Av.Çağla Yavuz Uzun

Av.Çağla Yavuz Uzun

KİRA İLİŞKİSİNİN DEVRİ

Kira ilişkisinin devri Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 323. maddesinde düzenleme alanı bulan ve günlük hayatta sıkça karşılaşılan hukuki bir durumdur. TBK’nın 323. maddesinde, “Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez. Kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz.

Kiraya verenin yazılı rızasıyla kira ilişkisi kendisine devredilen kişi, kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer ve devreden kiracı, kiraya verene karşı borçlarından kurtulur.

İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.” düzenlemesi mevcuttur.

Kira ilişkisinin devrinde kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına devredemeyecektir. Ancak kanuna göre kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınamayacaktır. Görüleceği üzere, işyeri kiralarında, haklı sebep koşuluyla rızanın verilmesinden kaçınılamayacağı açıkça belirtilmiştir. Böylece işyeri kiralarında devir yasağının kanunla ortadan kaldırıldığı ve işyeri kiralarında devir halinde hava parası uygulamasının süregelmesine neden olduğunu söylemek mümkündür. Gerçekten de kafe, lokanta, restoran, mağaza, dükkan gibi işletmelerde kira ilişkisinin devri ve bu devir sırasında hava parası uygulaması sıkça karşılaşılan bir durumdur.

İşyeri kiralarında kira ilişkisinin üçüncü kişi ile sürdürülmesi dürüstlük kuralına göre kiraya verenden beklenemediği durumlarda, kiraya veren kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınabilir. Burada başta gelen haklı sebep, kira sözleşmesini devir almak isteyen üçüncü kişinin ödeme güçsüzlüğüdür. Yani kira ilişkisini devralmak isteyen üçüncü kişinin ödeme güçsüzlüğü varsa kiraya veren kira ilişkisinin devrinden sakınabilir.

Kira ilişkisinin devrinde rızanın muhatabı kimdir?

Kiraya verenin kira ilişkisinin devrinde rızanın muhatabı kiracıdır. Devralan üçüncü kişi, kiraya verenden rızasını talep edemez.

Kiraya verenin rızasının hukuki niteliği nedir?

Kiraya verenin rıza beyanı değiştirici yenilik doğuran bir hak olması sebebi ile kiraya veren rıza beyanından dönemez. Kiraya veren rızasını bir şarta da bağlayamaz.

Kira ilişkisinin devrinde tarafların durumu nedir?

Kira ilişkisinin devri alt kira veya kullanım hakkı devrinden farklıdır. Kira ilişkisinin devrinde kiracı artık kiracılık sıfatını kaybeder ve kira sözleşmesinden çıkar. Artık yerine üçünü kişi kiracı sıfatı ile girer. Kiraya verenin yazılı rızası ile kira ilişkisi kendisine devredilen üçüncü kişi, kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer ve devreden kiracı, kiraya verene karşı borçlarından kurtulur (TBK m. 323/2).

İşyeri kiralarında kira ilişkisinin devrinde sorumluluk nasıl olacaktır?

İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süre ile devralan üçüncü kişi ile birlikte müteselsilen sorumlu olur (TBK m. 323/2). Buradaki müteselsil sorumluluk en fazla iki yıl ile sınırlıdır. Ancak kiracının devir anına kadar doğmuş haklardan sorumluluğu devam eder.

******

KAYNAKLAR

Prof. Dr. Cevdet YAVUZ, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Beta, İstanbul, 2010.

Dr. Mustafa KILIÇOĞLU, Kira Hukukundan Doğan Tahliye, Tespit, Uyarlama, Tazminat ve Alacak Davaları, Bilge, Ankara, 2015.

avcaglayavuz@gmail.com

 

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.