Faik Ahmet Barutçu’nun tedavi masrafları ve CHP’nin Piyangosu!

   Cumhuriyet döneminde Trabzon’u yetiştirdiği siyasi figürlerden biri Hasan Saka, bir diğeri ise Faik Ahmet Barutçu’dur. Sonrakilerin bu isimlerin yanında esamesi bile okunmaz.
 o-019.jpg  Geçenlerde fındık sektörünün duayenlerinden Nihat Cirav, ‘Bu memlekette her alanda çok önemli isimler yetişti, çoğu son dönemlerde ekonomik sıkıntı yaşadı’ dedikten sonra Faik Ahmet Barutçu’nun tedavisi için Trabzonlu ünlü bir işadamının önemli miktarda destek verdiğini söyledi…
Faik Ahmet Barutçu, Trabzon ve Türk siyasi yaşamında önemli bir figürdür. Faik Ahmet’in babası Barutçuzade Hacı Ahmet’te 1900’lü yılların başında Trabzon belediye başkanı ve İttihat-ı Terakki’nin önemli isimlerinden biri ve Rus işgali sonrası kurulan Trabzon Muhafaza-i Hukuki Milliye Cemiyetinin başkanı…
Faik Ahmet, 1918 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirir Trabzon’a döner, bir yandan avukatlık diğer yandan milli mücadeleye destek veren İstikbal gazetesini çıkarır.  Milli Mücadelenin Trabzon kanadının önemli bir kesimi İttihad-ı Terakki’deki birlikteliklerinden olsa(!) bir yandan da Enver Paşa ile irtibatlı. Ali Şükrüler, Kahya Yahyalar, Faik Ahmetler vs… O yıllarda, Trabzon, Ankara ve Samsun’da önemli suikastlar, cinayetler olur… Mustafa Suphi ve arkadaşlarının denize atılması, Kahya Yahya’nın, Ali Şükrü’nün, Topal Osman’ın vs. öldürülmesi…
Faik Ahmet Barutçu, yakın dostu Trabzon milletvekili Ali Şükrü’nün cenaze töreninde çok ateşli bir konuşma yapmış ve direkt Mustafa Kemal’i hedef almıştı...
Faik Ahmet, 1930’larda CHP’de aktif siyasete başladı. Trabzon için yetişmiş önemli bir isim olmasına rağmen Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatından ancak bir yıl sonra, İsmet İnönü’nün oluru ile 1939 yılında milletvekili oldu. Bunun nedeni Ali Şükrü’nün cenazesinden yaptığı konuşma mı bilemiyoruz.
Barutçu; CHP’nin en aktif isimlerinden biriydi. Hasan Saka kabinelerinde devlet bakanlığı ve başbakan yardımcılığı yaptı.
Faik Ahmet, 1954 seçimlerinde Trabzon’dan vekil seçilemeyince İsmet İnönü, ‘Trabzon akıl ve havsalaya sığmayacak bir ayıp işlemiştir’ dedi.  
                                       *******************************
 
faik-ahmet-barutcunun-demokrasi-dersi-2.jpg   Faik Ahmet Barutçu, 1957 seçimlerinde yeni TBMM’ye girdi ancak bir süre sonra rahatsızlandı… Kanser tedavisi olmaya başladı. O tarihlerde milletvekili de olsan yurt dışında falan tedavi olma şansın yok denecek kadar azdı. Çünkü muhalefet vekillerinin yurt dışına gidecek parası pulu olmadığı gibi hükümetten de destek alamıyordular.
   Faik Ahmet Barutçu’nun Trabzon’da babadan kalma epey mülkü vardı. Pazarkapı’da İstikbal Matbaasının bulunduğu han, bitişikte bahçeli ev, Kunduracılar’da eski merkez bankası aralığının karşısındaki taş bina, Atatürk Köşkünde 25-30 dönüm fındık bahçesi vb.
Faik Ahmet’in, Köşk’teki fındık bahçesinin satış hikayesini de bir ara yazacağım.
 

