Mehmet Öztürk-Abi Nerdesin

Mehmet Öztürk-Abi Nerdesin

KALDİRİK (ISPIT, SIĞIRDİLİ, ÇOBAN ÇEDENESİ )

Köye Dönüş Derneği Başkanı olarak ben de köye dönmüş vaziyetteyim.

Agro tv programları ve bazı özel etkinliklerden arta kalan zamanım Trabzon Şalpazarı’nda geçiyor.

Arılar, keçiler ve ceviz bahçesi ana işim.

Meşhur “Ağasar Balı”na ana rengini veren Orman Gülü (komar) çiçeği açmaya başladı.

Havalar elverirse bu yıl da harika bal geliyor demektir.

Keçi otlatırken onların çok zevkle yediği bir ot dikkatimi çekti: “Kaldirik.”

Bu otun harika çiçeklerinde arıların bolca gezindiğini gördüm. 75 yaşında ve 65 yıllık arıcı babamla konuyu konuşunca arıların kaldirik otundan bal aldığını öğrendim.

Babam her gün eve gelirken elinde bir miktar kaldirik bulunuyor ve hemen annemden pişirmesini istiyor. Hatta bana, “Çok topla turşu koyun, yazın yeriz” diyor. Neden bu kadar önemli dediğimde, “Ben onu yiyince rahat uyuyorum” diyor. Tam bir kaldirik hayranı babam. Doğrusu tereyağı ve bol soğanla kavurunca nefis oluyor.

KALDİRİK OTU (ISPIT, HODAN) NEDİR?

Peki neden bu kadar önemli kaldirik?

Ispıt veya hodan otu olarak da bilinen kaldirik otu, bazı bölgelerde sığırdili, çoban çedenesi, ballık, turşu veya goriz gibi farklı isimlerle anılmaktadır.

Hodangiller familyasından olan ıspıt (kaldirik otu), nisan ve ekim ayları arasında pazarlarda satılmaktadır. Boyu yaklaşık 60 santimetreye ulaşan bu otun yağını ve kurutulmuş halini aktarlarda bulabilmek mümkündür.

Ülkemizde de özellikle Trabzon ve Düzce bölgelerinde yetiştirilmekte olan ıspıt otu, morumsu bir gövdeye sahiptir ve mavi, beyaz veya pembe çiçekleri bulunmaktadır.

Bugünlerde çok taze ve bolca var bizim ormanlarda.

Neredeyse her gün topluyorum.

KALDİRİK OTUNUN FAYDALARI NELER?

Yabani otlardan olan kaldirik otu, ülkemizde sıkça tüketilen ve oldukça yararlı olan bir bitkidir. Kaldirik otunun bilinen başlıca faydaları şunlardır: Kemik sağlığı ve gelişiminde oldukça yararlıdır.

Kalp ve damar sağlığını korur. Tansiyonu dengeler. Ödem oluşumunu önlemede etkilidir.

İdrar sökücü özelliğe sahiptir. Balgam sökücü özelliği bulunur. Balgam nedeniyle oluşan öksürükleri engeller. Boğaz ağrılarına iyi gelir. Vücuttaki iltihapları iyileştirir. Sinir sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur. Sinir ve strese iyi gelir. Uykusuzluk, depresyon gibi sorunların önüne geçer.

Böbrek üstü bezlerini uyarır. Cesaret hissini uyandırır. Kaldirik otunun tohumundan elde edilen yağ; akne, sivilce, çatlak ve selülit gibi cilt problemlerine oldukça faydalıdır.

KALDİRİK OTU NASIL TÜKETİLİR?

İlkbahar mevsiminin gelmesi ile birlikte tezgâhlarda yerini alan kaldirik otunun yaş hali, mutfaklarda ve tıbbi tedavilerde doğal ilaç olarak tüketilirken tohumundan elde edilen yağ, genellikle ticari amaçlı kullanılmaktadır. Kaldirik otu tazeyken ıspanak gibi pişirilebilen bir bitkidir. Pişirilmeden önce sirkeye batırılmalı, daha sonra bol su ile yıkanmalı ve yemeği bu şekilde tüketilmelidir.

KALDİRİK OTU NERELERDE BULUNUR?

Tarlalarda ve yol kenarlarında kendiliğinden yetişen kaldirik otu, Suriye başta olmak üzere Güney Amerika, Kuzey Afrika ve Anadolu'da bulunmaktadır.

Türkiye'de ise Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesi'nde yetişmektedir. Her doğru bildiğim ve uyguladığım bilgiyi paylaşmayı severim. Genç bir arkadaşa konuyu aktarınca, “Ben öyle yabani şeyleri yemem” dedi hemen. “Patates kızartması ve et bana yetiyor” diye de ekledi.

Ben “yabani faydalı ürünleri” çok önemserim. Karadeniz Bölgesi bu konuda çok şanslı…

Bu şanstan en çok yararlananlar ise bölge hayvanları. İnekler, keçiler, koyunlar…

Trabzon tereyağının bu kadar meşhur ve lezzetli olmasının bir nedeni de bu otlardır.

Aslında biz hem o hayvan ürünlerini hem de onların yediği otları yiyebilmeliyiz diye düşünüyorum.

Sizlerden bölgesinde buna benzer faydalı otlar varsa haber vermenizi rica ediyorum.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Haber yorum bölümünde Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.