Turhan Eyüboğlu

Turhan Eyüboğlu

Maçka Otantik Karadeniz Müziğinin Son Temsilcileri Saffet Genç

   Hayatı çok çileli geçti. İkibuçuk yaşında annesini kaybetti. Konuşmaya başladığında "Anne!" kelimesini kullanamadı. İçine öyle işlemişti ki annesizlik, evlendiğinde karısının annesine "Anne!" diyemedi. Onun için "Anne!" kelimesi telaffuzu zor bir kelime haline gelmişti. Çocukken annesiz kalmanın hatırasıydı ona "Anne!" kelimesi!
Anne sesini duyduğunda hala yüreği burkulur, gözü dolar, boğazı düğümlenir "Bende bir resmi dahi yok!" derken koca çınarın. Bir an çocukluğuna gider, Soldoy’u gezer, yaylaya çıkar; ancak orada da bulamaz annesini ve hatırasını.
Dağlara bakarak "Memleketimizin geçimi zor. Dağlarda çok bir şey yetişmez; ancak inek bakılırdı!" deyip dalardı hayallerine. Çocuk yaşta, ikinci sınıfta "Okuması çok iyi!" diye öğretmeni onu dördüncü sınıfa geçirmişti. Ancak Maçka’nın gurbeti bitmez; onu da götürdüler İstanbul’a kardeşlerinin yanına! İstanbul’da okulda onunla alay edilmesine dayanamayıp okulu bırakmak zorunda kaldı.
Maçkalının ata mesleğidir yorgancılık! O da kardeşleri gibi yorgancılığa başladı. Kırmızıyı sarı, sarıyı kırmızının yerine dikmeye başlayınca anlamıştı renk körü olduğunu. İşte o zaman yorgancılığın iğneyle toprak kazmak olduğu aklına gelmişti!
Bir yerlere atılmış, yarısı kırık ve bir teli eksik kemençeyi buldu geleceği için. Onda öğrendi kemençe çalmayı. Üç telli çalmaya ise bir yıl sonra eksik teli alarak başladı kemençeye. Çaldığı kemençe hiçbir kemençeye benzemez kendi içini döktüğü için!
Üstat, "Çile çekmeyen kolay kolay türkü yapamaz!" der ve arkasından "Türk Halk Müziği baldır; ancak otantik Karadeniz müziği ise Anzer balıdır!" diye arkasına ekler.

Yalan dünya yalan dünya nasıl kandım nasıl kandım
Çalar oynar hep gezerdim ben dünyayı böyle sandım

Tutunduğum dallar koptu, rüzgar esti savruldum
Aşık olmak kolay mıdır hamur gibi yoğruldum.

Yalan dünya yalan dünya bir mum gibi eriyorum
Söylenecek çok söz var ama kestirmeden gidiyorum

Ne kadar doğru demiş üstat! Hala daha söyleyecek çok sözümüz var; ama ne yazık ki kestirmeden gidiyoruz!
Elinden geldiği kadarıyla Maçka'nın dağına taşına yapmadığı türkü kalmadı. O, türkü yazmaz, türkü onun kalbinde oluşur ve ağzından çıkar. O, duygularına göre çalar. Onun için "İnsan içini başkasına veremez! Bu içten çalınır, duyguyla çalınır, bu öğretilmez öğrenilir!" der.

İlk plağını "Ben dertli doğdum uşaklar." diye piyasaya çıkardı. Türkülerini okuduğunda eğer gözünüzü kapatırsanız bir film izler gibi olursunuz. Münir Özkul, onun söylediği türkülerde ağlardı!
Üstadın dediği gibi "Sanatçı halkın gözü kulağıdır. Gördüğü haksızlıklar karşısında duyarsız kalıyorsa o sanatçı değildir! Biz haksızlık karşısında muhakkak bir türkü yaparız!"
Bakın hala daha geçerli olan ve ne kadar güzel bir anlatımla bu günleri anlatıyor.

Dinleyin arkadaşlar birkaç tane diyeyim
Bir daha reyimi şaştım kime vereyim
Böyle olacağını ben nereden bileyim
Bu kadar zam olur mu ben nasıl geçineyim

Bırakın gemi yürüsün düşmen birbirine
Bir ayda iki defa zam geldi zam üstüne
E zam yapan arkadaş sana diyirim sana
Her şeyi al ama gururumla oynama

Her ay zam yapayusun bu sığar mi kanuna
Bir daha zam yaparsan vay olsun haluma
Kabahat bilmem kimde kabahat hepimizde
Fakiri hakir görmek var midur dinimizde

Ah ağzım ağzım sen hiç et yemedun mi
Aklını verirken bunu düşunmedun mi
Bu işi arkadaşlar düşündüm kara kara
Bu çalışmaz kafamı vurayım mi taşlara

Vur uşağım,uşağım tencerenin dibine
Kimden darılacağum ettim kendi kendime
Ne yana dönersen dön kazık yine fakire

İşte sanatçı bunları söylemez ve anlatmazsa sanatçı olmaz! Yazdığın hala geçerli büyüksün üstat! Ellerinden öperim. Maçka, senin gibi müzisyenini, edebiyatçısını, ressamını, şairini öğretecek hale geldiğinde Maçka olacak!
Maçka'yı yönetenler İnşallah bu sanatçılarını senede bir kere anmak ve anlamak için hatırlar!
Kaynak: Saffet Genç,  Bir De Bana Sor 125. Bölüm

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.