İsmail Kansız

İsmail Kansız

YUNUS EMRE YILINDA  YUNUSÇA KONUŞMAK

Mutasavvıf Yunus Emre, doğumunun 750. yıldönümünde 1991 itibarıyla anma ve kutlama yıldönümlerine Unesco tarafından yer verildi.
Bu yıl da "Bizim Yunus" temalı Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından “Yunus Emre ve Türkçe Yılı” ilan edildi.
Yıl boyunca Türkçenin "ete kemiğe bürünmüş" Yunus'u ve onun şiirlerindeki aşk, sevgi, hoşgörü barış, kardeşlik dili çeşitli etkinliklerle kamuoyuna yansıtılacak 
Yunus Emre'nin yaşadığı yıllarda Anadolu, kaosun ortasında düzenin bozulduğu sevgi dilinin yerini nefretin aldığı bir ortamda bulunuyordu.
Anadolu boydan boya Moğol istilası ile tahrip olmuşken,ortaya çıkan beyliklerle birlikte birlik ve düzen bozulmuşken, Taptuk Emre'nin dergâhına 40 yıl dosdoğru odunları taşıyıp istif eden Yunus Emre de seyri sülük yoluna doğru ilerleyişini sürdürüyordu. Birbirini takip edip tamamlayan Ahi Evran, Yunus Emre ve Hacı Bektaş-ı Veli, kaynağı Ahmet Yesevi'ye kadar uzanan tasavvuf yolunda halka "sevgi, barış ve kardeşlik" diliyle hitap ediyordu...

"Ben gelmedim dava için 
 Bana seni gerek seni..." diyerek öz ve duru Türkçesi ile gönüllere girme yolunda ilerleyen yunus Emre'nin yoluna, bazen Molla Kasımlar diye tanımlayabileceğimiz "özü, manayı, tasavvufu, ona kavuşmayı" anlamayanlar çıksa da gönül gözüyle kaleme aldığı dörtlükle Molla Kasımların da gözünü açmasına vesile oluyordu:

"Derviş Yunus bu sözü yazi-icine-1.jpg
 Eğri büğrü söyleme
 Seni sigaya çeken 
 Bir Molla Kasım gelir "
***

Yunus'un yolu dosdoğru idi tıpkı Taptuk Emre'nin dergâhına taşıdığı odunlar gibi..
O ilden ile yürüyüp dost sırrını arayan "sufi"den başkası değildi.
Şiirlerinin toplandığı Risaletün Nushiye bir nasihatler manzumesidir.
Tasavvufta çıkılan yolculuğun adı seyri sülüktür.
Bir yola girmek, manevi yolculuğa çıkmak, son mertebeye ulaşmak Yunus’un girdiği yolun sonudur.
Sonuçta Vahdet-i Vücut'un anlam bulduğu manevi dünyasında erişilen noktayı özetleyen,  çok basit ama ummanlara sığmayan bir cümlede noktalamıştır yolun sonu:

"Ne sen varsın ne de ben
Her şey odur."

Yunus’un dili barış ve hoşgörü dilidir.
O Yaratılanı YARATAN'dan ötürü sever ve yetmiş iki millete aynı gözle bakar.Malın mülkün şanın şöhretin Yunusun dünyasında kıymeti yoktur:

"Sular hep aktı geçti
Kurudu vakti geçti
Nice han, nice sultan
Tahtı bıraktı geçti
Dünya bir penceredir
Her gelen baktı geçti"

Her gelenin bakıp geçtiği dünya penceresinden güzeli görmek için güzel düşünmek gerek .

"Bir bahçeye giremezsen, Durup seyran eyleme
Bir gönlü yapamazsan, Yıkıp viran eyleme"
***

Gönüller yapmaya gelen Yunus Emre, Anadolu birliğinin sağlanmasında diğer manevi önderler gibi çok önemli bir misyonu yükleniyor. Dilinde barış ve sevgi, yüreğinde Allah aşkı vardı sadece...
Yunus ona varmak için çıkmıştı yola, o yüzden;

"Cennet cennet dedikleri, 
Bir kaç köşkle birkaç huri
İsteyene ver onları, 
Bana seni gerek seni” demiştir.

Yapamadığı gönlü yıkmamayı tembihleyen Yunus, çağının kaotik ortamında birleştirici sözleriyle Anadolu kültürünün temellerini sevgi üzerine atıyordu:

"Sevmekten geri kalmayazi-icine-2.jpg
Yapan ol yıkan olma
Sevene diken olma
Gönül incitme gönül 
Konuşmak bize mahsus
Olsa da güzel söz
Ya hayır de ya da sus
Dili incitme gönül." 

Bu yılı Yunusça geçirmek için "dili incitmeyen" gönüllerle, yıkan olmadan yapan olmalıyız ki Yunus Emre yılı maksadına ersin.
Mademki girmişiz bir yola, yolun sonunda yolun da varlığın da sahibini bilerek barış dilini kullanıp, hoşgörüyü hakim kılmamız bize çok şey kazandırır...
Yine Yunusça bitirelim sözü...

"Bir kez gönül yıktın ise, kıldığın namaz değil
Yetmiş iki millet dahi, elin yüzün yumaz değil

Bir gönül yaptın ise, er eteğin tuttun ise
Bir gez hayr ettin ise, birine bin az değil
*
Erden sana nazar ola, için dışın nur ola
Beli kurtulmuştan ola, şol kişi kim gammaz değil
*
Er odur alçak dura, ayak odur yola vara
Göz odur ki Hakk'ı göre, gündüz gören göz değil
*
Yunus Emre'm sözün satar, söze bal ü yağ katar
Altmış bin sarrafa satar, yükü gevherdir koz değil"

***

Türkçemizin gönüller şairi tasavvuf yolcusu Yunus asırlar öncesinden bize sesleniyor:

"Gelin tanış olalım
İşi kolay kılalım"

Gönlümüz Yunusça dilimiz barışça olsun. Yunus yılında gönül ister ki kalıcı yayınlar çıkartılsın. Herkese ulaşsın. Milli Eğitim ve Kültür ve Turizm bakanlıklarına bu konuda önemli görev düşüyor.


 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.