Menderes ve Nejat Ongan!
    Faik Ahmet Barutçu, bir yandan meclis çalışmalarını sürdürürken diğer yandan da amansız hastalığı bertaraf etmek için tedavi oluyordu. 1958 yılı idi… CHP’nin İsmet İnönü’den sonra en güçlü ve kudretli ismi Faik Ahmet’in tedavi için yurt dışına gitmesi gündeme geldi. Başbakan Adnan Menderes, 40’lı yıllarda aynı partide(CHP) birlikte vekillik yaptığı Barutçu’nun tedavisi için örtülü ödenekten beş bin lira verir. Ancak, bu para yeterli değildi…
   Faik Ahmet Barutçu’nun Trabzon’daki yakın dostlarının başında Ongan ailesi (Hacıalihafızzadeler) gelir. Baba Hacı Ahmet ve Faik Ahmet, bu aile ile birlikte milli mücadele yıllarında birlikte hareket etmişlerdi… Faik Ahmet Barutçu, bir süre Nejat Ongan beyin de avukatlığını yapmıştı.
Merhum Nejat Ongan’ın o tarihlerde (1950 ve 60’lı yıllar) muhasebesine eski maliye bakanı Vural Arıkan’ın kızkardeşi eski ANAP milletvekillerinden Türkan Arıkan bakıyordu… Nejat Ongan, baba dostu ve ağabey diye hitap ettiği Faik Ahmet Barutçu’nun tedavisi için yurt dışına gideceğini duyunca, Trabzon’dan Ankara’ya önemli bir miktarda bir parayı havale ettirir. Barutçu, parayı alır, tedavisini sürdürür ancak 1960 ihtilalinden bir yıl önce vefat eder.
 

CHP’nin piyangosu!
 c2338c3e-c967-476a-a2ce-10818033b2b1-001.jpg  Trabzon’un en renkli isimlerinden biri baba partisi CHP’den ANAP’a, ANAP’tan İYİ Parti’ye, İYİ Parti’den tekrar CHP’ye geçen işadamı Hasan Kandaz’dır.
Hasan Kandaz, dün sabah saatlerinde telefonuma iki fotoğraf gönderdi. Fotoğraflar da CHP’nin 1954 yılında düzenlediği piyango bileti ve dağıtılacak ikramiyeler yer alıyordu.
Eskiden partilere, hazine yardımı vs. yapılmazdı. Partiler, masraflarını işadamlarından, oradan buradan karşılardı ve iktidara geldiklerinde de bedelini öderlerdi. Gerçi son yıllarda partilere hazine yardımı yapılıyor ama yeterli olmuyor, eski sistem yine devam ediyor.
1fef9ff0-3eed-4707-89c8-3865d3fe1dc5-002.jpgDemokrat Parti iktidara geldikten sonra CHP’ye nefes aldırmadı, Millet Partisi lideri Osman Bölükbaşı’ya yapmadığı kalmadı.
CHP’ye DP iktidarı döneminde işadamı, müteahhit, yurt dışı firmalarının temsilcisi vs. kolay kolay para yardımı yapamazdı, yapanlar da gizliden gizliye yapardı.
CHP’nin o günkü yönetimi partiye gelir getirmek için bir piyango düzenler. Piyango için Ankara Valiliğinden resmi izin alınır.
2.5 TL’lik biletin arkasında da ikramiye listesi yazılı… 50 bin lira değerinde bir ev, 12 bin 800 TL’lik traktör, 24 bin 600 lira değerinde otomobil vs… Biletin arka yüzünde ayrıca Piyango çekilişinin Ankara’daki 3. Noterde yapılacağı belirtilir, çıkan ikramiyeler üç ay içinde alınmazsa partiye irat kaydedileceği yazılı. CHP, bu piyangodan elde ettiği para ile 1957 seçimlerine hazırlanır… 1957’de yapılan seçimlerde Demokrat Parti oyda az sandalye sayısında çok farklı kazanmasına kazanır ama ülkeyi 1960’da askerlere teslim eder!
Türkiye’de o günlerden bugüne çok şey değişti. Değişmeyen ise yetkiyi, gücü ele geçirenlerin her şeye sahip olma arzuları! Halbuki bunun da sonu yok.  Bir virüs bile her şeyi alt üst edebiliyor.
 
1in-jb5w_400x400-004.jpgHasan KURT

Önceki ve Sonraki Yazılar