vatandaşlarımız bu türden takıları satın alırken güvenilirlik açısından TTH işaretine dikkat etmeleri gerekmektedir. Kalite ve bölgesel ekonomi adına sevindirici bir adım olan ve 2007 yılında atıldığı ifade edilen bu girişimde emeği geçenleri kutlamak isterim. Gerçekten de günümüzün piyasa koşulları, standartlaşmayı ve kaliteli olmayı zorunlu kılmaktadır. Trabzon’umuzun önemli değerlerinden bir tanesi olan el işçiliğinin güzel örneklerinden hasır bileziklerimizin, bütün dünyada kabul görmesi ve marka değeri kazanması ancak böyle küçük ama çok önemli adımların atılması ile olanaklıdır. Sayın Yazıcı’nın da ifade ettiği gibi; Trabzon piyasasındaki TTH işaretli ürünler 22 ayar olup, Kuyumcular ve Saatçiler Odası’nın güvencesi altındadır. Sevgili Ali Yazıcı’dan almış olduğum bilgilere göre; Trabzon civarında yaklaşık olarak 4000 hasır örücü bayan ve bunların aileleri ve ayrıca 70 civarında hasır atölyesinde çalışan işçiler ile birlikte bu sektör yaklaşık olarak 25000 kişi için geçim kaynağı durumundadır. Neresinden bakılırsa bakılsın bize ait ve bize özgü olan tamamen yerli bir sektör söz konusudur. Dolayısıyla; “Trabzon Telkariye ve Hasırı”na, korunması, geliştirilmesi ve üzerinde yeni çalışmalar yapılması gereken stratejik bir değerimiz olarak bakmamız gerekmektedir.     

Yıllar önce yapmış olduğum Amerika seyahatinde bir yakınıma hediye etmek amacıyla yanımda götürmüş olduğum gümüş hasır bileziği, San Fransisco’nun turistik bölgesi Fisherman’s Wharf civarındaki bir takı dükkânında fikir edinmek üzere tezgâhtar kıza gösterdiğimde, “wauuuvvvv” tepkili, hayret ve merak dolu bakışlar ile bileziğin incelendiğine şahit olmuştum. Hayatında ilk defa gördüğü anlaşılan bu sanat eserine bakmaya doyamıyordu ve hemen patronuna durumu aktararak bileziği benden satın alma yoluna girmişlerdi. Benim hasır bileziğin değerini ölçme amacım hâsıl olmuştu, ama bileziği o dükkândan da zor kurtarmıştım.

Gerçekten de Trabzon için önemli bir marka olmaya aday olan altın ya da gümüş hasır bilezikler, Trabzonlu bayanlarımızın ellerinde büyük bir emek ve sabır ile örülmektedir. Bir tanesinin bile hazırlanması bir haftayı aşkın bir süre alabilen bu sanat eserlerinin dünyada yeterince tanıtılmadığına inanıyorum. Bu konuda hem ilgili esnaf odamızın hem de Trabzonlu girişimcilerin daha aktif ve projeci olmasına gerek vardır.

Demem odur ki; günümüzde piyasada sürekli olarak yeni ve yenilikçi düşünceye dayalı ürün geliştirmek zorunluluğu vardır. Yıllar öncesinin model ve tasarımları artık ilgi çekmiyor olabilir. Çok daha hafif ancak gösterişli modellere talep olması muhtemeldir. Piyasa değeri 10000 TL’yi bulabilen tek bir hasır bileziğin satışı, piyasa değeri 1000 TL olan daha spor hasır tasarımların 20 tanesinin satışından daha zordur. Bu noktada dünyanın sayılı takı tasarım uzmanlarından destek almak ve bölgemizdeki okulları bu konuda desteklemek çok önemlidir. Dünyanın beğenisine sunulmak üzere hazırlanacak olan hasır takılar için Paris,  Floransa Genova gibi moda ve sanat merkezlerindeki tasarımcılardan görüş almaktan daha doğal ne olabilir? Yapılması gereken profesyonel bir bakış açısı ile konuya yaklaşmaktır. 

Daha da önemlisi ve işin en can alıcı noktası bu yerel değerimize inovasyon (yenileşim) katabilmeyi başarabilmektir. Biraz daha somut ifade ile örneğin mevcut tasarım kalıplarının dışına çıkıp, elektronik donanımlar ile ya da diğer günlük modern kullanım araçları ile hasır tasarımları bir araya getirebilecek ve dünyaca kabul görebilecek yeni ürünler geliştirmeye odaklanmaktır. Bunun biraz iddialı bir girişim olduğunu ben de kabul ediyorum. Ancak bizleri ve Trabzon’un yerel değerlerini, bu gibi yenileşim girişimleri dünyada bir yerlere taşıyabilir. Artık Goethe’nin dediği gibi: “İMKÂNSIZI İSTEYENİ SEVERİM BEN” diyebilmeliyiz, cesaretle…        

    

 

  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.