Yerleşimlerin Nüfusu ve Söylediği

TÜİK, 2020 nüfus istatistiklerini açıkladı. Baktığımızda, Türkiye nüfusunun 78.920.614’ü belediye sınırları içerisinde, 4.693.748’i ise köy sınırları içerisinde yaşamaktadır.

Belediye sınırları içerisinde yaşayan nüfusun 65.156.232’si büyükşehir belediyelerinde, dolayısıyla büyükşehir ilçe belediyelerinde yaşamakta, geri kalanının 7.440.933’ü il belediyesi sınırlarında, 5.138.876’sı büyükşehir dışındaki ilçe belediyelerinde ve 1.184.573’ü ise belde belediyelerinin sınırları içerisinde yaşamaktadır.

Bu kısa veriler bile, ülkemiz nüfusunun külliyetli bir kesiminin belediye sınırları, bunun da büyük bir bölümünün büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde yaşadığını göstermektedir. Bu demektir ki, ülkemizde belediyelerimiz vatandaşın ekseriyetine doğrudan hizmet üretmektedir.

Kamu hizmetlerinde, özellikle mahalli müşterek özelinde doğrudan vatandaşa hizmet verilmesinde, coğrafi ölçek kadar nüfus ölçeği de çok önemlidir. Bu ölçek konusunda, ilginç verilere sahibiz.

Bu verilerden bazıları şu şekildedir:

En büyük mahallemiz, 134.812 nüfusu ile Diyarbakır Bağlar ilçesi Bağcılar Mahallesi’dir. Bu haliyle, ülkemizdeki tüm belde ve ilçe belediyelerinden, 519 büyükşehir ilçe belediyesinin 144’ünden ve 51 il belediyesinin 21’inden daha büyük bir mahalle olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yine en büyük köyümüz olan Karabük Safranbolu İlçesi Bostanbükü köyü; 5.219 nüfusuyla; 355 belde belediyesinden, 177 ilçe belediyesinden ve 14 büyükşehir ilçe belediyesinden daha büyüktür.

Yine en büyük beldemiz olan Çanakkale Merkez Kepez Belediyesi 32.665 nüfusuyla 370 ilçe belediyesinden, 209 büyükşehir ilçe belediyesinden ve 2 il belediyesinden daha büyüktür.

Büyükşehir olmayan illerdeki en büyük ilçe belediyesi olan Şırnak İli Cizre ilçe Belediyesi 128.412 nüfusuyla; 369 büyükşehir ilçe belediyesinden ve 28 il belediyesinden daha büyüktür.

En büyük büyükşehir ilçe belediyesi İstanbul Esenyurt İlçe Belediyesi ise 957.398 nüfusuyla tüm il belediyelerinden ve 6 büyükşehir belediyesinden daha büyüktür.

Nüfus itibarıylaen küçük olan ilçe, büyükşehir ilçe ve il belediyelerinde de benzer ilginç veriler mevcuttur.

Bu rakamların anlamı nedir? Bu nereden baktığınıza göre değişir. Bunu hizmette, yerleşimde ve yaşam standartlarında verimsizlik, düzensizlik ve kargaşa olarak tanımlayabileceğiniz gibi, kamu kaynaklarının israfı olarak da tanımlayabilirsiniz.

Bir büyükşehir ilçe belediyesi nüfus itibarıyla eğer tüm il belediyeleri ve 6 büyükşehir belediyesinden daha büyükse, bunun birçok anlamı vardır. Hızlı nüfus göçü, düzensiz şehirleşme, yetersiz altyapı, belediye hizmetlerinde aksama, yaşam kalitesinde azalma gibi birçok olumsuzluğu sıralayabiliriz.

Bunun karşısında, az nüfusa sahip belediyeleri şöyle tanımlayabiliriz. Kendi öz gelirleri yetersiz, genel vergi gelirlerinden elde edilen paylar oldukça düşük, atıl kalan kaynaklar ve fakirleşen kırsal hayat.

Artık, hizmet ettiği nüfus itibarıyla büyükşehir dışındaki kentler sembolik duruma gelmişlerdir. Bu şu demek değildir. Büyükşehir yapılanması tamamen sağlıklıdır. Hiç şüphesiz burada da büyük sorun alanları mevcuttur.

Ancak cesaretle ifade etmeliyiz ki, artık büyükşehir ve diğer belediye ayırımını ortadan kaldırmanın ve tüm belediyeleri aynı hukuka ve statüye tabiitutmanın zamanı gelmişte, geçmektedir. Etkin ve vatandaş memnuniyetini sağlayan belediye hizmetlerinin ortaya çıkarılabilmesi için ise, nüfus ve coğrafik özellikler ölçeğinde görev ve yetki tanımlaması yapılmalıdır.

Bu konuları irdelemeye devam edeceğiz…

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Haber yorum bölümünde Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum