Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

Botsvana sonraki süreçte de İngiltere ve diğer Batılı devletlerle iş birliğine devam etmişti. Özellikle Seretse Khama’nın kendisini sürgüne gönderen İngiltere’ye karşı militan bir tutum takınacağı düşünülürken Khama tam tersine sürgünden döndükten sonra yerel ve ulusal düzeyde siyasete katılarak demokratik reformların savunuculuğunu üstlenmiş ve radikal milliyetçiliğe muhalif olan diğer ılımlı siyasetçilerle birlikte, İngiltere ile ilişkileri destekleyen bir parti kurmuştu.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

Nitekim Khama öncülüğündeki Botsvana Demokratik Partisi (BDP) bağımsızlık sonrası siyasî hayatın hâkim aktörü olmuştu. Dekolonizasyon süreci sonrasında Marksist/Komünist partilerin iktidara geldiği Afrika ülkeleri, Soğuk Savaş aktörleri için cazip birer muharebe alanına dönüşürken Botsvana’daki BDP hükümetleri liberal politikalar benimseyerek İngiltere ve ABD’nin desteğini almıştı.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

Böylelikle Botsvana, Soğuk Savaş dönemindeki tahripkâr jeopolitik müdahalelere maruz kalmamıştı. Ayrıca Botsvana, Güney Afrika’daki apartheid rejimine düşman grupların yönetimindeki Angola ve Mozambik’ten farklı olarak, kendi rejiminin ayakta kalması adına apartheid rejimini doğrudan karşısına almamış, bir bakıma Güney Afrika ile “pasif işbirliği” yapmıştı.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

Bu sebeple Güney Afrika, kendisine düşman rejimlerin yönettiği ülkelerde silahlı muhalefet örgütlerinin kurulmasını sağlarken Botsvana’yı bundan muaf tutmuştu.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

DARBE YAŞAMADI

Üçüncüsü, birçok Afrika ülkesi bağımsızlık sonrasında müteselsil askerî darbelerle uzun bir siyasî istikrarsızlık sürecine girerken Botsvana, hiç askerî müdahale tecrübesi yaşamamış, dolayısıyla darbelerin istikrarsızlaştırıcı etkisinden azade olmuştu.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

ORDU ÇOK GEÇ KURULDU

Botsvana Cumhuriyeti, 1977’ye kadar kendine ait bir ordu dahi teşkil etmemişti. Ordu kurulduğu zaman ise zaten hükümet siyasî etkinliğini kanıtlamış ve ordu üzerinde sivil otorite tesis edilebilmişti. Botsvana’daki istikrarı etkileyen dördüncü önemli faktör, uzun vadeli ekonomik büyümeydi.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

Botsvana’nın bu konudaki başarısı genellikle rasyonel makroekonomik politikalara, elmas gelirlerinin doğru kullanımına, yolsuzluk düzeyinin az olmasına, beşeri sermaye yatırımlarına ağırlık verilmesine, demografik olarak bağımlılık oranının düşük olmasına vs. bağlanmakta.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

MUHALEFET ÇIKMADI

Botsvana’da ilki 1965’te, sonuncusu 2009 yılında yapılan seçimlerin tamamını BDP kazanmıştı. Bu süreçte BDP’ye alternatif oluşturabilecek, tabanı ve ideolojik altyapısı kuvvetli bir muhalefet partisi çıkmamıştı.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

İYİ YÖNETİM İYİ LİDERLİK

Son olarak, Botsvana’daki iyi yönetişim ve iyi liderlik faktörlerine değinmekte yarar var. İyi yönetişim, genel olarak bir ülkede hükümetlerin nasıl göreve geldiği, nasıl denetlendiği ve ne şekilde görevinin sona erdiği, ayrıca hükümet politikalarının etkili biçimde tatbik edilip edilemediği ve devlet kurumlarına ne derece saygı duyulduğu ile ilgili bir durum. Bu anlamda demokratik seçim süreçleri, yargı bağımsızlığı, mali şeffaflık vb. ilkeleri içermekte.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

ÖRNEK TEŞKİL ETMEKTE

Botsvana’nın sayılan ilkeler konusunda birçok Batı Avrupa ülkesiyle aynı seviyede olduğu ileri sürülmekte. Botsvana, eksiklerine rağmen, siyasî ve iktisadî istikrar açısından Afrika kontekstinde istisnaî bir örnek teşkil etmekte.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

İlk olarak ülkedeki etnik homojenliğin bu konuda etkili olduğu akla gelebilir ancak etnik olarak büyük oranda homojen olan başka Afrika ülkelerinin aynı istikrarı yakalayamamış olmaları bu faktörün tek başına açıklayıcı olmadığını göstermekte.

Bostvana Batılı Ülkelerle iş birliğine devam etti

REALİST STRATEJİ

Tarihî koşullara bakıldığında Avrupa emperyalizminin Afrika kıtasının gelişimini olumsuz etkilediği bilinmekte. Yayılmacı tehditler karşısında İngiltere’nin himayesine girmeyi kabul eden Botsvana da altyapısal anlamda bu olumsuzluktan etkilenmiş ancak İngiltere ile iş birliği yapan geleneksel yöneticiler (kgosi) hem otoritelerini devam ettirmişler hem de yönettikleri toprakların dış tehditlerden korunmasını sağlamışlardı. Bu noktada etik olarak farklı yorumlar yapılabilirse de uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi açısından değerlendirildiğinde geleneksel yöneticilerin realist bir strateji izledikleri ifade edilebilir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Kazancı

# seçim

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kuzey Ekspres Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kuzey Ekspres hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kuzey Ekspres editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kuzey Ekspres değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Trabzonspor'da bu sezon sergilenen kötü performansının sebebi kim?