Nöbetçi Kulübesi!


Eskiden köylerde istisnasız her evin 5-10 metre uzağında tahtadan örülmüş, üzerinde hartıma (ince çam tahtası) veya teneke olan kulübeler vardı. Bazı keneflerin üzeri ise açıktı! Bir metre eninde ve uzunluğundaki bu dikdörtgen barakalara  ‘hela’, ‘kenef’ denirdi. Bugünkü adıyla tuvalet.
Bu tuvaletlerin (hela, kenef) içinde, 15- 20 cm eninde 30-40 cm. uzunluğunda tahtadan veya taştan ayak yerleri vardı.  Kenefin kapısının yan tarafında da ya bir teneke su ya da su testisi bulunurdu. Sıçan, bu su ile kıçını yıkardı. İşeme ise ayakta yapılırdı! Rahmetli dedem bizi hiç ayakta işetmezdi!
Bu tuvaletler (hela, kenef) genelde hafif rampa yerlerde kurulurdu. Yani düz alanda kenef yok gibiydi. Bunun nedeni, ‘bok’un ve ‘sidik’in kenefin dibindeki bok çukuruna kolay gitmesiydi.
O yıllarda evlerde genelde hafif meyilli arazilere kurulurdu. Bunun nedeni evlerin hem rüzgara karşı korunaklı olması hem de evin yatak odalarının altında ahır bulunmasıydı. Evlerin zemini genelde toprak olan ve mutfak olarak kullanılan bölümünün baş tarafında da bacalı yer ocağı vardı. Bazı evlerin mutfağına bitişik ise fırın bulunurdu. Bu düzen, Türk, Rum, Ermeni’nin yaşadığı hemen her evde vardı. Evin arka odalarının altındaki ahıra, dışarıdan ve evin içinden giriş vardı. Mutfaktaki girişin üzerinde tahta bir kapak vardı. Kapağı kaldırıp, merdivenlerden ahıra inilirdi. Ahırların, dip tarafında da kemrelik vardı. Ahırın, suyu, hayvan pisliği buraya akar veya buraya boşaltılırdı. 
Evin genelde kadınları, bu bok gölünü ve kemreliği her yıl Mart- Nisan aylarında temizlerdi. Bok ve kemre, tarlalara dökülürdü.
Trabzon’da 60 küsur yıl doktorluk yapan, merhum İbrahim Ustaömeroğu, kadınların kemreliği ve bok kuyusunu yalın ayak boşalttıklarından ötürü, mikrop kapıp hastalandıklarını, perişan olduklarını anlatmış ve “1940’lı yıllarda bana Trabzon’un her tarafından ve ağırlıklı olarak Galanima vadisinden her gün onlarca kadın hasta gelirdi. Ben ilaç yazardım, eczane ilaçları yapardı, kadınlar iyileşmeye yüz tutunca Haçkalı Hocaya okunmaya giderlerdi” demişti.
Dün ‘Yolumuz Trabzon’ adlı sosyal medya hesabında, ‘Nöbetçi Kulübesi’ başlığıyla Ayşe Tursun’un kenef ile ilgili müthiş esprisini okuyunca, bayram günü kısa bir kenef ve kemrelik yazısı, yani ‘boktan bir yazı’ yazayım dedim ve çok da detaya girmeden yazdım. 
Ayşe Tursun, ‘nöbetçi kulübesi’ başlığı altında şunları yazmıştı; 
Trabzon Rus işgalindeyken Çar, Yarbay Karloviç'e sorar:
"Neden köylere girmiyorsunuz?"
Yarbay cevap verir:
"Efendim, her evin bahçesinde bir nöbetçi kulübesi var. Nöbetçiler sık sık değişiyor."
Hasan Kurt

