11.01.2022, 10:09

BAYBURT TAŞI-II-

Bayburt Taşı, geçmişte yapı bloğu olarak kullanılmasına karşın günümüzde, teknolojiyle gelişen yapı taşı endüstrisi neticesinde döşeme ve cephe kaplaması olarak değerlendirilmektedir. Doğası gereği yumuşak ve işlenmesi kolay bir taştır. Taşın renginden kaynaklanan albenisi ve ince işçilikle işlenebilmesi Karadeniz Bölgesi’ndeki birçok caminin dış ve iç kısımlarında (minber, mihrap, taç kapı, kürsü, kitabe gibi) tercihen kullanılmasını sağlamıştır.

Şekil.  Bayburt taşının kaplama olarak kullanıldığı işlemeli camii örneği.

Şekil. Bayburt taşından üretilmiş mihrap, minber ve kürsü.

Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı Bölgesel Kalkınma Bileşeni Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programı kapsamında, Bayburt İl Özel İdaresinin Doğal Taş Sektöründe Bilgi ve Teknolojiye Dayalı Üretim Modeli Projesi hayata geçirilerek, asıl amacı Bayburt Taşını ekonomiye kazandırmak olan modern bir tesis 2016 yılında Bayburt’ta hizmete girmiştir. Tesis, yıllık 30 bin ton blok işleme ve 400 bin metrekare plaka elde etme kapasitesine sahiptir. Tesiste, katrak blok kesme ve işleme tezgâhlarının yanı sıra beş kafalı CNS tezgâhı da bulunmaktadır. Atık sularının geri çevrimle yeniden kullanıldığı tesiste atıklar Avrupa normlarında değerlendirilerek geri kazanılmaktadır. Sertliği fazla olmayan Bayburt Taşı’nın işlenmesi sırasında ortaya çıkan artıkların çevreci tuğla hammaddesi olarak kullanılması da Bayburt Üniversitesi’nde görevli bazı bilim insanlarının gündemindedir.

Bayburt Taşı’nın vitrik karakterli olan bazı kesimleri yoğun bir ayrışmaya uğraması zeolit oluşumuna neden olmuştur. Bu kesimlerde Bayburt tüfitleri %86’ya varan oranlarda klinoptilolit türü zeolit minerali içermektedir. Bölgede klinoptilolit rezerviyle alakalı yapılacak bir çalışmayla Bayburt Taşının vitrik tüf karakterli olan kesimlerine fazladan katma değer sağlanabilir.

Sonuç olarak, antik çağlardan bu yana Bayburt ve çevresindeki her türlü taş yapıda kullanılmış olan Bayburt Taşı, renginden kaynaklanan albenisi ve işlene bilirliğinin kolay olması nedeniyle hâlâ popüler olarak bölgede kullanılmaktadır. Bayburt’ta hizmete giren modern taş işleme birimiyle artık bu taş lokal olarak kullanılmaktan çıkmış, sadece ülke içerisinde değil yurtdışına da satılmaya başlanmıştır.

Şekil 6: Blok taşı olarak kullanıldığı en ilginç yapılardan biri Bayburt, Maden Köyü girişinde bulunan, geçmişte Jandarma karakolu olarak kullanılmış ancak şu an âtıl vaziyetteki binadır. Binanın tüm duvar taşları düzgün altıgen formda kesilmiştir ve bu görünümü ile herhangi bir dış cephe kaplamasını aratmayacak ve gerektirmeyecek estetikte bir görünüm sunmaktadır

(KAYNAK JMO MAVİ GEZEGEN).

Güzel günler dileğiyle.

Yorumlar (0)