İSMET PAŞA VE LOZAN

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, “Lozan anlatıldığı gibi zafer değil” dedi

 

Yani, “Size okullarda öğretilenlere, tarihçilerin anlattıklarına inanmayın; baksanıza Meis’i bile alamadılar” demeye getirdi…

 

Oturduğu koltuğu Kurtuluş Savaşı’na, Mustafa Kemal’e, başta İsmet Paşa olmak üzere onun silah arkadaşlarına, Lozan’a, Türkiye Cumhuriyetine borçlu olan bir zat söylüyordu bunu

 

Üstelik,

 

İzmir’i, Trakya’yı Yunanistan’a bırakan Sevr anlaşmasını imzalayan, sonra da İngiliz gemisine binip kaçan Vahdettin’e tek söz söyleyemeyen,

 

“Keşke Yunan kazansaydı” diyenle gönül gönüle olan,

 

Lozan’da kazanılan haklarımızı dahi savunmaktan aciz,

 

Lozan’a göre silahlandırılmaması gereken adaların silahlandırılmasına ses çıkarmayan,

 

Bize ait adaları gasp edip, üzerinde mangal yakanları seyreden,

 

Kardak’ta Yunan bayrağını indirten Tansu Çiller kadar olamayan,

 

Akdeniz’de en uzun kıyıya sahip olup da, yüzde yüz haklı olduğu konuda bütün dünyayı karşısına  alan,

 

“Komşularla sıfır sorun” olacak derken, bütün komşularıyla kavga eden,

 

Suriye’de kendi toprağını terk edip, Süleyman Şah Türbesi’ni kaçırtan,

 

Hatalı politikalarıyla ülkeyi Suriyeliyle dolduran,

 

Dışişleri Bakanı söylüyor bunları…

 

İnsanın, “O sıralar gücümüz bu kadarına yetti, şimdi daha güçlüyüz ya!  Adalar orada duruyor, alsanıza, elinizi tutan mı var?” diyesi geliyor ama, neyse… 

 

Lozan ve adalar konusunu merak edenler, değerli tarihçi Sinan Meydan’ın konu hakkındaki belgelere dayanan yazılarını okuyabilirler…  

 

Şimdi gelin Lozan’a, İsmet Paşa’nın pek konuşulmayan özellikleri yönünden bakalım:

 

Henüz 38 yaşında, Türk heyetinin başkanlığını yapan, kendi deyimiyle ilk kez çizmelerini çıkarıp, sivil kıyafet giyen ve o zamana kadar Mudanya Mütarekesi’nden başka diplomasi tecrübesi olmayan İsmet Paşa'nın Lozan’daki özgüveni ve cesaretinden bahsedeceğim...

 

O İsmet Paşa ki, cepheden cepheye koşmaktan, Malatya’da ölen çocuğunun cenazesine bile gidememişti… 

 

Daha ilk gün, konferansın açılışında ona ayrılan koltuğun İngiliz Dışişleri Bakanı ve baş müzakerecisi Lord Curzon’unkinden farklı oluşuna itiraz eder.

 

Salonu terk eder...

 

Bu aslında tüm dünyaya bir mesajdır...

 

Türkler, sandalyeye değil, asırlarca kendine uluslararası arenada reva görülen eşitsizliğe, aşağılanmaya, hor görülmeye açıkça itiraz ediyor, baş kaldırıyordu aslında....

 

Aynı gün başka bir olay daha olur...

 

İsviçre Cumhurbaşkanı'nın hazırladığı açılış programında olmamasına rağmen, İngiltere temsilcisi Lord Curzon'un kürsüye çıkıp açılış konuşması yapmasına  karşı çıkar...

 

Lord Curzon konuşmasını bitirir bitirmez, kimseden izin almadan kürsüye fırlar...

 

"O konuşuyorsa ben de konuşurum" diyerek Curzon'a yanıt verir...

 

İngiltere'nin sömürgeci, kendini dünyanın hakimi gören, kibirli tavrını yerle bir eden, yerinde bir karşı çıkıştı bu.

 

Dünyanın gözü önünde, dünyanın en güçlü devletine kafa tutuyordu İsmet Paşa...

 

Tarihi yeniden yazıyordu bu tavrıyla...

 

Yalnız müzakerelerde kendini göstermez özgüven ve bağımsızlık tutkusu...

 

Hayatın diğer alanlarına da yansır...

 

Bir akşam yemeğinde, Türk heyetinden biri, İsmet Paşa'ya Avrupa'nın yemek yeme kültürünü, çatalın, kaşığın nasıl tutulacağını ve genel kuralları hatırlatır...

 

İsmet Paşa'nın tepkisi kısa ve nettir...

 

Ben ne yapıyorsam kural odur...”

 

Bir başka anekdot, diplomasideki ustalığına, ilkelerini ve "kırmızı çizgilerini" savunmadaki titizliğine örnektir...

 

Ermenilerden oluşan bir grup, Türk heyetinden Rıza Nur'u ziyaret eder… Misak-ı Milli sınırları içinde, federe bir Ermeni devletinden bahsedip, bazı taleplerde bulunurlar...

 

Rıza Nur onlara, "İsmet Paşa'yla görüşün" der...

 

İsmet Paşa, Rıza Nur'un bu hatasını affetmez, gerisin geri gönderir...

 

Gerekçesini ise,

 

"Bu durum bizim kabul edemeyeceğimiz, asla taviz veremeyeceğimiz bir konuyken, karşı tarafta sanki benim elimdeymiş gibi algı yaratılmasına, umutlanmalarına, üzerime baskı kurmalarına yol açacaktı..." diyerek açıklar…

 

Lozan'da Rus heyetinden biri, kendisine düzenlenen suikast sonucu öldürülür...

Lozan karışmıştır, güvenlik güçleri olayları yatıştırıp, asayişi sağlamakta zorlanmaktadır...

 

Emniyet müdürü İsmet Paşa'dan randevu ister, meramını anlatır...

 

“Efendim, size karşı yoğun suikast ihbarı alıyoruz... Emniyeti sağlamada müşkül içindeyiz... Bir müddet arabanıza Türk bayrağı asmamanızı rica ediyoruz” der.

 

Cevap tam bir cesaret ve kahramanlık manifestosudur:

 

Beni öldürebilirler ama milletim benim yerime aynı görevimi yapacak birini gönderir... Bayrak asla indirilemez...”

 

Lozan’ı küçümseyip, İsmet Paşa'ya hakaret yağdıranlara,

 

İsmet Paşa’nın kesip attığı tırnağa kurban olun siz!..

 

 


 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
4 Yorum