**********************************************************************

Salon dolmadı!
AKP Trabzon il yönetimi, bayramlaşma törenini Atatürk Alanı’nda yapacaktı. Sağanak yağmur nedeniyle bayramlaşma töreni Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezine alındı. Önceki bayram törenlerinde ve partinin etkinliklerinde tıka basa dolu olan salon, önceki günkü törenlerde boştu. Ali Savaş’ın danışmanı ve yazarı olduğu 61 Saat internet sitesi salonun boş kalmasının nedenini il ve ilçe yöneticilerinin ilgisizliğine bağladı. Sitede yer alan haber yorum şöyle; 
“Her ne olursa olsun, 18 ilçede teşkilatlanması bulunan on binlerce üyesi olan AK Parti’nin bayramlaşmasına ilginin daha fazla olması gerekiyordu. İlçe belediye başkanlarından, ilçe başkanlarından, il ve ilçe yöneticilerinden katılımın az olması dikkat çekti. Yerel seçim arifesinde partinin bu tür organizasyonlarına teşkilat mensupları kadar makamları dolduran başkanların da gereken ilgiyi göstermesi gerekirdi. Bu manada İl Başkanı Haydar Revi’nin daha keskin ve yaptırımcı olması gerektiğini düşünüyoruz” denildi.

Cahit Turhan Kavala’da!
Bürokratik yaşamında Trabzon’a çok seyrek gelen Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanı Cahit Turhan, bayramın ilk günü sessiz sedasız Trabzon’a geldi, Ortahisar ilçesine bağlı Kavala Köyündeki baba evine gitti. Baba ve annesinin mezarlarını ziyaret eden Bakan Turhan, daha sonra AKP il yönetiminin ve Trabzonspor’un bayramlaşma törenlerine katıldı. Turhan, Parti teşkilatının düzenlediği törende bir de konuşma yaptı. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya övgüler düzen Turhan, “Herkes ailesiyle bayramın heyecanını yaşarken Trabzon’un kıymetli evladı İçişleri Bakanımız Sayın Süleyman Soylu, tabiri caiz ise kellesi koltukta bayram günü operasyon bölgelerinde, sabahın 4’ünde Mehmetçik ile bayramlaştı, güvenlik güçleri ile bayramlaştı, Jandarma ile bayramlaştı, 3 saat uykuyla gece gündüz çalışıyor. Allah ondan razı olsun” dedi. Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanı Cahit Turhan, konuşmasında Faruk Özak’ı da unutmadı.  Özak’ın Trabzon sevdalısı olduğunu vurguladı.

Hacısalihoğlu farkı!
Trabzonspor’un bayramlaşma töreninde izdiham vardı. Eski yöneticilerin büyük çoğunluğunun katılmadığı törene, taraftarlar büyük ilgi gösterdi. Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanı Cahit Turhan, AKP, CHP ve MHP milletvekilleri ve siyasilerin ilgi gösterdiği bayramlaşma törenini organize eden asbaşkan Hayrettin Hacısalihoğlu ortalıkta pek görünmedi. Başkan Ahmet Ağaoğlu, Bakan Turhan ve milletvekillerini bir an olsun yalnız bırakmadı. Taraftarlar Ağaoğlu ile fotoğraf çektirmek için uzun kuyruk oluşturdu.  Bayramlaşma törenine katılan genç taraftarlar teknik direktör Ünal Karaman ve futbolcularla fotoğraf çektirmek için birbirleriyle yarıştı. TS’deki bayramlaşma töreninde TS ikinci başkanı Ertuğrul Doğan ve İYİ Parti milletvekili Hüseyin Örs de bir an olsun yalnız bırakılmadı.  Bayramlaşma töreninin tesislerin bitişiğinde yapılacağı açıklanmıştı. Ancak, daha sonra tören TS tesislerinin bahçesine alındı. 

Çöp yaylası!
Trabzon’un birkaç istisna dışında hemen her yaylası bugünlerde çöplük olmuş. Yaylalarda gezen, kamp kuran vatandaşlar, yediklerini ve içtiklerini toplamadan yayladan ayrılınca, yaylalar tam anlamıyla çöplüğe dönüşüyor. Yaylalar, çöp yaylası oldu. Önceki gün Sultan Murat Yaylasının bazı bölgelerindeki görüntülerin, sosyal medyaya yansıması tepkileri beraberinde getirdi. Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin, mahalle olan köylerde ve yaylalarda çöp toplamamasına isyan eden vatandaşlar, “Belediyeler bizden çöp vergisi alıyor. Bu vergiyi çöpleri toplamak için alıyorlar. Belediyeler çöp toplamak için planlama yapmalı. Planlama yapılmadığı gibi düzenli çöp de toplamıyorlar” diyorlar.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar