• BIST 89.744
  • Altın 193,389
  • Dolar 4,8352
  • Euro 5,6600
  • Trabzon 24 °C

ÜRETİM YOKSA YANDIK DEMEKTİR

Özlem KORKMAZ

Sanayi sektöründeki büyüme; yurt içi milli gelirin artması, işsizliğin düşmesi için önemlidir. Sanayi sektörü büyümüyorsa ekonomide tepetakla gitmenin sinyalleri alınıyor demektir. Son yıllarda sanayi üretimine bakıldığında istenen büyüme oranlarını görmek mümkün değil. Bunun başlıca nedeninin ise son bir kaç yıldır kurların müthiş yükselişine bağlamak için müneccim olmaya gerek yok.

Peki birkaç yıl öncesine kadar kurlar niçin yükselmiyordu? Türkiye’ye sıcak para girişi yani yabancı para girişi cari açığın üzerindeydi. Ama Türkiye’nin hem içinde hem dışında yaşanan gelişmeler, kriz üstüne krizler sonucu sıcak para girişi olmayınca kurlar tarihte görülmemişi zirveler yaptı. Sanayi üretimi ile ne ilgisi var derseniz; çünkü sanayici düşük kur sayesinde yıllarca ucuza getirdiği için kendi üretmeyip ithal ettiği ara mallarıyla üretim yaptı, kurlar yükselince de ne yapacağını şaşırdı; ya kapasitesini düşürdü, ya batma noktasına geldi, ya kapısına kilit vurdu.

Hükümet de böylesi bir duruma hazırlıksızdı. Yani yıllarca rehavete kapılıp böylesi durumlara hazırlıksız yakalandı, hiçbir önlem alamadı. Sonuçta işsizlik hızla yükseldi ve bugün Cumhurbaşkanı talimatıyla ‘istihdamda seferberlik’ çalışmaları başladı. Üretimin ve istihdamın giderek daraldığı ülkede finansman sorunları doğdu. Bunun için de KOSGEB gibi kurumlar vasıtasıyla esnafa, tüccara, KOBİ’lere çeşitli destek ve teşviklerin verildiğini görüyoruz ama bunlarda bir yere kadar, yani suni teneffüs gibi… Bunun yanında üretimin olmazsa olmazlarından enerji üzerindeki yüksek vergileri unutmamak gerek. Yüksek oranlı vergiler enerjinin pahalı kullanımına neden olurken, istihdam sağlamak için iş dünyasına seferberlik çağrıları çok başarı sağlayamaz çünkü bir işçinin işverene maliyeti hala yüksektir, işverene yüktür, işvereni rekabetçi üretime sokamaz.

Ulaşım maliyetleri de oldukça yüksektir, daha ucuz ve hızlı ulaşım yolları kullanılmamaktadır ve daha birçok etkeni üst üste koymak mümkündür ama yerimiz dar fazlaca açmayalım.

***

Şimdi gelelim bunları niye anlattığımıza. Hani hep tartışıyoruz ya Trabzon’da sanayi olur mu olmaz mı diye?

Trabzon’da ve bölgesinde elbette sanayi üretimi olur, olacaktır da. Özellikle KOBİ dediğimiz tarzda işletmelerin Arsin OSB’de yaptıkları ortada. Bölge ihracatının can damarı orası. Kılcal damarlar için de hazırlıklar var ama yeterince hızlı adımlar atılmadığını görüyoruz. Beşikdüzü OSB, Şinik OSB, Vakfıkebir OSB gibi…

Bir de yine Arsin’de OSB’ye entegre olabilecek Endüstri Bölgesi, Yatırım Adası işi var. Ama hala beklemede. Hızla adımlar atılmasını gerektiriyor.

Arsin OSB’ye doğalgaz işinin yıllarca çözülmemiş olması handikap, bir an önce bağlanması gerekir ve de yukarıda da anlattığımız gibi enerjiden vergi yükü kaldırılmalıdır.

Ne demiştik, ucuz ulaşım yolları… Deniz yolunu Trabzon son yıllarda ihracat için kullanamıyor. Rota Samsun limanına kaymış durumda. Bir yandan da yıllardır vaat edilmiş olmasına rağmen demiryolu hak getire. İhracatçılar bas bas bağırıyor, Gürcistan’da liman bağlantılı demiryollarının Çin’e kadar uzanacağını anlatıyor, bizim de elimizi çabuk tutmamız gerektiğini vurguluyor.

Bunları geçtik hala Sarp Sınır Kapısı’ndaki fiziksel şartlarla uğraşıp duruyoruz diyorlar. Yani karayolu taşımacılığını bile kolaylaştırabilmiş değiliz, üretim yapan insanımız için.

Sözün kısası; Türkiye bir stratejik üretim modeli ortaya koyamadıktan sonra biz bunları daha çok tartışır dururuz. Bu modelin kalkınmaya giden yol olduğu bilinciyle yukarıda bazılarını sıraladığımız sorunlar ortadan kalkarsa bu en çok da istihdama yarayacaktır, böyle bilinmelidir.

 

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.