6 ŞUBAT DEPREMİNDEN ÖĞRENDİKLERİMİZ

Ülkemizin bulunduğu Anadolu Yarımadası jeolojik devirler boyunca farklı zamanlarda oluşmuş kara parçaların birbirine eklenmesi sonucu oluşmuştur. Anadolu Yarımadası’nın şekillenme süreci hala devam etmektedir. Güneyde Afrika ve Arap levhalarının kuzeye doğru hareketini, kuzeydeki Avrasya levhasının sabit duruşu ile frenlemeye çalışması, Anadolu Yarımadası’nın sıkışmasına, sıkıştıkça da kırılmasına yani depremlerin oluşmasına yol açmaktadır. Deprem bu toprakların geçmişinde de vardı, geleceğinde de olacaktır.
Bir yıl önce deprem gerçeği ile tekrar yüzleştik. Gerçi 6 ve 20 Şubat depremleri sürpriz olmadı Anadolu insanı için, sadece zamanını ve yerini bilmiyorduk. Deprem olacağını hepimiz biliyorduk. Son 25 yılda oluşan depremler hiç unutturmadı ki bu topraklardaki deprem gerçeğini. Ağustos 1999 Kocaeli-Gölcük, Kasım 1999 Düzce, Şubat 2002 Sultandağı- Afyonkarahisar, Mayıs 2003 Bingöl, Mart 2010 Karakoçan-Elazığ, Ekim 2011 Tabanlı-Van, Kasım 2011 Edremit-Van, Ocak 2020 Sivrice-Elazığ ve Ekim 2020 İzmir depremleri hepsi can aldı canımızdan.
Peki ne öğrendik tüm bu depremlerden?
Hagerty Blok Ekibi* 28 Şubat 2023 tarihinde hazırladıkları “Toplumlar Türkiye ve Suriye Deprem olaylarından ne öğrenebilir” adlı kısa yazılarında aşağıdaki başlıklara dikkat çekiyor:
• Bina yönetmeliklerinin uygulanması depremlerin etkilerini azaltmak açısından kritik öneme sahiptir. Basında çıkan haberlere göre, Türkiye'deki inşaat mevzuatı, yenileme ve yeni inşaat projelerinde uyum gerektirmek yerine para cezaları vererek yeterince uygulanmıyor. Sonuç olarak, 6 ve 20 Şubat depremlerinin ağırlığına dayanma potansiyeli olmayan binalar ya yıkıldı ya da onarılamaz şekilde hasar gördü. Daha deprem olmadan depreme hazırlıklı olmak şarttır. Depremlere dayanıklı binaların yapılması için hazırlanan bina yapım yönetmeliklerinin (yer seçim kriterleri de dahil olmak üzere) yerel ve merkezi yönetimlerce uygulamada tavizsiz bir şekilde kontrol edilmesi, depremlerde yaralanmaların ve ölümlerin azaltması için zorunludur.

• İlk depremi takip eden haftalar ve aylarda artçı depremlerin meydana gelme olasılığı daha yüksektir. Uzmanlar, “Yaklaşık 20 depremden birinde, ilk hafta içinde benzer büyüklükte veya daha büyük bir deprem oluşmaktadır, zamanla şans azalsa da, ana şoktan aylar sonra bile büyük artçı sarsıntılar meydana gelebilir” demektedirler. İlk müdahale ekiplerinin ve hayatta kalanların güvenliğini sağlamak için, ilk deprem sonrasında yapılacak müdahale sırasında artçı depremlere hazırlıklı olmak gerekmektedir.


• Deprem sonrası, aşırı hava koşulları, halk sağlığıyla ilgili acil durumlar ve tedarik zinciri kesintileri gibi eşzamanlı olayların meydana gelmesi muhtemeldir. 6 ve 20 Şubat depremleri kış mevsiminin en yoğun olduğu dönemde meydana geldi ve artık evsiz olan depremzedelerin dondurucu soğuklara maruz kalmasına neden oldu. Depremler, Suriye'de binlerce Suriyeliyi etkileyen kolera salgınına neden oldu. Türkiye gibi büyük sayılabilecek depremlerin neredeyse her 15-20 yılda, orta dereceli depremlerin her 3-5 yılda olduğu ülkelerde bu tür acil durumlar için stratejiler, planlar geliştirilmeli ve deprem sonrası müdahalelerin zamanında yapılacağı yerel yönetimlerden bağımsız merkezler oluşturulmalıdır.

• Acil durum yönetimi merkezlerinde, deprem bölgesine yapılacak müdahaleyi desteklemek amacıyla gönüllü akışını yönlendirecek yapılar oluşturmalıdır. Dünyanın dört bir yanından gelen destekleri verimli bir şekilde organize edecek, yönlendirecek sistemler kurulmalıdır.
Deprem öncesi, depremin hemen ardından ve deprem sonrası yapılması gereken birçok konu bulunmaktadır. Tüm bu konuların detaylı bir şekilde akademik olarak ele alınarak bilimsel yöntemlerle çözümü, ancak her kademedeki ülke insanının deprem konusunda eğitilmesi ile ancak mümkün olabilir.

*https://hagertyconsulting.com/about-us/blog/lessons-learned-in-the-wake-of-devastating-earthquakes-in-turkey-and-syria

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Semi Hamzaçebi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kuzey Ekspres Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kuzey Ekspres hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kuzey Ekspres editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kuzey Ekspres değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Trabzonspor'da bu sezon sergilenen kötü performansının sebebi kim?