• BIST 109.330
  • Altın 155,771
  • Dolar 3,8638
  • Euro 4,5501
  • Trabzon 21 °C

TÜRBÜLANS

Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu

 

SİSTEME BİLGİYİ ÖĞRETMEK

Teknolojik değişim için yapılan tanımlamalarda 4.evrede olduğumuz konusunda genel bir görüş hâkimdir. 19. Yüzyılda buharın güç kaynağı olduğu ilk sanayileşme döneminden bugün gelinen noktada artık farklı bir düzeyden bahsedilmektedir: “Nesnelerin interneti (Internet of Things-IoT)”…
Bilgisayarın günlük yaşama dâhil olması ve bilgi üretiminde sahip olduğu muazzam rolün önemini hepimiz çok iyi yaşadık ve halen de yaşamaya devam ediyoruz. Ancak yeni aşamada bilgisayarların sağladığı birçok kolaylığın yanı sıra veri işleme ve bundan elde edilen sonuçların doğrudan sistemlerin kendi kendine karar vermesinde kullanıldığı bir düzeye çıkmış durumdayız. Her ne kadar ülke düzeyinde ve yerelde bu konuların doğrudan farkında olmasak da ucundan ve kenarından da olsa bu yeni yaşam şekline başlamış durumdayız.
Özellikle Almanya’nın başını çektiği ve “Endüstri 4.0” olarak adlandırılan paradigmada; insan rolünün neredeyse sıfıra indiği, tamamen kablosuz, sistemler arasında sensörlere dayalı bir iletişim düzeni ile üretim yapmak bugün başarılmış bir konudur. Halen görüldüğü kadarıyla nesnelerin interneti, ciro açısından en yüksek uygulamayı endüstride bulmaktadır. Peşi sıra sağlık, kent uygulamaları, konutlar, perakende sektörü vb. gelmektedir.
Konunun teknik detaylarına girecek değilim, ama keşke girebilsem ve bilginin sisteme öğretilmesinden almış olduğum zevki herkesle paylaşabilsem. Ciddi bir teknik ve bilgi altyapısı gerektiren bu konuda mühendislik öğrencilerinde bile farkındalık oluşturmanın zorluğunu birebir yaşayan birisi olarak pratik örnekler üzerinde kalmaya çalışacağım.
Yaşama dair alışkanlıkları ve günlük ortalama iş programı belli olan bir insanın 24 saat boyunca gereksinim duyduğu her şeyin ve işlemin bir veri olarak kaydedildiğini düşünün. Yani sabah yatağınızda uyanmaya başladığınızı algılayan akıllı bir evde gereksinim duyacağınız işleri bilen ve buna göre çalışmaya başlayan sistemlerden bahsediyorum. Perdelerin kendiliğinden uygun aralıkta açıldığı, mutfakta ısıtıcıların kendiliğinden çalışmaya başladığı, sofraya servisin yapıldığı, hava durumuna göre giymeniz gereken elbiseleriniz için size öneride bulunan, günlük programınızı size hatırlatan bir sistem…
Kentsel ölçekte ise çok daha kapsamlı bir sistem planlaması ve akıllı kentler olarak da adlandırılan kolaylaştırıcı bir yaşam bugün birçok gelişmiş ülkede kullanılır olmaya başlamıştır. İnsan hareketliliğini (mobility) bilen bir veri bloğunun karar vericiliğine bırakılan trafik akışı ve yönlendirmelerin sağlayacağı rahatlığı düşünebiliyor musunuz? Kent adına karar veren bir bilgisayar programının (bulut) konutlarda kullanılan enerjiden üretilen çöpe kadar her şeyi bilmesi ve buna göre sistem planlaması yapması bir hayal olmaktan çıkmıştır. İnsan yaşamını kolaylaştıracak olan ve yaşama kalite katacak olan her şeyin kablosuz bir veri aktarımı sayesinde gerçekleşmesi nesnelerin interneti ile bugün başarılmaktadır.
Hekim-hasta ilişkisini klasik kalıpların dışına çıkaran bilekteki bir akıllı bilezik ile uzaktan takip sağlayan sistemlerin kolaylığı ve performansı, insanı hayrete düşürecek seviyelere ulaşmıştır. Rutin sağlık sorunlarının takibinde bünyenizi sürekli ölçen ve biyolojik değerlerinizi bir merkeze aktaran, sonrasında o merkezin size ait verileri işleyerek anında sizi bilgilendiren bir sistemin varlığına inanmak çok zor görünüyor. İşe biraz da hayal gücümüzü katalım ve devam edelim: tansiyon değeriniz, şekeriniz anormal arttığında sizi izleyen sistem bulunduğunuz yeri bildiği için hemen bir ambulansı oraya yönlendiriyor ve ambulanstaki sağlık ekibi hangi durumda bir hasta ile karşılaşacağını bilerek ona uygun hazırlık ile size müdahale etmek için geliyor.
Bütün bu akıllı sistem uygulamalarının önümüzdeki yıllarda yaygınlaşması kaçınılmazdır. Burada gözden kaçırılmaması gereken temel unsur akıllı sistem içerisinde yer alacak olan bütün nesnelere nasıl karar vermesi gerektiği bilgisini öğretebilmektir. Demem odur ki; bütün bilim ve teknoloji dallarında halen var olan geçerli bilgilerin ve yeni üretilecek olan bilginin, nesnelerin internetini besleyecek ana unsur olduğu asla göz ardı edilmemelidir. “Donanımlı” üniversite mezunlarının değeri ve önemi her geçen gün daha da artacaktır.
Sisteme bilgi öğretmekten bahsederken, insanımıza bilgi öğretmeyi hala başaramayan bir sistem içinde olduğumuzu da biliyorum. Onun için en iyisi “Ver Mehteri…”

 

  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.