• BIST 110.477
  • Altın 275,921
  • Dolar 5,8011
  • Euro 6,4759
  • Trabzon 20 °C

VATANDAŞ TMO KAPILARINDA EZİYET YAŞAMASIN

AHMET SARAÇ
  Ben hem gazeteci hem de fındık çiftçisiyim. Son 45 yıl fındıkta yaşananları hatırlarım. Bir zaman bir kilo fındık, 1,5, 2 kilo zeytin alırdı. Şimdi ise yenecek bir kilo zeytin almıyor. 
  Fındık fiyatı 17 TL olarak açıklandı diye fındık çiftçisi seviniyor. Ben bu fiyatı az bulanlardanım. Maliyeti 11 lirayı bulan fındıkta kilo başına o da 17 liraya satabilirse 6 lira kar kalacak. Bu da bir ton fındıkta 6 bin lira kar demek. Bu üreticiye yetmez. Onun için az buluyorum. Ben cebime girecek kara bakarım 17 liraya değil.
Hükümet zamanında Fiskobirlik ile seçim yüzünden inatlaşmasaydı, bugün fındığa 25 liranın üzerinde fiyat verilir olacaktı. Her yıl Fiskobirlik’in verdiği fiyat artışı bu yıl bu rakama ulaşacağını gösteriyordu. Onun için bu fiyatı az buluyorum.
Benim bu konuda yıllarca söylediğim bir şey vardı. Fındık fiyatı hesaplanırken bir tonu bir asgari ücret alanın yıllık maaş toplamına eşit olmalı. Bu yıl ilk kez bu yakalandı. Bu acıdan fiyat sevindirici ancak mutlu edici değil. 
  Şimdi TMO bu fiyat üzerinden alırken, çok basit sebeplerle geri çevrilen fındıkları tüccar kaç liraya alacak. Bir başka deyişle tüccar piyasayı kaç liradan açacak. Üretici için bu da çok önemli. Herkes TMO’ya fındık satamıyor. Üreticiden tüccar 13-14 liraya alırsa yine üretici perişan olacak.
  Geçen yıl fındığımı TMO’ya sattım. Beşikdüzü TMO alım yerlerinde çalışan eksperlerin Karadenizli olmadıklarını gördüm. Adam Muş’tan gelmiş Beşikdüzü’nde fındık alıyor. Bu adam fındıktan ne anlar. Anlatmayla bu iş olmaz. Adam uygulamanın içinden gelecek. Karadeniz’den görevlendirilecek memur mu kalmadı da Muş’tan görevlendirme yapılıyor? 
  Alım yerine vatandaş 50 çuval getirmişse randıman almak için 50 çuvalı da açtırıyor. Sonuçta fındığı beğenmediği zaman 50 çuvalın ağzının dikilip geri gitmesi lazım. Üretici böyle bir şeyle karşılaşacağını bilmediği için yanında çuvalları dikmek için çuvaldızı yok. Diktirse araba bulacak. Araba buldu bu kez kim arabaya yükleyecek? 
  Bütün bunlar hep vatandaşa eziyet. Bu durumu yaşayan biri bırakın TMO’ya fındık vermeyi kapısından bile geçmeyi düşünmez. Ne gerek var 50 çuvalı da açmaya. Atlatmalı beş çuval belirle onlardan randımanı al. Adam fındıkçı olmadığından bu iş böyle oluyor. Bu da vatandaşa eziyet olarak yansıyor. 
  Bir diğer konu tombul fındığın içinde hatırladığım Fiskobirlik yüzde beş sivri olabilir derdi. TMO ise iki tane bulsa bu fındığı alamam ya da sivri fiyatına alırım işine gelirse diyor. Fındığın içinde bir iki tane sivri çıkmaması çok zor. Fındıkçı olmadığı için bu kararı veriyor. Yetkililerin bundan haberi var mı? Tonlarca fındık iki sivri fındığı çıktı diye TMO kapısından geri dönüyor. 
  Şimdi ben Adana’ya pamuk almakla görevlendirilsem ne anlarım pamuğun hangisi daha kaliteli hangisi kalitesiz. Onun için Karadenizli olmayan, fındığı tanımayan eksperlerle bu iş olmaz. Aynı zulüm TMO kapılarında bu yıl yaşanmasın. Fındığı bilen insanlara bu görev verilsin.
  Fındığı Trabzon’da ilk kez gören insan fındık alıyor. Üstelik bize bu işi öğretmeye de kalkıyor. Böyle bir saçmalık olabilir mi? Ben bir daha TMO’ya vermeyi düşünmüyorum.
Fındık fiyatında istikrar olmalı. Eskisi gibi devlet ile tüccar arasında fark olmamalı. Yoksa açıklanan fiyattan çok az insan yararlanır. 
  Bir diğer konu, özellikle bölgemizde fındıkta bir hastalık oluştu. Fındık dalları kuruyor, fındıklıklar sönüyor. Yeni dikilen fındıklar bile büyümüyor artık. Bu gidişle 40 yıl sonra fındığın yüzde 60 kıya çıkar.
   Bunu yeniden dikme imkanı köylerimizde ancak yüzde beşinin var. Dediğim gibi yeni diksen dahi büyüyüp dal olmuyor. Bir, bir buçuk metre büyüdü mü dala dönüşüyor. Neden böyle olmaya başladı. Tarım müdürlüklerinin bu konuyu araştırılması gerekir. 
  Sonuç olarak fındığın geleceği karanlık! Her yıl geri gidiyor. Kesilen dalların yerine yeni dal büyümüyor. Önlem alınmazsa bu gidişle fındık Karadeniz’de bitecek gibi görünüyor
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 Kuzey Ekspres | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.