Gürol Ustaömeroğlu

Gürol Ustaömeroğlu

YANGIN YÖNETMELİĞİ VE MAĞDUR BİNALAR

Bugün Trabzon’da yeni yangın yönetmeliğinden önce yapılmış bir binanız olduğunu varsayalım. Binanızın yangın merdiveni eski yönetmeliğe göre düzenlenmiş olsun. Ayrıca mevcut normal merdiveni de yangına karşı korunaklı ve yangın merdiveni olarak kullanılıyor diyelim.  
Bugün binanızı kullanıyorsanız sorun yoktur. Yani hiçbir kurum ya da kişi “Sizin binanız eski mevzuata göre yapılmıştır” diyerek kullanmanıza bir sınırlama getirmemektedir. Ancak binanızda bir kullanım değişikliği veya bir tadilat veya varsa kiracı değişikliği durumunda yeni yangın yönetmeliği devreye girmektedir. Sorunlar da burada başlamaktadır.
Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için “Binaların yangından korunması hakkında yönetmelik”in detaylı bir şekilde incelenmesi, yönetmelik başında yapılmış tanımlara dikkat edilmesi gerekir. Çünkü yönetmelik her sayfada ve her maddede bu tanımlarla hitap etmektedir.
Yangın Yönetmeliği esas itibariyle üzerinde oldukça hassas çalışılmış ve detaylara inilmiş bir yönetmelik hissi uyandırmaktadır. Ancak eski yönetmeliğe göre yapılmış mevcut binalar karşısındaki katı tutumu ve yorum biçimi tartışma ve mağduriyet yaratmaktadır. 
Öncelikle yönetmeliğin bazı bölüm ve maddelerine kısa bir göz atalım;
İkinci Bölüm
İlkeler
Madde 5:
1-Projeler, kanuni düzenlemeler yanında, yangına karşı güvenlik bakımından bu Yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise yapı ruhsatı verilmez. Yeni yapılan veya proje tadilatıyla kullanım amacı değiştirilen yapılarda bu yönetmelikte öngörülen esaslara göre imalat yapılmadığının tespiti halinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez. 
Görüldüğü üzere binanız yeni ise daha inşa edilmeden proje aşamasında yeni yangın yönetmeliğine uymak zorundadır. Bina, yangın yönetmeliğinin bütün hükümleri çerçevesinde projelendirilir, ilgili idarece ruhsatlandırılır, uygulaması bu proje ve eklerine uygun yapılır ve sonunda da yine ilgili idare tarafından yapı kullanma izin belgesini alır. Buraya kadar her şey nettir. Anlaşılmaz bir yönü yoktur. 
Ancak konu başında verdiğim örnekten devam edersek Trabzon gibi eski bina kullanımlarının yoğun olduğu kentlerde yönetmeliğin 5. maddesindeki 2. cümlenin devamı dramatik sonuçlar doğurmaktadır. Binanız yeni ise sorun yoktur. Ancak eski ise ve bir tadilatla kullanım amacı değişikliği yapıyorsanız yeni yangın yönetmeliğinin hükümlerine göre de değişiklik yapmanız gerekmektedir. Peki eski binada yeni yangın yönetmeliğine göre tadilat nasıl yapılacaktır? Binanın mimarisine ve taşıyıcı sistemine nasıl müdahale edilecektir? Zemin katında caddeye veya sokağa kaçış yolu nasıl düzenlenecektir?
Bu sorular tadilatı yapılacak binada çözümlenmesi gereken mimari ve statik sorunlara işaret etmektedir.
Bir başka özel durum daha var.
Buna gelmeden önce yönetmeliğin bir diğer maddesine göz atmakta fayda vardır;
Onuncu kısım
Mevcut Binalar Hakkında Uygulanacak Hükümler
Birinci Bölüm
Mevcut Yapılara ilişkin uygulama
Madde 138:
1. Mevcut yapılardan bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra kullanım amacı değiştirilerek, bedensel veya zihinsel bir hastalığın veya yetersizliğin tedavisinin veya bakımının yapıldığı veyahut küçük çocuklar, nekahet halindeki kişiler veya bakıma muhtaç yaşlıların bakımları için kullanılan sağlık amaçlı bina ve tesisler ile yatılı sağlık kuruluşları, anaokulları, kreşler, çocuk kulüpleri, ilköğretim okulları, yetiştirme yurtları, eğlence yerleri ve konaklama amaçlı olarak kullanılacak bina ve tesisler ile tehlikeli maddelerin bulundurulacağı binalar dışında kalan mevcut yapılar hakkında bu kısım hükümleri uygulanır.
Lütfen dikkat ediniz, verdiğim iki örnekte ortak bir tanım var;
Kullanım amacı değiştirilen binalar…
İşte bir başka özel konu budur.
Kullanım amacı değiştirilen bina ne demektir?
Eğer binanızda basit bir duvar tadilatı yapıyorsanız veya kiracı değişikliği yapıyorsanız bu değişiklikler kullanım amacı değişikliğine girer mi?
Eğer giriyorsa sırf bu yüzden mevcut binanız yeni yangın yönetmeliği hükümlerinden sorumlu tutulur mu? Ve sırf bu yüzden mevcut bir binanın mimari ve statik sistemine kalıcı radikal müdahalelere gerek var mıdır?
Yok eğer kullanım amacı değişikliğine girmiyorsa güncel uygulama nedir?
Bu sorun ülkemizin her köşesinde kanayan bir yaradır. Bakanlık ve yerel idarelerin ivedilikle bu soruna el atması, pragmatik ve inisiyatif alan yaklaşımlarla olabilecek en üst güvenlik tedbirleriyle çare bulmaları gerekmektedir. 
Aksi takdirde Trabzon ve diğer kentlerde 15-20 yaşın üzerindeki bütün binaların  “yeni yangın yönetmeliğine uymuyor” gerekçesiyle yıkılması kaçınılmazdır.  

 
 


 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.