Trabzon –Trapezos

 

    Trabzon – Trapezos kentimizin kuruluşu, MÖ 7. yüzyılda İyon kökenli Miletosluların Batı Anadolu’dan gelerek kıyı kesiminde kurdukları yerleşimlere dayanır. Aynı yüzyılda İsketler ve Kimmerlerin akınına uğrayan kent MÖ 6. yüzyılda Perslerin egemenliğine girmiştir. Makedonya kralı Büyük İskender’in MÖ 334’te Pers hakimiyetine son verişi sonrasında ani ölümüyle oluşan karışıklık sonucu kent MÖ 280’de Pontus devletinin sınırları içerisinde kalmıştır. MÖ I. yüzyılda Roma İmparatorluğu, Pontus Krallığı’nı bozguna uğratarak kentimizde Roma İmparatorluğu hüküm sürmeye başlamıştır. Ünlü Roma imparatoru Hadrian, Trabzon’da önemli imar etkinliklerinde bulunmuş, birçok dini ve askeri binalarla yollar ve su kemerlerinin yanı sıra bugün Pazarkapı Mahallesi olarak bildiğimiz bölgede yapay bir liman olan Hadrian limanını inşa etmiştir. Roma İmparatorluğu’nun 395’te ikiye ayrılmasıyla kentimiz, merkezi İstanbul olan Doğu Roma (Bizans İmparatorluğu’nun sınırları içinde kalmıştır. Bizans İmparatorluğu’nun IV. Haçlı seferleriyle Latinlerin eline geçmesi üzerine Bizans imparatoru I. Andronikos Komnenos 1204’te kentimizde Komnenos Krallığını kurmuştur. Krallığın sağlamış olduğu ticari olanaklarla bu dönemde kentimizde Venedik ve Cenevizlilere ait izlere de rastlamak mümkündür. 1461’e gelindiğinde Fatih Sultan Mehmet Han, Trabzon'u fethederek Komnenosların egemenliğine son vermiştir. Osmanlı dönemine kadar Zağanos ve Tabakhane vadilerinin düzlüklerinde kale surlarının içerisinde gelişim gösteren kentimiz bu tarihten sonra Osmanlı İmparatorluğunun sancağı altında doğu-batı yönünde kentsel gelişme göstermiştir.  1917’de, Birinci Dünya Savaşı sırasında Ruslar kentimizi işgal etmiş,  1 yıl 10 ay 10 gün süren işgal sonrası, 24 Şubat 1918’de kentimiz işgalden kurtarılmıştır. Cumhuriyetimizin ilanından bugüne şanlı Türk bayrağının gölgesinde tarihsel yaşanmışlıklarıyla kent insanımıza hizmet eden kadim kentimiz geçtiğimiz çarşamba günü ise bağımsızlığının 103. yıl dönümünü kutladı.
    Pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış bu denli derin tarihsel geçmişimize sahip kadim kentimiz ile ilgili Tür Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Trabzon İl Koordinasyon Kurulu’na bağlı meslek odalarımızın gerek yazılı ve görsel basında ve gerekse de sosyal medya platformlarında birçok kez kentimizin arkeolojik tarihinin gün yüzüne çıkarılması gerektiği dile getirilmiştir. Meslek odalarımızın, üniversitelerimizin ve sivil toplum kuruluşlarının bu çalışmalara desteği sağlanarak, kentimiz Antikçağ dönemi kültürel mirasının ülke turizmine kazandırılmasının gerekliliği de ayrıca ifade edilmişti. Sesimize kulak verenler olsa gerek ki Trabzon Müze Müdürlüğü’nün himayesinde sürdürülen Tabakhane Açık Otopark Projesi kazı çalışmalarında jeofizik yer radarı ölçümleri ve jeolojik etütlerle yer altında kalmış kültürel miraslarımıza yönelik tespitler haritalandırılarak yapılan kazılar sonucunda tarihsel mirasımıza yönelik arkeolojik kalıntılar gün yüzüne çıkarılmaya başlanmıştır. Temennimiz odur ki bilimin ışığında atılan bu adımlara yenilerinin eklenmesiyle Zağanos Vadisi, Tabakhane Vadisi ve tarihi Hadrian Limanı bu kentin açık hava arkeoloji müzesi olarak hak ettiği değeri görecektir.
    Tabakhane Vadisi’ndeki bu çalışmalar tarihi miraslarımızın gün yüzüne zarar verilmeden çıkarılmasında yer bilimleri meslek disiplinlerinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Tarihi bulguların olduğu bölgelerimize ilişkin alınacak planlama kararlarında Şehir Plancıları Odamızın sürece her daim katkı koyan yaklaşımları ile bu kentin tarihi kimliğine yakışır bir şekilde geleceğe taşınmasında aktif rol üstleneceği de aşikârdır.
     Meslek odaları olarak bizlere kulak veren, Trabzon Büyükşehir Belediyemize,  kamu kurumlarına ve bu çalışmada emeği olanlara buradan teşekkür ediyorum. Teknolojinin bütün meslek disiplinlerindeki gelişimi ve bilimsel yaklaşımlar bu çalışmaların kolaylıkla yürütülmesini mümkün kılarken, tarihi bulgular ışığında planlanacak kentlerin modernleşirken tarihsel geçmişiyle de bütünleşik olmasını sağlamaktadır.  Kentimize ait tarihsel değerlerimizle gelecek planlanmasının yapılması ve yatırımlara yön verilmesi bu kentin idarecilerinin ve sakinlerinin geçmişe saygısının bir gereği, gelecek kuşakların ise bizlere saygısının gerekliliğidir. 
 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Haber yorum bölümünde Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum