24.10.2021, 11:34

KİRALANANIN GERİ VERİLMESİ

Türk Borçlar Kanunundaki (TBK) düzenlemeye göre, kiracı, kiralananı hangi durumda teslim almışsa, kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür(TBK 334/1). Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen olağan eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Kiracının, sözleşmenin sona ermesi hâlinde, kira sözleşmesine aykırı kullanmadan doğacak zararları gidermek dışında, başkaca bir tazminat ödeyeceğini önceden taahhüt etmesine ilişkin anlaşmalar geçersizdir(TBK 334/2). Kanun koyucunun bu düzenlemesi kiracı lehine olup, emredicidir. Böylece kiracı, kira sözleşmesine aykırı kullanımdan kaynaklı ödemesi gereken tazminat haricinde bir tazminat hakkında önceden bir taahhütte bulunmuş olsa bile bu anlaşma geçersiz olacaktır.

Kiracının kiralananı salt kullanmaktan vazgeçmesi ya da onu alıkoymayı bırakması, kiralananın geri verilmesi borcunun yerine getirilebilmesi için yeterli değildir. Nitekim, Yargıtay da konusu taşınmaz olan kira sözleşmeleri bakımından kiracının kiralanan taşınmazı fiilen boşaltılmasını kiralananın geri verilmesi bakımından tek başına yeterli görmemektedir. Kiracının kiralanan taşınmazı boşalttıktan sonra anahtarı da teslim etmesi gerekir( Y6.HD., 05.05. 2016 tarih ve 2015/9203E- 2016/3701K sayılı kararı). Yargıtay’a göre, kiralanan taşınmazın tesliminden anlaşılması gereken yasal teslimdir. Konut ve işyeri gibi çatılı taşınmazlar bakımından yasal teslim, anahtarı bizzat kiraya verene verilmesi ya da notere teslim edilmesi yahut anahtarın bırakılacağı bir yerin tayin edilmesi yolu ile gerçekleştirilir.

Kiralanın geri verilmesi yerini, zamanını kira sözleşmesinin tarafları kendi aralarında serbestçe kararlaştırabilirler. Eğer taraflar arasında ayrıca bir zaman belirlenmemişse kira sözleşmesinin sona ermesiyle borcun yerine getirilmesi gerekir. Kira sözleşmesinin bitiminde kiraya verenin kiralananı geri alma borcu bulunmaktadır.

Kanuna göre, kiraya veren geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır(TBK 335). Eğer bu bildirim yapılmazsa, kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur. Ancak, teslim alma sırasında olağan incelemeyle belirlenemeyecek olan eksikliklerin ve ayıpların varlığı hâlinde, kiracının sorumluluğu devam edecektir. Kiraya veren, bu tür eksiklikleri ve ayıpları belirlediğinde, kiracıya derhal yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirimin noter vasıtasıyla yapılması ispat açısından kiraya verene kolaylık sağlayacaktır.

***

KAYNAKLAR

Dr. Mustafa KILIÇOĞLU, Kira Hukukundan Doğan Tahliye, Tespit, Uyarlama, Tazminat ve Alacak Davaları, Bilge, Ankara, 2015.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 05:51
Güneş 07:22
Öğle 12:16
İkindi 14:39
Akşam 17:00
Yatsı 18:26
12
açık