Prof. Dr. Yahya Sezai Tezel

Prof. Dr. Yahya Sezai Tezel

Bu fark niye Ortaya çıktı?

   1800'lerden günümüze, 1960'lara kadar Avrupa ve Uzantılarının sömürge imparatorluklarını da olduğu bir dönüşüm süreci sonucunda bugün dünyada mesela Japon'ya ile mesela Sudan gibi ülkelerde büyük farkların olduğu bir eşitsizlik ve benzemezlikler gerçekliği ortaya çıkmıştır. Aşağıdaki tablo, ortaya çıkan bu büyük farkların olduğu bir kültürler, toplumlar, siyasi sistemler, iktisadi kurum ve ortamlar yelpazesi üstünde konuşmaya başlamak için elverişli bir araçtır.
Bu farkların "gavurların" "Müslümanları, Müslüman-Türkleri", Hristiyan ve Avrupa kökenli olanların Hristiyan ve Avrupa kökenli olmayanları tuzağa düşürüp sömürmesinin sonucu olduğuna, bu kabulü sorgulamadan inanmaya devam edecek olan kardeşlerin bu noktada bu yazıyı, aslında bütün yazılarımı okuma zahmetinden vaz geçmelerinde yarar vardır.
   Birinci dikey eksen: 5 yaşından küçük çocuklarda ölümlülük oranı. Bu oranın en düşük olduğu ülke %0.021 ile İzlanda, en yüksek olduğu ülke %12.7 ile Somali'dir. Dünya ortalaması %3.9 dur. İzlanda'daki oran dünya ortalamasının 186 da 1 idir. Somali'deki oran dünya ortalamasının 3,9 katı, İzlanda'dakinin 604 katıdır. Bu oran 1800 yılında yüzde 43 idi.

İkinci dikey eksen: Doğumda ömür beklentisi (2017 verileri). Bu beklentinin en uzun olduğu ülke 84,1 yıl ile Japonya, en kısa olduğu ülke 52 yıl ile Sierra Leone'dir. Dünya ortalaması 72.2 yıldır. Dünya ortalaması Sierra Leone'dekinden % 39, Japonya'daki Sierra Leone'dekinden % 62 daha uzundur. Doğuşta ortalama ömür beklentisi 1800 yılında 29 yıl idi.
Üçüncü dikey eksen (2017 verileri): Okulda eğitilmiş olunan (schooling), yani 24 yaşından büyük insanların okula gittikleri yıl sayısı ortalaması (mean). Bu sürenin en uzun olduğu Almanya'da insanlar 14.1 yıl, en düşük olduğu Burkina Faso'da 1.5 eğitilmektedir. Dünya ortalaması 8.4 yıldır. Almanya'daki süre dünya ortalamasının % 1.7 katı, Burkina Faso'dakinin 9.4 katıdır. 1800 yılında bu süre dünya ortalaması olarak 1 yıldan azdı.
   Dördüncü dikey eksen (2017 yılı verisi): 2017 yılında okula gitme çağına gelmiş çocukların okula gidecekleri beklenilen yıl sayısı. Bu sürenin en uzun olduğu ülke 22.9 yıl ile Avustralya'dır. Süre Batı Avrupa ülkelerinin çoğunda 15-20 yıl arasındadır. ABD'de 16.5 yıldır. En düşük olduğu ülke 4.9 yılla Güney Sudan'dır. Dünya ortalaması 12.7 yıldır. Okulda eğitilerek geçeceği beklenilen süre en yüksek olduğu Avustralya'da en düşük olduğu Güney Sudan'ın 4.7 katıdır. 1800 yılında bu süre dünya ortalaması olarak 1 yıldan azdı.
Beşinci dikey eksen (2017 verileri): ülkeler arasındaki fiyat farklarını dikkate alarak satın alma gücü itibariyle hesaplanmış kişi başına Gayrisafi Yurtiçi Hasıla. Bu rakam küçük bir yerli nüfus, çalışanların çoğunun yarı köle statüsünde olduğu yabancı işçiler ve petrol geliri ile atipik Katar'da 116,936 USD'dir. Daha normal yüksek gelirli ülke olarak İsviçre'de 57,410, ABD'de 54,225 USD'dir. En düşük kişi başına gelir 661 USD ile Orta Afrika Cumhuriyeti'dir. İsviçre'deki kişi başına gelir düzeyi Orta Afrika Cumhuriyetindekinden 87 kat daha yüksektir. 1800 yılında ise, dünya ortalaması olarak kişi başına Gayrisafi Yurtiçi Hasıla düzeyi, 2017'deki satın alma gücü birimi ile 1000 USD'den daha azdı,
Ziya Paşa, ışık içinde anılsın bu akil ve cesur Osmanlı entelektüeli, şairi
Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördüm
Dolaştım mülk-ü İslâmı bütün virâneler gördüm
beyiti ile insanlık tarihinin, antropolojinin, sosyolojinin, düşünceler ve inançlar tarihinin yukarıda sergilenen bu en önemli meselesini işaret etmişti.
Bu fark niye ortaya çıktı? Soru 1! Bu fark giderilebilir mi giderilebilir ise nasıl giderilebilir? Soru 2! Dolapçı beygirinin gözlerinin yanındaki perdeler gibi zihninizin kenarlarında farkında olmadan taşıdığınız ideoloji kalıplarını kırmadıkça 1.inci soruya cevap veremezsiniz. 1.inci soruya cevap veremezseniz de ikinci soruya asla dokunamazsınız.


Önceki ve Sonraki Yazılar