22.01.2022, 13:05

Baltık insanları (Baltlar)

TRABZON’DAN ÇIKTIM YOLA:LETONYA

İlerleyen dönemlerde her ne kadar restore edildiyse ve yeni binalar yapıldıysa da, geçmişindeki gibi parlak günler geçirememiş. Kale, 1600’lerin sonlarında özel bir mülk olarak Geni ailesine satılmış ve 1920’de yapılan toprak reformuna kadar farklı aileler tarafından satın alınarak, kendi ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş.

1925 yılına gelindiğinde tamamen devlet korumasına girerek restore edilmiş ve turizme kazandırılmış. Kalede yapılacak en önemli aktiviteler, muhteşem vadi ve orman manzarası sunan büyük kuleye çıkmak, daha sonra müze bölümlerini ziyaret etmek. Bu müzelerin biri 3 katlı ve içerisinde arkeolojik eserler, savaş aletleri, ev eşyaları sergileniyor. Aynı zamanda kale tarihiyle ilgili çok detaylı bilgiler yazıyor (1214-1776). Diğer müzede ise kalenin hapishanesi ve kale muhafızlarının odası yer alıyor.

Letonya’da bir diğer gördüğüm şehir Jelgava. Yaklaşık 65 bin kişinin yaşadığı bir kent. Çok fazla turistik olduğu söylenemez. Zaten çok fazla vaktim olmadığı için Jelgava’yı istediğim gibi gezme şansı elde edemedim.

Letonya’nın tarihi, M.Ö. 9000’de Doğu Avrupa’daki son buzul çağının bitmesiyle başlayıp günümüze kadar uzanan köklü bir geçmişe sahip.

Baltlar ya da Baltık insanları, Baltık dillerini konuşan insanlar olarak bilinen aşağı Vistula ve Baltık Denizi’nin güney doğu kıyılarıyla yukarı Daugava ve Dinyeper nehirleri arasına yerleşmiş olan Hint-Avrupalı halklar olarak bilinir. Bölgede bulunan binlerce göl ve bataklıklar Baltların coğrafi olarak biraz izole olmasına sebebiyet vermiş. Bundan dolayı Baltık dilleri birçok muhafazakâr ve arkaik özelliklere sahip.

Baltık halkların içerisinde günümüz Litvanyalılar ve Letonyalıların yanı sıra şu an dilleri ve kültürleri yok olmuş olan Eski Prusyalılar, Yotvingliler ve Galindliler bulunmakta.

Zaman içinde Baltlar, Batı ve Doğu Baltları olarak ikiye ayrılmış. M.S. 5. yüzyılda doğuda bulunan Baltık kıyılarının bazı kısımlarına Batı Baltların atası olan Eski Prusyalılar, Yotvingliler, Skalvianlar, Nadruvianlar ve Kuronlar yerleşmeye başlamış. Doğu Baltlar ise şimdi Belarus, Ukrayna ve Rusya’nın bulunduğu bölgelerde yaşıyorlarmış.

Rutenler ve Polonya halkları tarafından gerçekleştirilen iç mücadeleler ve istilalar 12. ve 13. yüzyılda Galindlilerin, Kuronlar ve Yotvinglilerin neredeyse tamamen yok olmasına neden olmuş. Eski Prusyalılar ise özellikle Prusya’da gerçekleşen ıslahatlardan sonra 15. ve 16. yüzyıllar arasında yavaş yavaş Germenleştirilmiş ya da Litvanyalılaştırılmış. Litvanyalıların ve Letonyalıların kültürleri uzun bir süreçten sonra hayatta kalmayı başarmış ve şimdi Litvanya ve Letonya diye adlandırılan ülkelerin halklarının atası olmuş.

Letonya adı, Fin Livonyalılar ile Modern Letonyalıların etnik çekirdeğini oluşturmuş ve Hint-Avrupa Baltık kabilelerinden biri olan antik Latgalyanlar’ın isminden türemiş ve 18 Kasım 1918’de bağımsızlığını ilan etmesi ile Letonya adını almış.

Letonya, 12. yüzyılın sonlarına doğru Letonya’nın en uzun nehri olan Daugava Nehri’nden Kiev Knezliği’ne ticaret yapmak amacıyla yola çıkan Batı Avrupalı tüccarlar tarafından sık sık ziyaret edilmeye başlamıştı. Bu tüccarlar arasında, pagan olan Baltık ve Fin-Ugor kabilelerini Hıristiyan inancına döndürmek için yanlarında Hıristiyan vaizlerle seyahat eden Alman tüccarlarda bulunuyordu.

Livonya Konfederasyonu, 1228’de kuruldu. 13. yüzyılın sonunda, Kuronyalılar ve Semigalliler boyun eğdirildi ve eski Letonyalıların ayrı kabile krallıklarının gelişimi Almanların boyun eğdirilmiş halk üzerinde kurduğu doğrudan yönetimle sona erdi. (DEVAMI YARIN)

Yorumlar (2)
Okan Hoca 4 ay önce
Tebrikler
Gülşah Çakar 4 ay önce
Çok güzel bilgiler