İsmail Kansız

İsmail Kansız

TANJANT’TA  YOK OLAN TARİH

Halil Rıfat Paşa 1880’lerde II. Abdülhamit döneminde Sivas Valisi. Yola, eğitime, okula, tarıma çok değer veren bir vali. Şebinkarahisar-Dereli-Giresun yolu yapımında işçilere moral verme adına yaptığı konuşmada, "Gidemediğin yer senin değildir" diye hitap ettiğinden bu yana yolun önemini anlatmak için bu söz sıkça kullanılır.
Evet, gidemediğimiz, görmediğimiz, ulaşamadığımız yerlerden haberdar olmamız mümkün olmayabilir.
Bu yollar kilometrece ötelerdeki insanları birbirine bağlar.
Trabzon'da da yıllardır şehir içinde yollar yapılır.
Bu yollar gidemediğimiz yerler bizim olsun diye değil de, rahat gidelim diye yapılır. Yollar insanları birbirine bağlarken bizim şehir içinde yaptığımız yollar maalesef maziyle bağımızı kesmekte. Bizim olan yerlere yabancılaşmaktayız.
Gülbaharhatun Mahallesi’nden eski Cudibey İlkokulu’na kadar ben diyeyim bir kilometre siz deyin 700-800 metrelik bir yol var.
Bu 800 metrelik yoldan meydana ulaşmak için bakın neler kaybettik.
Halil Rıfat Paşa doğru demiş, yola çok önem verilmesini istemiş.
Paşa  bunu derken yol üstündeki tarihe ait ne varsa yok edin de dememiş.
Hele 800 metrelik bir yol için hiç demezdi.
Kaldı ki tarihi yapıların yıkılmasına da gerek yoktu. Önünden, arkasından, yanından geçer giderdi yol...
Bakın şimdi bu kadar kısa mesafede neleri kaybettik:

1-Gülbaharhatun İlkokulu:gulbahar.jpg

1899’da Milli Eğitim Müdürü Tevfik Bey'in önderliğinde kuruldu.
Çeşitli dönemlerde Tatbikat Mektebi, Ülkü İlkokulu adı altında hizmetini sürdürdü. 1931/33 yıllarında Jandarma Sevkiyat Dairesi olarak kullanıldı. 1994’te Tanjant Yolu için yıkıldı.

2-Kurtuluş İlkokulu:

1893’te yapıldı.
1915’e Jandarma Mektebi oldu. Rus işgalinde bina boşaltıldı.
Hacıkasım Mektebi olarak da hizmet veren okul daha sonra 1946’dan itibaren Kurtuluş İlkokulu adıyla eğitime hizmet etti.
2005'te Tanjant Yolu için yıkıldı.

kkk.jpg

3-Dedeoğlu Konağı:

Kurtuluş İlkokulu’nun hemen yanı başında bulunan bahçeli konak tipindeki tarihi bina Dedeoğulları diye bilinen aileye ait iken yine Tanjant yolu geçişi için yıkıldı.

4-Cudibey İlkokulu ve Asırlık Çınar Ağaçları:

İbrahim Cudi Bey tarafından 1888’de yapıldı. Zeytinlik Mektebi olarak kurulan okul daha sonra okulun ilk müdürü İbrahim Cudi Bey'in ölümünden sonra okulun ismi İbrahim Cudi Bey İlkokulu olarak değiştirilmiştir.
Tanjant Yolu geçirilirken yıkıldı.
Bu arada asırlık çınarların bir kısmı da kesilmekten kurtulamadı. Okul bahçesinin  geri kalan bir kısmı halen boş durumdadır.

zeytinlik.jpg

5-Zeytinlik Camii: 

Çok eski tarihe sahip olmamasına rağmen Zeytinlik Mahallesi ve Uzunsokak'ın bulunduğu bölgenin ihtiyacını karşılayan sevimli bir cami idi. Cudibey'in hemen yanındaydı. O da Tanjant’a kurban gitti. 

6-Zeytinlik Mahallesi’ndeki Sağlık Kurumu:

19. yüzyıla tarihlenebilecek çift merdivenle girilen bahçeli özgün bina idi. Sağlık hizmetlerinde kullanılırken, o da Tanjant’tan nasibini aldı ve yıkıldı.
Aynı sokak üzerinde bulunan ve bugün Sanatevi olarak kullanılan eski  Valilik konutu ile sokağın kimliğine önemli katkı sunuyordu.

7-Şirin Hatun Mescidi:

Ortahisar Mahallesi’nde yer alıyordu. 2002'de tescilden düşürülüp Tanjant Yolu geçişi için yıkılmıştır.
 
8-Kale Surlarının Orta Yerden Yarılması:

Zamanında Mimarlar Odası tarafından bugünkü Yavuz Selim Köprüsü’nün kentin tarihi kimliğini önemli derecede zarar vereceğini belirtmesine rağmen Tanjant Yolu’nun Bahçecik çıkışına bağlanabilmesi için, yapılan köprü ile surlara bir hançer gibi girmesi Ortahisar'ın tarihi yapısını bozmuştur 

9-Gülbaharhatun Türbesi'nin Yol Kenarına Sıkıştırılması:

Bu arada Yavuz Sultan Selim'in Trabzon Valiliği sırasında vefat eden annesinin defnedildiği ve 1505’te yapılan Gülbahar Hatun Türbesi de maalesef yol geçişleri nedeniyle tamamen trafiğin ortasında kalmıştır.
Araçların egzoz gazlarıyla kirlenen 515 yıllık türbenin taşları sık sık karararak kirlenmektedir.
Şehiriçi trafiğini rahatlatmak adına yapılan Tanjant Geçişi bugün yine bu yükü taşıyamamaktadır.
Oysa Tanjant Yolu Bahçecik Mahallesi’nin üstünden getirilseydi, bugün Boztepe Mahallesi’ni yok eden yol, viyadük ve tünellere de gerek kalmayabilirdi.
Kısa vadeli işler maalesef şehrin yapısını bozmakla kalmıyor yok olan kent kimliğini de geri getirmiyor.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
2 Yorum