02.06.2021, 09:34

GARİP

 Üç arkadaş şiirde o güne kadar yapılmamış bir şey denemeye kalktılar. Melih Cevdet Anday, Oktay Rifat ve Orhan Veli birlikte şiirde yeni bir yol haritası çizdiler.

Bir röportajında Melih Cevdet Anday şöyle der;

 “O şiirlerimiz o kadar alaya alındı ki kitabın adını ondan “Garip” koyduk. Hani “Ne garip şeyler bunlar!” diye.

Bu hafta biraz Garip ve Orhan Veli konuşalım istedim sizin içinde uygunsa:

Orhan Veli, 1940 şiirinin oluşmasında Garipçilerin başında yer alarak önemli katkılarda bulundu. Garip 1941’de ilk kez çıktığı zaman Orhan Veli ile arkadaşlarının şiir görüsünü yansıtan geniş bir bildiriye yer verilmişti. Bu oldukça önemli bildiride, mutlu azınlıktan kopararak şiiri topluma benimsetmek isteyen bir çaba vardı. Kimi yerlerde çelişkiler gösteren, bir çeviri havası sezilen, kesin yargılarla göze batmak isteyen yirmi beş yaşlarındaki genç insanların bildirisiydi bu.

Çok değil, beş yıl sonra Garip’in ikinci baskısı yapılırken bu bildiriyi yadırgayan bir görüş içindedir Orhan Veli. Garip için 1946’da yazdıklarından bir bölüm alıyorum:

 “Şiirdeki Garip mefhumu üzerinde bu gün bir yazı yazmaya kalksam herhalde aynı şeyleri yazmam. Ama, bundan dolayı kim beni haksız bulabilir? Onları beş sene evvel yazmıştım, beş sene sonra da aynı şeyleri söyleyecek olduktan sonra da ne diye yaşadım?”

Şiirimizde Garip olayı kimsenin yadsıyamayacağı önemli bir aşamadır. En azından 1940 şiirinin gelişmesine katkısı olmuştur. Garipçiler böyle yürekli bir çıkış yapmasalardı belki topluma dönük, insancıl şiiri tanımamız gecikebilir, ölü sözcüklerin tutsağı yapay bir şiiri sürdürür giderdik. Daha önemlisi Garipçiler, yeni bir duyarlığı kullanma olanağını hazırladılar. Kendi kişiliğine göre, kendi biçim anlayışları içinde kimi şairler bu duyarlığı geliştirmesini bildi. Günümüze kadar etkisini yitirmeden gelen Garip anlayışı birçok yeni şairin yeni şiir severin ortaya çıkmasında etkili oldu.

O, geleneksel ozansılığı yıkmıştır. Yaşamla burun buruna gelen yeni bir duyarlılık getirmiştir. Sokaklarda gezen halkın dilinden yeni bir şiir dili çıkarmıştır. Bireysel, toplumsal yaşam öyküleri yansıtmıştır şiirlerinde. Yalınlık Orhan Veli şiirlerinin olmazsa olmazıdır.

Yalın şiirin yaşama gücü daha mı çoktur?

Ozansılık şiiri erkenden çürütür mü?

Bu sorulara evet demek kolay değildir.

Ustasının elinde her şey değişir.

 

 

 

 

 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 29 Kasım 2021
İmsak 05:47
Güneş 07:17
Öğle 12:14
İkindi 14:40
Akşam 17:02
Yatsı 18:27
22
parçalı bulutlu